Кіріспе
Сан-Хуан аралдарының ең үлкені, АҚШ, Вашингтон штатында.
Оркас аралы – Тынық мұхитының солтүстік-батысындағы Сан-Хуан аралдарының ең үлкені, АҚШ, Вашингтон штатының солтүстік-батысында орналасқан.
Аралдың тарихы мен атауы
"Оркас" атауы – Хоркаситас атауының қысқартылған түрі, ол 1791 жылы Тынық мұхитының солтүстік-батысына Франсиско де Элиза басқарған зерттеу экспедициясын жіберген Жаңа Испанияның вице-королі, Ревильягигедоның 2-графы Хуан Висенте де Гуэмес Падилла Хоркаситас и Агуайодан шыққан. Саяхат барысында Элиза Сан-Хуан аралдарының бір бөлігін зерттеді. Ол "Оркас" атауын нақты Оркас аралына емес, архипелагтың бір бөлігіне қолданды. 1847 жылы Генри Келлетт британдық Адмиралтейство карталарын қайта ұйымдастыру кезінде Оркас аралына осы атауды берді. Келлетттің жұмысы 1838–1842 жылдардағы Уилкс экспедициясы кезінде Чарльз Уилкс Сан-Хуан аралдарының көптеген нысандарына берген патриоттық американдық атауларды жойды. Уилкс Оркас аралын коммодор Исаак Халлдың құрметіне "Халл аралы" деп атады. Оркас аралының басқа нысандарына Уилкс "Ирсонсайдс шығанағы" (Шығыс бұғазы үшін) және "Гуеррье шығанағы" (Батыс бұғазы үшін) деген аттарды берді. Уилкс берген атаулардың бірі бүгінге дейін сақталған: Конституция тауы. Уилкс берген есімдердің барлығы бір үлгіге сәйкес келеді: Халл "Олд Айронсайдс" (Конституция) кемесінің капитаны болды және 1812 жылғы соғыста британдық HMS Guerriere әскери кемесін жеңіп алғаннан кейін даңққа ие болды. Аралдарды алғаш Испания, содан кейін Ұлыбритания талап етті. 1812 жылғы соғыстан кейін жасалған келісімде 49-параллельдің оңтүстігіндегі барлық жер АҚШ-қа тиесілі екеніне келісті. Орегон аумағы, оның құрамына Вашингтон штаты мен осы арал кірген, 1848 жылға дейін АҚШ пен Ұлыбритания тарапынан бірлесіп пайдаланылды. Бірақ Сан-Хуан аралдарына қатысты шекаралық даулар, соның ішінде "Шошқа соғысы" (1859) 1871 жылға дейін шешілмеді. Бұл атаудың Вашингтон штатының жағалауымен танымал дельфинге (оркаға) ұқсауы – жай ғана сәйкестік.
География
Ауданы және 6000 халқы бар (2020 жылғы санақ бойынша), Оркас аралы көршілес Сан-Хуан аралынан сәл үлкен, бірақ халық саны аз. Оның пішіні екі қысқасы бар жүк көтергіш сияқты, оларды фьорд тәрізді Истсаунд және оңтүстік-батыс жағындағы Вестсаунд және Дир-Харбор сияқты екі ірі шығанақ бөліп тұрады. Аралдың солтүстік бөлігінде Оркастың ең ірі және Сан-Хуан округының екінші ірі халқы шоғырланған жер – Истсаунд ауылы орналасқан. Аралдағы басқа да кішігірім елді мекендерге Оркас-Лэндинг (аралдар аралық/құрлыққа қатынайтын паром тоқтайтын жер), Вест-Саунд (Истсаунд мекенжайларымен), Дир-Харбор, Росарио (Истсаунд мекенжайларымен), Ольга және Доу-Бей кіреді. Көптеген бұрынғы елді мекендер қазір жойылған, олар негізінен әк пештері және жеміс өсіру өнеркәсібінің айналасында құрылған.
Аралға кіру
Мемлекет Вашингтон штатының паромдары жүйесі арқылы аралға қол жеткізуді қолдайды. Сонымен қатар, аралға әртүрлі әуе, гидроұшақ және теңіздік чартерлік қызметтер арқылы да баруға болады. Жеке су кемелері аралдың маңындағы елді мекендерге жақын орналасқан мемлекеттік доктарды және түрлі мемлекеттік жағалауға кіру орындарын пайдалана алады. Жаз айларында паромнан түсетін жерден Истсаундқа және басқа да жерлерге аралдық шаттл фургоны қатынайды.
Тарихи орындар
Аралда екі мұражай орналасқан. Оркас аралының тарихи мұражайы Истсаунд қаласының орталығында орналасқан және аралдағы жалғыз заттық-зерттеу мұра мекемесі болып табылады, онда шамамен 6000 зат, қағаз құжаттары мен фотосуреттерден тұратын тұрақты жинақ бар. Crow Valley School Museum – 1888 жылы салынған, алдын ала келісім бойынша ғана ашылатын бір бөлмелі мектеп. Росарио курорты 1906 жылы Сиэтлдің бұрынғы мэрі және кеме жасаушы Роберт Моран салған. Өнер және қолөнер стилінде салынған 5 қабатты курорт Росарио бұғазының құрметіне аталған және 1913 жылдан бері қолданылып келе жатқан, 1900-нен астам құбыры бар екі қабатты неміс стиліндегі органға ие. Росарио курорты мен спа-центрі деп те аталады, ол 1960 жылы ашылды, ал қонақ үй де теңіз стилінде безендірілген, онда витраж терезелер, Тиффани люстрасы және екі кітапхана бар. Жер аумағы жолдармен және су нысандарымен жоспарланған. Моран курортты 1938 жылы сатқан, содан бері бірнеше иегерлер оның жұмысын басқарып келеді. Оркас аралында сонымен қатар үш тарихи лагерь бар: Оркила, Four Winds Westward Ho және Индралая.
