Кіріспе
Джей Ловстоун (15 желтоқсан 1897 – 7 наурыз 1990) – американдық белсенді. Ол әр түрлі кезеңдерде Америка Социалистік партиясының мүшесі, АҚШ Коммунистік партиясының басшысы, шағын оппозициялық партияның жетекшісі, коммунизмге қарсы күрескер және Орталық барлау агенттігінің (ЦРУ) көмекшісі, сондай-ақ AFL–CIO басшылығы мен оның құрамындағы түрлі кәсіби одақтарға сыртқы саясат мәселелері бойынша кеңесші болды.
Jay Lovestone (15 December 1897 – 7 March 1990) was an American activist. He was at various times a member of the Socialist Party of America, a leader of the Communist Party USA, leader of a small oppositionist party, an anti Communist and Central Intelligence Agency (CIA) helper, and foreign policy advisor to the leadership of the AFL–CIO and various unions within it.
Түпбасқасы және ерте өмір
Лавстоун Яков Либштейн (Яков Либштейн) Литвалық еврей отбасында Гродно губернаторлығының Моучадз штетлінде дүниеге келді (сол кезде Ресей империясының бөлігі, қазір Беларусьдің Гродно облысында). Оның әкесі Барнет раввин болған, бірақ Америкаға көшіп келгенде ол шамм (қамқоршы) болып жұмыс істеуге мәжбүр болды. Барнет бірінші болып келді, содан кейін келесі жылы отбасын шақырды. Лавстоун анасы Эммамен және аға-інілері Моррис, Эстер және Сарамен 1907 жылдың 15 қыркүйегінде Эллис аралына келді. Олар бастапқыда Манхэттеннің төменгі шығыс жағындағы Хестер көшесінде қоныстанды, бірақ кейін Бронкстағы 2155 Дейли даңғылына көшіп барды. Отбасы олардың туған күндерін нақты білмеді, бірақ Яковтың туған күнін 1897 жылдың 15 желтоқсаны деп белгіледі. Жас Либштейн жасөспірім кезінен бастап социалистік саясатқа қызығушылық танытты. Нью-Йорктегі жарқын еврей және ағылшын радикалды баспасөзіндегі идеологиялық ағымдарды сіңіріп алған кезде, ол әсіресе Дэниел Де Леонның идеяларына тартылды. Де Леонның Социалистік Еңбек партиясына кіргені белгісіз, бірақ ол 1914 жылдың 11 мамырында өткен оның қосылуына қатысқан 3000 адамның бірі болды. Либштейн 1915 жылы Нью-Йорк қалалық колледжіне түсті. Ол Социалистік партияның мүшесі болғандықтан, оның бейресми студенттік қанаты – Интерколледждік Социалистік Қоғамға қосылды. Ол CCNY бөлімшесінің хатшысы, кейін президенті болды. Ол сонымен қатар Уильям Уэйнстонмен және Бертрам Вулфпен кездесті, олар кейін Коммунистік партиядағы оның фракциялық одақтастары болды. 1918 жылдың маусым айында бітірді. 1919 жылдың ақпанында оның есімі заңды түрде Джей Лавстоунға өзгертілді, тегі Либштейннің сөзбе-сөз аудармасы еді. (ХХ ғасырдың басында американдық қоғамда кең таралған антисемитизмге тап болған еврей иммигранттары үшін мұндай есімдерді өзгерту кең таралған практика болды.) Сол жылы ол Нью-Йорк университетінің құқық мектебінде оқуға түсті, бірақ толық уақытты Коммунистік партия мүшесі болу үшін оқуды тастады.
