Кіріспе

Пакистандық саясаткер Махдум Мұхаммед Жавед Хашми (; 1948 жылдың 1 қаңтарында туған). 1990 жылдары Шариф әкімшілігінде министр қызметін атқарғаннан кейін Хашми халықаралық қатынастардың реалистік мектебіне жақын тұрды және федералды үкімет пен әскерилердің азаматтық бақылауда болуын қолдады. Бастапқыда ол Наваз Шарифпен бірге Первез Мүшәррафқа қарсы импичмент қозғалысын қолдады, бірақ 2011 жылы ПМЛ-ден бөлініп, Имран Ханның ПТИ-ге қосылды. 2014 жылы сайланған үкіметке қарсы демонстрацияға келіспегендіктен, оның Шәриф әкімшілігін тұрақсыздандыру үшін әскери қолдау көрсеткеніне сенгендіктен партиядан қуылды. Саяси қолдаусыз Хашми қосымша сайлауда жеңіліске ұшырады және 2018 жылы Наваз Шарифпен саяси мәселелер бойынша келісімге келгеннен кейін ПМЛ-ға қайта қосылды. Саяси мансабынан басқа, Хашми геосаясат және геостратегия саласында жемісті еңбек еткен, «Иә! Мен бүлікшімін» атты геосаяси кітаптың авторы. Онда ол Пакистандағы шетелдік қолдауымен пайда болған отандық терроризмнің қаупін дұрыс бағалап, Мүшәрраф үкіметінің Пакистан мемлекетін әлсіретуіне қатысты нақты болжам жасады. Басқа дереккөздерде оның туған жері Лахор деп көрсетілген, туған күні мен жылы да сол. Бірақ ол өзінің туған күні мен жылы, сондай-ақ туған жерінің 1948 жылдың 1 қаңтарында Мултан екенін растады. Оның отбасы Пакистан қозғалысына белсенді қатысқандығымен және 1906 жылы құрылған Мұсылман лигасының құрамында болғандығымен белгілі. 1968 жылы мектепті бітіргеннен кейін Хашми Мултандағы Эмерсон колледжіне түсті, бірақ 1970 жылы Лахордағы Пенджаб университетіне ауысты, онда ол Ислами Жамиат е Талаба студенттік ұйымының платформасында студенттік саясатқа қатысты. Бұл ұйым Жамаат е Исламидің студенттік қанаты – өте оңшыл партия. 1969 жылы ол Пенджаб университетін саясаттану мамандығы бойынша бакалавр дәрежесімен бітірді. 1978 жылы Хашми Зия әкімшілігінде Жастар және студенттер істері жөніндегі мемлекеттік министр болып тағайындалды және 29 жасында ең жас министр атанды. Бірақ ол кейіннен форма киген шенеуніктермен жұмыс істеуден ұялды және әкімшіліктен кетіп, Лахор жоғары сотында заңгерлікпен айналыса бастады, сонымен қатар отбасылық шаруашылықта жұмыс істеді. 1998 жылы ол қоршаған ортаны қорғау және климаттың өзгеруі жөніндегі конференцияға қатысу үшін Швейцарияға барды, бірақ Раджастандағы Үндістанның ядролық сынақтары туралы хабарды естігеннен кейін дереу Пакистанға оралды. 2001 жылы Хашми президент Первез Мүшәррафтың Ауғанстанға АҚШ-тың басып кіруіне әкелген Терроризмге қарсы соғыс жөніндегі геостратегиясына қарсы күшті консервативті демонстрацияны ұйымдастырды. Осы кезеңде 2002 жылы президент Мүшәррафты қолдаған ПМЛ (Q) партиясының басшысы Шужаат Хусейн оны және Нисар Али Ханды өз фракциясына президент Мүшәррафқа саяси қолдау көрсету үшін тартпақ болды, бірақ бұл әрекет сәтсіз аяқталды. 