Кіріспе

Кумбрия, Англиядағы су айдыны

Васт Вотер немесе Вастватер (/'wɒst//wɔːtər/) көлі – Англияның Лейк Дистрикт Ұлттық паркінің батыс бөлігіндегі Васдейл аңғарында орналасқан көл. Көлдің ұзындығы шамамен 5 шақырым, ал енінен асады. Бұл мұздық көл, мұздық әсерінен "тыныс-тежелген" аңғарда қалыптасқан. Ол Англиядағы ең терең көл, тереңдігі 79 метрге (258 фут) жетеді. Көлдің беті теңіз деңгейінен 61 метр биіктікте, ал ең төменгі нүктесі теңіз деңгейінен 15 метрден аса төменде жатыр. Көл Ұлттық қорға тиесілі.

Қоршаған орта

Уасдейл аңғарының басы Англиядағы ең биік таулармен, оның ішінде Скафелл Пайк, Грейт Гейбл және Лингмелл тауларымен қоршалған. Көлдің оңтүстік-шығыс жағындағы тік беткейлер, Үин Ригг және Иллгилл Хед тауларының шыңдарына дейін созылып жатыр, "Wastwater Screes" немесе кейбір карталарда "The Screes" деп аталады. Бұл құламалар Бороудейл жанартау тобының тау жыныстарында мұз және ауа райының әсерінен болған эрозия нәтижесінде қалыптасқан. Олардың биіктігі шамамен 610 метр, ал негізі көл бетінен 61 метр төменде жатыр. Көлдің бойымен, жартастар мен құламалардың арасынан, тіктеу беткейдің түбімен жол өтеді. Солтүстік-батыс жағында Бакбарроудың жарлары (Сиатлланның бір бөлігі) және Юбарроудың көтерілген қайық тәрізді пішіні орналасқан. Уас Уотер – Ирт өзенінің бастауы, ол Равенглассқа жақын жерде Ирланд теңізіне құяды. Көл және Уасдейл құламалары ерекше ғылыми маңызы бар жерлер ретінде және Еуропалық Одақ заңнамасы бойынша ерекше сақтау аймақтары ретінде қорғалады.

Атаудың шығу тегі және айтылуы

"Wastwater" атауы "Wasdale" және ағылшын тіліндегі "water" сөздерінің қосындысынан пайда болған. "Васдейл көлі" немесе "Ватнса көлі, көл өзені" деген мағынаны білдіреді. Қазіргі атау өте қызығынша, ескі норвеж тіліндегі "vatn" ("су", "көл") және ескі ағылшын тіліндегі "wæter" ("су") сөздерінің іздерін сақтайды, ал "көл" мағынасына ескі норвеж тіліндегі "vatn" сөзінің ықпалы тиген болуы мүмкін. Ауданы "was" сөзі сияқты, қатты "а" емес, жұмсақ айтылады: көлдің аты да осыған ұқсас, бірақ "thou wast" сөзіндегідей жұмсақ "s" дыбысымен. Ordnance Survey карталарында көл "Wast Water" деп көрсетілген, бірақ "Wastwater" атауы да шамамен бірдей жиілікпен қолданылады, оның ішінде оның иесі – Ұлттық Траст, Камбрия туристік кеңесі және Көл аймағының ұлттық паркі басқармасы да осы атауды пайдаланады.

Көлдегі әйел

1976 жылы Уасдейл көліндегі Маргарет Хогг қайтыс болды, оны күйеуі өлтіріп, денесі көлге лақтырылды. Сегіз жылдан кейін денесі табылғанда, судағы оттегінің жетіспеуінен бальзамдай сақталған болып шықты.

Су асты жұлдыздары

2005 жылдың ақпан айында көлге су астында зерттеушілердің қызығуын ояту үшін тоқтаусыз қоршаумен "ергежейлі бақша" орнатылғандығы хабарланды. 1990 жылдардың соңында үш суға түсуші қаза болғаннан кейін ол Wastwater көлінің түбінен алынып тасталды. Суға түсушілер әшекейлерді іздеуге тым көп уақыт жұмсағандықтан қаза болды деп есептеледі. Полиция дайверлері бақшаның полицияға рұқсат етілген ең тереңдікте қайта орнатылғаны туралы әңгіме тарағанын айтады. Солтүстік-Батыс полициясының су асты іздеу тобының мүшесі Кени МакМахон: "Wastwater көлінің түбінде су мөлдір, бірақ көруге ештеңе жоқ. Шамамен бірнеше метр тереңдікте суға түсушілер гномдарды түсіріп, олардың айналына қоршау орнатқан. Бірақ бірнеше жыл бұрын бірнеше адам қаза болды және Lake District Ұлттық паркінің өкілдері олардан құтылуды сұрады. Біз барып, оларды қаптарға салып, барлығын алып кеттік. Бірақ қазір тереңдік шегінен тыс жаңа бақша туралы әңгіме тарады. Полиция дайверлері ретінде біз заңды түрде одан тереңге сүңгіруге құқығымыз жоқ, сондықтан, егер ол бар болса, жаңа бақша біздің қолымыздан тыс болуы мүмкін. Ядролық нысандарды жою басқармасы көлден бір тәулік ішінде белгілі бір көлемде суды алуға құқылы."

Сүйікті көрінісі

2007 жылдың 9 қыркүйегінде ITV телеарнасы көрермендері дауыс беру нәтижесінде "Британияның ең сүйікті көрінісі" аталымын Уэст Уотерге бұйырды.

Әдебиетте

"Қош бол, Мистер Чипс" кітабында Мистер Чиппинг Уасдейл-Хедте әйелімен танысады.