Коммунистік жылдар (1919-1929)
Оның Америка коммунистік қозғалысына алғашқы қадамы 1919 жылдың ақпанында Нью-Йорктегі Социалистік партияның солшыл топтары жеке фракция ретінде ұйымдаса бастағанда жасалды. Лавстоун бастапқы ұйымдастыру комитетінде, 15-ші комитетте, Вулф, Джон Рид және Бенджамин Гитлоумен бірге болды. Сол жылдың маусымында ол сол қанаттың ұлттық конференциясына қатысты. Ол Социалистік партияны басып алуға тырысатын Ұлттық сол қанат кеңесін құруды ұсынған Фрейна/Рутенберг фракциясын қолдады. Бұл топ өз ұстанымын өзгерткеннен кейін ол осы топта қалып, 1919 жылдың 1 қыркүйегінде Чикагода өткен конгресте Америка коммунистік партиясын құруға Ұлттық ұйымдастыру комитетіне қосылды. 1921 жылы Лавстоун Коммунистік партия газеті «Коммунист» редакторы болды және Америка жұмысшы партиясының өнер мен әдебиет басылымы «Азаттық» редакторының құрамында отырды. 1927 жылы Чарльз Рутенберг қайтыс болғаннан кейін партияның ұлттық хатшысы болды. 1923 жылдан бастап КП екі негізгі фракцияға бөлінді: Пеппер-Рутенберг тобы және Фостер-Кэннон тобы. Лавстоун Нью-Йоркте орталықтанған және «кластық Еңбек партиясы» аясында біртұтас саяси іс-қимылдарды жақтаған Пеппер-Рутенберг бағытының жақтасы болды. Бұл Чикагода орталықтанған және Американдық Еңбек Федерациясын радикалдандыруға көбірек ұмтылған Фостер-Кэннон тобынан ерекшеленді. 1925 жылы Пеппер-Рутенберг фракциясының жетекшісі Джон Пеппер Коммунистік Интернационал аппаратында жұмыс істеу үшін Мәскеуге оралды, бұл Лавстоунның мәртебесін жаңа Рутенберг-Лавстоун жұптастығындағы бас лейтенант деңгейіне көтерді. Фостер мен Кэннонның жолдары айырылысып, Александр Биттельман Фостердің бас фракциялық одақтасы болды, ал Джим Кэннон партияның құқықтық қорғаныс ұйымы – Халықаралық еңбек қорғанысында (ILD) өзінің күшін жинады. 1924 жылғы қаңтарда Лениннің қайтысынан кейін советтік большевиктер партиясында билік үшін күрес басталғанда, АҚШ-тағы фракциялар советтік басшылықтағы фракциялармен сәйкес келе бастады, Фостер фракциясы Иосиф Сталинді күшті қолдады, ал Лавстоун фракциясы Николай Бухаринге симпатия танытты. 1928 жылы Коминтерн конгресіне барған кезде Джеймс П. Кэннон мен Морис Спектор Леон Троцкийдің Коминтерн бағытын сынаған тезисін кездейсоқ көріп, Кэннон троцкист болып, Троцкийдің ұстанымын қолдау үшін өз фракциясын құруға шешім қабылдады. Кэннонның Троцкийді қолдауы оның жақтастарын толық жұмылдырмас бұрын белгілі болды. Лавстоун 1928 жылы Кэннон мен оның жақтастарын партиядан шығаруға жетекшілік етті.
