Кіріспе

Вануату аралы
секіруші өрмекшілер туысы

Эфате Тынық мұхитындағы Вануатудың Шефа провинциясының бір бөлігі болып табылатын арал. Ол Вате аралы деп те аталады.

География

Бұл Вануатудағы ең көп халқы бар (шамамен 66 000) арал. Эфате аралының жер ауданы Вануатудағы үшінші ең үлкен арал етеді. Оның геологиялық тарихы күшті жанартаулық әрекетке толы болған, сондықтан аралдың көп бөлігін лавалық жартастар қоршайды. Эфате тұрғындарының көп бөлігі ел астанасы Порт-Вилада тұрады. Оның ең биік тауы Макдональд тауы болып табылады.

Тарих

Капитан Джеймс Кук 1774 жылғы саяхатында оны "Сандвич графының құрметіне" Сандвич аралы деп атады. Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде Эфате АҚШ әскери базасы ретінде маңызды рөл атқарды. 2015 жылдың 13 наурызында Вануатудың астанасы және аралдағы ең ірі елді мекен Порт-Вилаға "Пэм" циклоннан зор зиян келді.

Саясат

Эфате 1889 жылы тұрғындары аймақты Франсвилл деп жариялағанда тәуелсіз коммунаға айналды. Бірақ 1890 жылы коммуна таратылды. Эфате Порт-Вила муниципалитеті және Шефа провинциялық кеңесі тарапынан басқарылады, олардың басқаруы Порт-Вила қаласының шектерімен және ауылдық Эфате мен сыртқы Эфате аралдарымен шектеледі. Порт-Виладан тыс аймақ Парламентте бес орындық Эфате округі арқылы өкілдік етіледі. Порт-Виланың да өз бес орындық округі бар. Бұл он депутат бір реттік дауыс беру арқылы сайланады.

Эфате маңындағы кішігірім аралдар

Эфате айналасында көптеген кішкентай аралдар бар, олардың ішінде Эретока (Хат) аралы, Лелепа, Нгуна, Пеле, Экапум Леп, Эруэти Леп, Экапум Рик, Иривити Леп, Хидейэй аралы, Ифира аралы және Эмао жатыр. Эретока аралы – алыстан қарағанда, жұмсақ қалпаққа ұқсайтын шағын арал. Дәл осы жерде әйгілі басшы Рой Мата, оның 20 әйелі және көптеген қызметшілері жерленген. Нгуна, Пеле және Эмао – бұл стратовулкандар, олардың солтүстігіндегі жанартау кальдерасының шетін құрауы мүмкін.

Тірі қалған

Эфате аралы үш маусым бойы "Survivor" реалити-шоуының түсірілім алақаны ретінде пайдаланылды. Арал "Survivor" американдық нұсқасының 9-шы маусымында ("Survivor: Vanuatu – Отындар аралы"), "Australian Survivor" 2-ші маусымында ("Australian Celebrity Survivor: Vanuatu") және француз нұсқасының 6-шы маусымында ("Koh Lanta: Vanuatu") қолданылды. "Survivor: Vanuatu" және "Australian Celebrity Survivor" түсірілімдерінің көп бөлігі Порт-Виладан шамамен 30 минуттық қашықтықта, Маңгилилу және Гидеонның қонысы маңында жүргізілді, соңғысы қазір танымал туристік орынға айналған.

Туризм

Порт-Вила қаласы Вануатудағы туризмнің орталығы болып табылады, жыл сайын әуе көлігімен, круиздік кемелермен және яхталар арқылы шамамен 60 000 турист келеді. Британдық және француздық әсердің нәтижесінде елордада екі түрлі ас да қолжетімді. Арзан тамақтануға Вила қаласы мен Муммас базарындағы қытайлық дәмханалар жатады. Порт-Виладан тыс жерде көбірек қарапайым жағдай күтіп тұр, көптеген адамдар дәстүрлі өмір салтын ұстанады: арал тағамдарын немесе "аэлан какае" дайындайды, күн сайын бақшаларын күтеді, себебі Вануатуда негізгі экономика – өзін-өзі қамтамасыз ету шаруашылығы, және жағажайда жүзеді. Порт-Вила Вануатудың ішкі аралдарына қатынайтын Air Vanuatu әуе тасымалдаушы компаниясына қызмет көрсетеді. Тана және Санто сияқты танымал бағыттарға Порт-Виладан күн сайын жетуге болады, ал қашық жерлерге азырақ рейспен жетуге болады. Аралға Бауэрфилд халықаралық әуежайы қызмет көрсетеді. Эфате түрлі туристік тартымдар мен іс-шараларды ұсынады, оның ішінде Меле сарқырамалары, Этон жағажайы, Таналилуи жол базарлары, Дөңгелек аралға саяхат, Buggy Fun жалға алу, суға шому және күн бату кеме саяхаттары бар.