Жаңа Зеландия саяхатшысы Арнольд Нордмейер өмірі мен қызметі
Arnold Nordmeyer
Арнольд Нордмейер – Жаңа Зеландия саяхатшысы, Еңбек партиясының басшысы, қаржы министрі. Денсаулық сақтау жүйесін енгізгенімен танымал. Жаңа Зеландия тарихы.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Жаңа Зеландия саясаткері
New Zealand politician
Сэр Арнольд Генри Нордмейер (туған Heinrich Arnold Nordmeyer, 7 ақпан 1901 – 2 ақпан 1989) – Жаңа Зеландия саясаткері және пресвитериандық пастор. Парламент мүшесі ретінде ол 1935 жылдан 1969 жылға дейін Еңбек партиясында шешуші рөл атқарды. Ол қаржы министрі (1957–1960) қызметін атқарды, содан кейін Еңбек партиясының төрағасы және Оппозиция жетекшісі (1963–1965) болды. Нордмейер көрнекті мемлекет қайраткері болғанымен, премьер-министр лауазымына ие болған жоқ. Қаржы министрі ретінде 1958 жылғы «Қара бюджетке» байланысты сынға ұшырағанына қарамастан, оның саяси мұрасы көбінесе оның экономикалық саясатымен, әсіресе денсаулық сақтау министрі (1941–1947) ретінде Жаңа Зеландияның жалпыұлттық денсаулық сақтау жүйесін енгізуімен байланысты.
Sir Arnold Henry Nordmeyer (born Heinrich Arnold Nordmeyer, 7 February 1901 – 2 February 1989) was a New Zealand politician and Presbyterian minister. As a member of Parliament (MP) he played a crucial role in the Labour Party, serving from 1935 to 1969. He served as minister of finance (1957–1960) and later as leader of the Labour Party and leader of the Opposition (1963–1965). Although he was a prominent statesman, Nordmeyer never ascended to the role of prime minister. Despite facing backlash for the 1958 "Black Budget" as finance minister, his political legacy primarily revolves around his economic policies, especially his introduction of New Zealand's comprehensive national health service as minister of health (1941–1947).
Ерте өмір
Нордмейер 1901 жылдың 7 ақпанында Жаңа Зеландияның Дунедин қаласында дүниеге келді. Оның әкесі – неміс иммигрант, анасы – Солтүстік Ирландиядан. Ол Уайтаки ұлдар орта мектебінде және Отаго университетінде білім алды, онда BA дәрежесін аяқтады. Бітіргеннен кейін теологияны оқыды, өйткені ол әрқашан дінге терең сенімді болған. Университетте ол өзінің кейінгі мансабында өте пайдалы болған дебат дағдыларымен танымал болды. 1933 жылға дейін Еңбек партиясына қосылмаса да, партияның көзқарастарына көбірек бейімделе бастады. Осы кезде ол Уолтер Нэшпен танысты, ол денсаулық сақтау және әлеуметтік саясаттағы оның көзқарастарына әсер еткен болуы мүмкін. 1925 жылы Нордмейер пресвитериандық пастор болып тағайындалды және шағын Куроу қалашығында қызмет етті. Ұлы депрессия кезінде Куроуда болғанда, Нордмейер экономикалық төмендеудің қала және оның тұрғындарына тигізген әсерін өз көзімен көрді, бұл оны шешім табу үшін радикалды саяси теорияны зерттеуге итермеледі. Сондай-ақ, ол Вайтаки өзеніндегі су электр станциясын салуға қатысқан жұмысшылардың әл-ауқаты туралы қызығушылық танытты. Ол жұмысшылардың еңбек жағдайларын және жұмыс іздеп келген жұмыссыз ерлер мен олардың отбасыларының қиын тұрмысын көргеннен кейін саяси белсенділігі күшейді. Куроуда Нордмейер, жергілікті дәрігер және болашақ Еңбек партиясының депутаты Герван Макмиллан және мектеп директоры Эндрю Дэвидсонмен бірге жұмыссыздық, кедейлік және аурудың проблемаларын шешу үшін христиандық этиканы саясатқа қалай қолдануға болатыны туралы идеяларды жасады – бұл идеялар кейін Жаңа Зеландияның бірінші Еңбек үкіметі тарапынан іске асырылды. Сондай-ақ, Куроуда Нордмейер болашақ әйелі Фрэнсис Кернаханмен танысты, ол 1931 жылы оған үйленді.