Коммунистік оппозиция жылдары (19291941)
1929 жылы Сталин Бухаринды Кеңес Одағының саяси бюросынан қуғанда, Лавстоун соның салдарына ұшырады. Коминтерннің келіп тұрған делегациясы оған партия хатшысы қызметінен бас тартуды, орнына өзінің қарсыласы Уильям З. Фостерді қоюды ұсынды. Лавстоун бас тартып, өз позициясын қорғау үшін Кеңес Одағына аттанды. Лавстоун партияның басым көпшілігінің өзін қолдайтынын және оның орнынан кетуінің қажеті жоқ екенін мәлімдеді. Сталин оған: «Сіздің көпшілікке ие болуыңыздың себебі – Америка Коммунистік партиясы сізді Коммунистік Интернационалдың берілген жақтасы деп есептегендіктен. Партия сіздерді Коминтерннің достары деп санағандықтан ғана Америка Коммунистік партиясының қатарында көпшілікке қол жеткіздіңіздер» деп жауап берді. АҚШ-қа оралғаннан кейін Лавстоун өзінің наразылығы үшін жазаланды және Бухарин мен Оң оппозицияны қолдағаны, сондай-ақ капитализмнің АҚШ-та мықтырақ екенін және социалистердің басқа елдерге қарағанда онда басқа, умеренный стратегияларды ұстануы керек деген американдық ерекшелік теориясы үшін партиядан қуылды. Бұл Сталиннің көзқарасына және Коминтерн тарапынан жақталған ультрасолшыл «Үшінші кезең» саясатына қайшы келді. Лавстоун мен оның жақтастары партия мүшелерінің көпшілігін өздеріне бағындырған деп ойлады. Қуылғаннан кейін олар жаңа партияны үмітпен «Коммунистік партия (Көпшілік тобы)» деп атады. Бірақ жаңа топқа бар болғаны бірнеше жүз адам келген соң, олар партияның атын «Коммунистік партия (Оппозиция)» деп өзгертті. Олар он бес елде ұйымдары бар Халықаралық коммунистік оппозициямен байланыста болды. Кейін КП(О) Тәуелсіз коммунистік еңбек лигасына, ал 1938 жылы Американың тәуелсіз еңбек лигасына айналды және 1941 жылы таратылды. Партия Бертрам Вулф редакциялаған «Жұмысшылар дәуірі» (алғашқы атауы – «Революциялық дәуір») журналын және бірқатар памфлеттерді жариялады.
Одақтық және антикоммунистік іс-әрекеттер
1944 жылы Дэвид Дубинский Лавстоунды AFL-дің еркін кәсіподақтар комитетіне орналастырды, онда ол ILGWU штаб-пәтерінен жұмыс істеді. Ирвинг Браунмен бірге ол Американың еркін еңбек дамыту институтының қызметін басқарды, бұл ұйым AFL-дің демеушілігімен құрылған және Еуропа мен Латын Америкасында коммунистер бақылауында емес, еркін еңбек одақтарын ұйымдастырумен халықаралық деңгейде жұмыс істеді. Осы жұмысы аясында ол ЦРУ-мен тығыз байланыс орнатып, халықаралық кәсіподақ қозғалысындағы коммунистік ықпалды әлсірету және АҚШ үкіметін ақпаратпен қамтамасыз ету мақсатында ЦРУ қарсыбарлау басшысы Джеймс Джесус Энглтонға коммунистік кәсіподақтардың қызметі туралы мәліметтер берді. Ол 1963 жылға дейін осы қызметте болды, содан кейін AFL–CIO Халықаралық істер департаментінің (IAD) директоры болды. Бұл департамент ЦРУ-дан миллиондаған доллар қаражатты жасырын түрде антикоммунистік іс-шараларды қолдауға, әсіресе Латын Америкасында жұмсады. 1973 жылы AFL–CIO президенті Джордж Мини Лавстоунның ЦРУ-дың Энглтонмен байланысын тоқтату туралы жеті жыл бұрынғы бұйрығына қарамастан, оның заңсыз ішкі тыңдау әрекеттерін жалғастырып жатқанын анықтады. Мини Лавстоунның орындай алмайтынын білген нұсқаулар беріп, оны қызметтен босатуды шешті. 1974 жылдың 6 наурызында ол Лавстоунға Нью-Йорк кеңсесін жабуды, «Free Trade Union News» басылымын тоқтатуды және Лавстоунды, оның кітапханасы мен мұрағаттарын Вашингтонға көшіруді талап етті. Лавстоун 6000 кітаптан тұратын кітапханасын көшіру мүмкін еместігін айтқаннан кейін, ол 1 шілдеден бастап жұмыстан босатылды. Лавстоунның ізбасары Эрние Ли 1974 жылдан 1982 жылға дейінгі кезеңде жайлы мінез-құлық танытып, AFL–CIO-ның агрессивті, антидетанциялық сыртқы саясатын қолдауын едәуір азайтты. Лавстоунның құжаттарының кең көлемі, бүгінде 865-тен астам мұрағаттық қорапты құрайтын, 1975 жылы Стэнфорд университетінің Гувер институтының мұрағаты сатып алды, олар 20 жыл бойы жабық қалды. Материал 1995 жылы көпшілікке ашылды және 1999 жылы Лавстоунның толық біографиясын жариялаған автор Тед Морган үшін маңызды дереккөз болды. Лавстоунның Федералдық Тергеу бюросының (ФБР) іс қағаздары 5700 беттен тұрады деп хабарланады.