Медиа
The Islands' Sounder, бастапқыда Orcas Sounder деп аталған, 1964 жылдан бері Eastsound қаласында жарияланып келе жатқан апталық газет.
Мемлекеттік қызметтер
Оркас аралы мектеп округі бір кампуста үш мектепті қамтиды: Оркас аралы бастауыш мектебі аралдың тарихи Нелли С. Милтон мектеп ғимаратында орналасқан; Оркас аралы орта мектебі; және Оркас аралы жоғары мектебі. Аралдың барлық мемлекеттік мектептері Истсаундта орналасқан. Оркас аралы қоғамдық кітапханасы Истсаундта орналасқан және шамамен 6000 абонентке қызмет көрсетеді. Оркас аралы кітапханасы ауданы – Оркас аралы қоғамдық кітапханасының жұмыс бюджетін мүлік салығы арқылы қаржыландыратын кіші салық ауданы. Жыл сайынғы кітапхана жәрмеңкесі Оркас аралының тұрғындары мен келушілері сыйға берген кітаптарды сатады, түскен қаражат кітапхананың жұмыс бюджетіне қайтарылады. 2018 жылы Оркас аралы сайлаушылары Сан-Хуан округінің №3 мемлекеттік аурухана округін (OIHCD) құруға келісім берді және кейіннен басқармаға бес комиссар сайлады. OIHCD жергілікті денсаулық сақтау қызметтерін қаржыландырады, соның арқасында жергілікті тұрғындарға медициналық көмек көрсетіледі.
Ауылдық жасыл
Village Green Eastsound ауылының орталығында орналасқан. Көпке созылған жасыл алаңы, көлеңкелі ағаштары, пикникке арналған үстелдері мен ашық аспан астындағы сахнасы бар Village Green – қауымдық жиындар, музыкалық өнер көрсетулер мен апталық фермерлер жәрмеңкесінің өтетін орны.
Бак парк
Бак-парк мектептің солтүстігінде, Бейкер көшесінде орналасқан. Паркте әлемдік деңгейдегі скейтборд паркі, теннис корттары, пикбол корттары, бейсбол/софтбол және алматы (ultimate frisbee) алаңдары, футбол алаңы, құм волейбол алаңы, қоршалған иттерге арналған бос жүру аймағы, жаңа, заманауи жүгіру жолы және Eastsound аймағындағы жүгіру жолдары мен жаяу жолдарының желісіне қосылатын орталық бар.
Моран мемлекеттік паркі
Конституция тауы (биіктігі 2409 фут (734 м)) Сан-Хуан аралдарындағы ең биік нүкте болып табылады. Тау Моран мемлекеттік паркінің құрамына кіреді, ол Сан-Хуан аралдарындағы ең ірі қоғамдық демалыс орны және Вашингтон штатындағы ең үлкен мемлекеттік парк. Моран мемлекеттік паркі кең аумақты орманды алқапты қамтиды және Каскад көлі, Тау көлі, Саммит көлі және Твин көлі сияқты бірнеше көлдермен, сондай-ақ көптеген шарлауықтармен көзге түседі.
Қаттылық үсті мемлекеттік саябағы
Obstruction Pass State Park – бұл 76 акрлық парк, Оркас аралының оңтүстік жағында, Моран мемлекеттік паркінен оңтүстікке қарай, бір шақырымнан астам тұзды су жағалауына қол жеткізеді.
Мадрона нүктесі
Мадрона Пойнт – дәстүрлі зират, ол 1890 жылы Зираттар қауымдастығы тарапынан даулы жағдайда сатылды. 1989 жылы бұл орын Ішкі істер министрлігінен 2,2 миллион долларға жеке меншіктен сатып алынып, Лумми ұлтына қайтарылды. Ұлт Сан-Хуан округімен жасалған түсіністік меморандумы бойынша жеке тұлғалар мен топтарға ашық болатын ашық кеңістік ретінде мүлікті басқаруға келісті. Дегенмен, Лумми ұлты 2007 жылы жерге деген құрметсіздікке байланысты осы орынды жапты.
Танымал мәдениетте
Екі фильмде Орка аралы түсірілім алаңы ретінде қолданылған. 2011 жылғы Эмили Блант қатысқан "Сіздің қарындасыңыздың қарындасы" фильмінің бір бөлігі Орка аралында түсірілді. 2022 жылғы Netflix түпнұсқа фильмі "Лу" Орка аралында өтеді. 2017 жылғы "Эдит Финчтің қалдықтары" бейне ойыны да осы аралда оқиғасы өрбиді. Орка аралы Келли Эстестің "Жібекке жазған қыз" кітабының оқиға орны болып табылады.