Nordmeyer was born on 7 February 1901 in Dunedin, New Zealand. His father was a German immigrant, his mother was from Northern Ireland. He was educated at Waitaki Boys' High School, and at the University of Otago where he completed his BA. After graduating he studied theology, having always been highly religious. At university he became known for his skills in debating which were to serve him well in his later career. Although he did not join the Labour Party until 1933, he became increasingly sympathetic to the party's views. It was at this time that he met Walter Nash who may have been influential in shaping his views in health and social policy. In 1925 Nordmeyer received his ordination as a Presbyterian minister and was appointed to a position in the small town of Kurow. While in Kurow during the Great Depression, Nordmeyer witnessed firsthand the effects of the economic downturn on the community and people of the town, which lead him to study radical political theory in pursuit of a solution. He also became interested in the welfare of workers involved in the construction of a hydroelectric dam on the Waitaki River. He became increasingly politically active as a result witnessing both the working conditions of the labourers and the poor living conditions of the unemployed men and their families who were attracted to the area by the promise of work. At Kurow, Nordmeyer, along with local doctor and future Labour MP Gervan McMillan and school headmaster Andrew Davidson developed ideas of how to apply Christian ethics to politics to solve the miseries of unemployment, poverty and illness – ideas that were later implemented by the First Labour Government of New Zealand. It was also in Kurow that Nordmeyer met his future wife, Frances Kernahan whom he married in 1931.
Парламент мүшесі
1935 жылғы сайлауға дейін Нордмейер шіркеудегі қызметінен бас тартып, Еңбек партиясынан Оамару округіне кандидат болу ниетін білдірді. Ол сайланды. 1935 жылғы сайлау Еңбек партиясы үшін үлкен жеңіс болды, ал партия жетекшісі Майкл Джозеф Савидж елдің тұңғыш Еңбек партиясынан шыққан премьер-министрі атанды. Парламентте Нордмейер өзінің шебер дебатшы екенін көрсетті, бірақ партия басшылығымен қарым-қатынасы да қиындықтарға толы болды. Нордмейер Джон А. Ли басқарған фракцияға қосылды, ол Савиджтің саясатын тым консервативті деп сынады. Бірақ, Нордмейер Лиден көңілі толып, оның өзімшіл және мақтанғақ екенін айтты. Кейін Нордмейер партияның әлеуметтік қамсыздандыру саясатын жасау үшін Уолтер Нэш сияқты орташа саясаткерлермен бірлесіп жұмыс істеді. Ол фракция комитеті мен парламенттік комиссияның төрағасы болды, олар бұл мәселені тереңірек қарастырды. Ақырында комитеттер мұқтаждылыққа байланысты зейнетақы, жалпы зейнетақы, ауруханада емделуге, босандыруға және жалпы тәжірибелі дәрігерлердің консультациясына тегін медициналық көмек қарастыратын схеманы ұсынды, бәрі тікелей салықтар есебінен қаржыландырылатын болды. Нордмейердің талабы бойынша денсаулық сақтау және зейнетақы жүйелері біріктіріліп, кейіннен 1938 жылғы Әлеуметтік қамсыздандыру заңына айналды. Бұл Нордмейердің Еңбек партиясын дауыс үлесін сәл арттырып, Ұлттық партиядан бір орын жеңіп алуына көмектесті. Дегенмен, «Қара бюджет» жады әлі де Нордмейердің беделіне нұқсан келтіріп, партияның көптеген мүшелері «жаңа буынның» билікке келу уақыты келді деп ойлады. 1965 жылы Еңбек партиясы депутаттары Нордмейерді Норман Кирктің орнына алмастыруды мақсат тұтқан «Мафия» деп аталатын топ құрды. Бұл Еңбек партиясының кейбір мүшелері Нордмейердің өзінің сайлаушыларымен «байланысы жоқ» деп санайтындықтан болды, ал кейбіреулері, оның дебаттағы қабілетіне қарамастан, авторитарлық жеке адам деп есептеді. Уақыт өте келе Нордмейер Еңбек партиясының оң қанатына қарай жылжыды, бұрынғыдай сол қанатында болып, 1930 жылдары Лиді қорғаған болатын. Бұл оның Еңбек партиясының радикалды мүшелерінің қолдауын жоғалтуына әкелді. Тіпті оң қанатындағы мүшелер мен оның қабілеттерін жоғары бағалағандар да Еңбек партиясы Нордмейердің басшылығымен сайланбайды деген қорытындыға келді. Ақырында, Кирк Нордмейердің орнын басуға басты үміткер болып қалыптасты, ал 1965 жылдың 9 желтоқсанында өткен дауыс беруде Нордмейер 10 дауысқа қарсы 25 дауыспен жеңіліске ұшырады. Автор: Майкл Каллен.