Коммунистік партиядағы жылдары
Үкімет – Штрайк-брейкер: Үкіметтің соңғы өнеркәсіптік дағдарыстағы рөлін зерттеу. Нью-Йорк: Америка жұмысшы партиясы, 1923 жыл. Қан мен болат: Болат өнеркәсібіндегі 12 сағаттық жұмыс күнінің ашылуы. Нью-Йорк: Америка жұмысшы партиясы, н. д. [1923] Күлидж туралы не білу керек? Чикаго, Америка жұмысшы партиясы, н. д. [c. 1923] балама сілтеме Лафоллетт иллюзиясы: Сенатор Роберт М. Лафоллетттің саяси рөлінің талдауында ашылғандай. Чикаго: Америка жұмысшы партиясының әдебиет бөлімі, 1924 жыл. Америка империализмі: Ең ірі капиталистік державаның қаупі. Чикаго: Америка жұмысшы партиясының әдебиет бөлімі, н. д. [1925] Партия ұйымы (кіріспе). Чикаго: Daily Worker Publishing Co., н. д. [1925] 1776 жылдан бергі мұрамыз: Бірінші американ революциясына жұмысшы класының көзқарасы. Вольф, Бертрам Д. және Уильям Ф. Даннмен бірге, Нью-Йорк: Жұмысшылар мектебі, н. д. [1926] балама сілтеме Америка империализмінің еңбек лейтенанттары. Нью-Йорк: Daily Worker Publishing Co., 1927 жыл. Күлидж бағдарламасы: Капиталистік демократия және гүлденудің ашылуы. Нью-Йорк: Workers Library Publishers, 1927 жыл. (Жұмысшылар кітапханасы #2) Рутенберг, коммунистік күрескер және көшбасшы (кіріспе). Нью-Йорк: Workers Library Publishers, 1927 жыл. 1928 жыл: Президент сайлауы және жұмысшылар. Нью-Йорк: Workers Library Publishers, 1928 жыл. (Жұмысшылар кітапханасы #4) Идиш тіліне аударма Америка келесі соғысқа дайындалуда. Нью-Йорк: Workers Library Publishers, 1928 жыл. (Жұмысшылар кітапханасы #10) Партия тарихынан беттер. Нью-Йорк: Workers Library Publishers, н. д. [1929 жылғы ақпан].
What's What About Coolidge? Chicago, Workers Party of America, n. d. [c. 1923] alternate link
The LaFollette Illusion: As Revealed in an Analysis of the Political Role of Senator Robert M. LaFollette. Chicago: Literature Department, Workers Party of America, 1924. American Imperialism: The Menace of the Greatest Capitalist World Power. Chicago: Literature Department, Workers Party of America, n. d. [1925]
The Party Organization (Introduction). Chicago: Daily Worker Publishing Co., n. d. [1925]
Our Heritage from 1776: A Working Class View of the First American Revolution. With Wolfe, Bertram D. and William F. Dunne, New York: The Workers School, n. d. [1926] alternate link
The Labor Lieutenants of American Imperialism. New York: Daily Worker Publishing Co., 1927. The Coolidge Program: Capitalist Democracy and Prosperity Exposed. New York: Workers Library Publishers, 1927. (Workers library #2)
Ruthenberg, Communist fighter and leader (Introduction). New York: Workers Library Publishers, 1927. 1928: The Presidential Election and the Workers. New York: Workers Library Publishers, 1928. (Workers library #4) Yiddish translation
America Prepares the Next War. New York: Workers Library Publishers, 1928. (Workers library #10)
Pages from Party History. New York: Workers Library Publishers, n. d. [February 1929].
