Кіріспе

Артық және тапшылық қаражат иелерін байланыстыратын қаржы институты

Қаржылық делдал – қаржы операцияларын жеңілдету үшін әртүрлі тараптар арасында "ортақ" рөлін атқаратын мекеме немесе жеке тұлға. Көбінесе коммерциялық банктер, инвестициялық банктер, қор брокерлері, сақтандыру және зейнетақы қорлары, біріктірілген инвестициялық қорлар, лизингтік компаниялар және қор биржалары осыған жатады. Сондықтан қаржылық делдал несие берушілер мен қарыз алушылар арасында қаражаттың тікелей емес жолмен бағытталуын қамтамасыз етеді. Яғни, үнемдеушілер (несие берушілер) қаражатты делдалдық мекемеге (мысалы, банкке) береді, ал ол мекеме осы қаражатты жұмсаушыларға (қарыз алушыларға) береді. Егер ақша қаржы нарықтары арқылы тікелей берілсе және қаржылық делдал болмаса, онда бұл қаржылық делдалдықтың жойылуы деп аталады.

Экономикалық қызмет

Қаржылық делдалдар, жоғарыда айтылғандай, негізінен, артық капиталы бар (жинақтаушылар) адамдардан күдіретті қызметті жүзеге асыру үшін қолма-қол ақшаны қажет ететін (инвесторлар) адамдарға қаражат бағыттайды. Осылайша, қаржылық делдалдар инвестицияланбаған капиталды өнімді кәсіпорындарға қайта бөледі. Мұнда олар мерзімділік және тәуекелді түрлендірудің артықшылықтарын ұсынады. Яғни, қаржылық делдалдық процесі арқылы активтер немесе міндеттемелер мүлдем басқа тәуекел және төлем шарттарына ие активтерге немесе міндеттемелерге айналуы мүмкін. Корпоративтік контексте бұл форма қарыз, үлестік немесе гибридтік үлестік құрылымдардың кез келген түрін қабылдауы мүмкін, тіпті жеке капиталға және венчурлік капиталға инвестицияларға дейін жетеді. Жобалық қаржыландыру, климаттық қаржы және даму қаржысы сияқты коммерциялық емес контексте де қаржылық делдалдар көбінесе жеке сектордан шығады. Бұл делдалдардың делдалдықсыз мәмілелерге қарағанда басымдығы, мамандандырылған қаржылық делдалдардың қаржылық қызметтер ұсынуда шығынға қатысты артықшылықтарымен түсіндіріледі; бұл оларға пайда табуға ғана емес, сонымен қатар экономиканың жалпы тиімділігін арттыруға мүмкіндік береді. Олардың болуы мен қызметтері қаржы нарықтарымен байланысты "ақпараттық мәселелермен" түсіндіріледі.