Shortly before the 1935 election Nordmeyer stepped down from his church position, stating an intent to contest the Oamaru seat for the Labour Party. He was elected. The 1935 election itself was a huge victory for Labour and the party's leader, Michael Joseph Savage, became the country's first Labour Prime Minister. In Parliament Nordmeyer proved to be a skilled debater but also had a somewhat troubled relationship with his party's leadership. Nordmeyer became part of the faction led by John A. Lee who criticised Savage's policies as too moderate. Gradually, however, Nordmeyer became disillusioned with Lee, alleging that Lee was egotistical and self important. Nordmeyer later co operated with more moderate politicians such as Walter Nash in drafting the party's social security policies. He chaired both the caucus committee and the parliamentary select committee which considered the matters in more depth. Eventually the committees recommended a scheme containing a means tested pension, universal superannuation, and free healthcare for hospital treatments, maternity care and general practitioner consultations all to be financed via direct taxation. At Nordmeyer's insistence, the health and pensions schemes would be combined into a single measure which later became the Social Security Act 1938. This boosted confidence ahead of the where Nordmeyer led Labour to slightly increase its vote share and gain one seat from National. The memory of the "Black Budget" still haunted Nordmeyer's profile, however, and many within the party believed that it was time for "a new generation" to take control. In 1965 a group of Labour MP's formed a group known as the 'Mafia' who were dedicated to replacing Nordmeyer with Norman Kirk. This was due to some within the Labour caucus thinking Nordmeyer "out of touch" with his Members and vice versa, some considering him an autocratic loner, despite his considerable debating abilities. Over time Nordmeyer had drifted to the right of the Labour Party despite being on the left and defending Lee in the 1930s. This caused him to lose support among Labour's more radical members. Even members on the right and those who were more appreciative of his abilities also came to the conclusion that Labour would be unelectable under Nordmeyer's leadership. Kirk eventually emerged as the favourite candidate to succeed Nordmeyer and in a vote on 9 December 1965, Nordmeyer was defeated by 25 votes to 10.
text= the best Prime Minister we never had. |author=Michael Cullen
Саясаттағы қызметі
Нордмейер 1969 жылғы сайлауда зейнеткерлікке шыққанға дейін тағы төрт жыл Парламентте қызмет етті. 1971 жылы жергілікті өкімет сайлауында Веллингтон ауруханасы кеңесінің мүшесі болып сайланды. 1971-1974 жылдар аралығында Нордмейер Жаңа Зеландия сақтандыру қызметкерлері кәсіподағының президенті болды. Нордмейер президенттікке сайланған тұңғыш қоғам қайраткері болды, себебі бұрынғы кәсіподақ жетекшілері толық уақытты сақтандыру саласының қызметкерлері болған. Кәсіподақ өндірістік және қаржылық салаларда тәжірибесі мол адамды іздегендіктен ол президенттікке сайланды. Нордмейер Парламенттен зейнеткерлікке шыққаннан кейін бірқатар үкіметтік қызметтерге тағайындалды. 1970 жылы ол Тоңазыту өнеркәсібі даулары комитетінің төрағасы болып тағайындалды, бұл тағайындалу оны кейіннен бірнеше өнеркәсіптік салаларда келісімші ретінде жұмыс істеуге алып келді. 1974 жылы ол Жаңа Зеландия зейнетақы корпорациясы басқармасының төрағасы болып тағайындалды, ол үшінші Еңбек үкіметінің (Кирк басқаратын) міндетті зейнетақы жинақтау жүйесін басқаратын ұйым болды. Бірақ бұл лауазым ұзаққа солмады, себебі келесі жылы билікке келген үшінші Ұлттық үкімет комиссияны таратып жіберді. Содан кейін ол Мауи Девелопмент Лтд компаниясының төрағасы болды, сондай-ақ Жаңа Зеландияның Ұлттық банкінің директоры болды. Нордмейер ішімдік ішпеді және темекі тартпады.
Nordmeyer remained in Parliament for another four years, retiring at the 1969 election. At the 1971 local body elections he was elected a member of the Wellington Hospital Board. Between 1971 and 1974, Nordmeyer served as president of the New Zealand Insurance Workers' Union. Nordmeyer was the first public figure to be elected president, as earlier union leaders had been full time insurance workers. He was elected president due to the union's desire for someone with more experience in industrial and financial fields. Nordmeyer later held a number of government appointments after retiring from parliament. In 1970 he was appointed chairman of the Freezing Industry Disputes Committee, an appointment which led to him becoming conciliator in several other industrial areas subsequently. In 1974 he was appointed chairman of the board of the New Zealand Superannuation Corporation which was the controlling organisation for the compulsory pension savings' scheme of the Third Labour Government (led by Kirk). The posting was short lived however as the subsequent Third National Government were to abolish the commission after winning power the next year. He then became the chairman of Maui Development Ltd and also was a director of the Reserve Bank of New Zealand. Nordmeyer was a teetotaller and did not smoke.
Құрметтер мен марапаттар
1970 жылы Королеваның туған күні құрметіне ол саяси қызметтері үшін Сент-Михаэль және Сент-Джордж орденінің серігі атағымен марапатталды. 1975 жылы Королеваның туған күні құрметіне ол қоғамдық қызметтері үшін Сент-Михаэль және Сент-Джордж орденінің кавалер-командоры дәрежесіне көтерілді. 1987 жылғы 6 ақпанда Нордмейер Жаңа Зеландия орденіне бесінші рет тағайындалды.
In the 1970 Queen's Birthday Honours, he was appointed a Companion of the Order of St Michael and St George, for services to politics. In the 1975 Queen's Birthday Honours, he was promoted to Knight Commander of the Order of St Michael and St George, for public services. On 6 February 1987, Nordmeyer was the fifth appointee to the Order of New Zealand.