Коммунистік оппозиция жылдары
"Совет Одағының он екі жылы", "Революциялық дәуір", 1-том, № 1 (1929 жылдың 1 қарашасы), 7–8-беттер. Америка еңбек қозғалысы: оның өткені, қазіргісі және болашағы. Нью-Йорк: Workers Age Publishing Association, [1932]. Америка еңбегі үшін не келесі? Нью-Йорк: Америка Құрама Штаттары Коммунистік партиясы (Оппозиция), [1934]. Қазіргі тарих тұрғысынан марксистік классика. Нью-Йорк қаласы, Жаңа жұмысшылар мектебі, 1934. Советтік сыртқы саясат және әлемдік революция. Нью-Йорк: Workers Age Publishers, 1935. Халық фронтының иллюзиясы: "Әлеуметтік фашизмнен" "Халық фронтына". Нью-Йорк: Workers Age Publishers, [1937]. Еңбектің жаңа горизонттары. Нью-Йорк: Workers Age Publishers, [1938].
Marxian classics in the light of current history. New York City, New Workers School 1934
Soviet Foreign Policy and the World Revolution. New York: Workers Age Publishers, 1935 alternate link
People's Front Illusion: From "Social Fascism" to the "People's Front." New York: Workers Age Publishers, n. d. [1937]. New Frontiers for Labor. New York: Workers Age Publishers, n. d. [1938]
Радикалды жылдардан кейінгі жылдар
Үлкен күлімсіреу: Кеңес одағының "жаңа бейнесін" талдау. Мэттью Уоллмен бірге. Нью-Йорк: "Азаттық кәсіподақ комитеті", "Америкалық еңбек федерациясы", 1955 жыл. Коммунистік және жұмысшы партияларының манифесті, 1960 жылдың қараша-желтоқсан айларында қабылданған; Джей Лавстоунның куәлігі, 26 қаңтар, 2 ақпан, 1961 жыл. Вашингтон, АҚШ: АҚШ үкіметтік баспаханасы, 1961 жыл.
Пайдаланылған деректер және қосымша оқу
Александр, Роберт Дж. (1981). Оң оппозиция: Лавстоуншылар және 1930 жылдардағы Халықаралық Коммунистік Оппозиция. Вестпорт, КТ: Гринвуд Пресс. Девинатц, Виктор Г. (2002). "Тарихи UAW-ды қайта қарастыру: Уолтер Рютердің Коммунистік партиямен байланысы және оның маңызы – Партияның қатысуы туралы құжат, 1939 жыл". Le Travail журналы. Хирш, Фред (1974). Латын Америкасындағы AFL CIO-ның рөлінің талдауы немесе ЦРУ-мен жасырын байланысы. Сан-Хосе, Калифорния: Ф. Хирш. ЛеБланк, Пол және Тим Дэвенпорт, редакторлар (2015). Джей Лавстоун және оның серіктерінің "Америкалық ерекшелігі", 1929–1940: АҚШ-тағы диссиденттік марксизм, 1-том. Лейден, Нидерланды: Брилл. Уилфорд, Хью (2008). "Құдіретті Вурлицер: ЦРУ Америкамен қалай ойнады". Кембридж, Массачусетс: Гарвард университетінің баспасы.