2002 жылы ПМЛ (Н) жалпыұлттық сайлауға қатысатынын жариялады, ал Хашми парламенттегі оппозициялық одақтан премьер-министрлікке үміткер ретінде біріктірілген ұсыным алды, қарсыласы ПМЛ (Q) партиясының Мир Зафарулла Джамали болды. Бірақ Хашми сайлау коллегиясының дауыс беру нәтижесіне байланысты сайлауда жеңіліске ұшырады. Оның сот процесі Адиала түрмесінде және Лахор жоғары сотының сессиялық сотында өтті, бұл адам құқықтары жөніндегі топтардың әділдігіне күмән келтірді. Үкім Пакистанда қатты сынға ұшырады және Мүшәрраф әкімшілігінің әділдікті қасақана бұзғаны деп саналды. ARD және MMA бұл үкімді биліктегі хунтаның саяси ниетпен, қаскөйлікпен жасағанын мәлімдеп, оны саяси тұтқын деп жариялады. 2007 жылдың 3 тамызында Пәкістан Жоғарғы Сотының үш мүшесі бас судья Ифтихар Чоудридің төрағалығымен оған шамамен үш жарым жыл түрмеде отырғаннан кейін босатуға бұйрық берді. Ол АҚШ ұсынған стратегиялық серіктестік туралы заңға қарсы сөйледі және «Керри Лугар заң жобасы» деп атап, АҚШ-тың елдің барлау қауымдастығына жасаған араласуы деп бағалап, өте қатаң сынға алды. 2011 жылдың 7 мамырында Хашми «Бұл парламент – қуыршақ, нақты заңдар қабылдамайды» деп мәлімдеп, парламенттен отставкаға кетті. 2011 жылдың 24 желтоқсанында Хашми ПМЛ-Н-мен байланысын үзіп, ПТИ-ге қосылды және 2011 жылдың 25 желтоқсанында Карачиде Имран Ханды қолдау митингісіне қатысты. Бірақ ол Имран Хан сайлаушыларға уәде берген партиялық манифесті орындамаса, қарсылық білдіретінін ескертті. 2013 жылы өткен жалпы сайлауда Хашми ПТИ платформасында Исламабадтағы NA 48 және Мултандағы NA 149 округтерінде жеңіске жетті, бірақ кейіннен NA 48 мандатын ПТИ жұмыскерінің пайдасына қайтарды. Ол сенімсіздік дауысы кезінде Ұлттық Ассамблеяда Наваз Шарифтің кандидатурасына қарсы дауыс берді және телеарнада сөйлеген сөзінде «Саяси айырмашылықтарға қарамастан, Наваз – менің саяси көшбасшым және солай болып қала береді» деді. 2014 жылдың 14 тамызында Хашми Имран Ханның жалпы сайлаудағы бұрмалаушылықтар туралы мәлімдемелерге қарсы жаппай наразылық акциясын ұйымдастыру туралы шешіміне қатысты, Конституция аллеясындағы наразылыққа қатысуға келісті. 2014 жылдың 31 тамызында Хашми партиядан ашумен кетіп қалды, себебі Имран Ханның наразылықтары медиа тілшілеріне шабуыл жасады және Ханның бұйрығымен премьер-министр кеңсесіне зорлықпен бет бұрды. 2014 жылдың 1 қыркүйегінде Хашми Пәкістан армиясын Шәриф әкімшілігінің билігін тұрақсыздандыруда айыптады, бірақ бұл мәлімдеме Имран Ханнан жағымсыз реакция алды, ол Хашмиге түсіндіру талап етіп хабарлама жолдады, нәтижесінде Хашми ПТИ-ден кетті. ПТИ кейіннен оның отставкасын қабылдаудан бас тартты, бірақ Имран Хан 2014 жылдың 26 қыркүйегінде оны партиядан қуды.

PML-ге қосылу (N) және саяси ұстанымдар

2018 жылдың 12 мамырында Хашми қызымен бірге Наваз Шарифпен кездесіп, партиялық саясаттағы келіспеушіліктерді Наваз Шарифпен шешкеннен кейін ПМЛ(Н) қатарына қайта қосылатынын мәлімдеді. Осы кездесуде Хашми Наваз Шарифтің елге сіңірген еңбегін жоғары бағалап, оның үлкен қызы Момона мен Шарифтің қызы Мэриамның партияның саяси бағдарламасын қолдауына ризашылық білдірді. 2010 жылдың 20 шілдесінде Хашми миға қан құйылуынан кейін Ништар ауруханасына түсті, сондай-ақ ішкі қан кету салдарынан денесі де сал болып қалды. Кейін ол жеңіл қызбадан ауруханаға жатты. Алайда, КТ-ангиографиясының нәтижелері қалыпты болды.