Aluminium silicate hydroxide phyllosilicate mineral
Пирофиллит – алюминий кремнийі гидроксидінен тұратын филосиликат минералы: Al2Si4O10(OH)2. Ол екі түрде кездеседі: кристалл жапырақшалары және тығыз массалар; жеке кристалдары белгісіз. Жапырақшалардың айқын перделі жылтыры бар, себебі олардың бетіне параллель өте жақсы жарылу қасиеті тән: олар иілгіш, бірақ серпімді емес, және көбінесе желдей немесе шар тәрізді топтарға радиалды орналасады. Бұл түрін қыздырғанда қабыршақталып, бастапқы көлемінен бірнеше есеге дейін ұлғаяды. Екі түрінің де түсі ақ, ашық жасыл, сұрғылт немесе сарғыш; олар өте жұмсақ (қаттылығы 1,0-1,5) және қолға тигенде майлы сезіледі. Оның меншікті салмағы 2,65–2,85. Осылайша, бұл екі түр талькқа өте ұқсас.
Pyrophyllite is a phyllosilicate mineral composed of aluminium silicate hydroxide: Al2Si4O10(OH)2. It occurs in two forms (habits): crystalline folia and compact masses; distinct crystals are not known. The folia have a pronounced pearly luster, owing to the presence of a perfect cleavage parallel to their surfaces: they are flexible but not elastic, and are usually arranged radially in fan like or spherical groups. This variety, when heated, exfoliates and swells up to many times its original volume. The color of both varieties is white, pale green, greyish or yellowish; they are very soft (hardness of 1.0 to 1.5) and are greasy to the touch. The specific gravity is 2.65–2.85. The two varieties are thus very similar to talc.
Пайда болуы
Пирофиллит филлит және шистозалық тау жыныстарында кездеседі, көбінесе кианитпен қатар табылады, ол кианиттің өзгеру нәтижесі болып есептеледі. Сондай-ақ, ол гидротермальдық кен орындарында да кездеседі. Көбінесе бірге табылатын минералдар: кианит, андалузит, топаз, слюда және кварц.
Pyrophyllite occurs in phyllite and schistose rocks, often associated with kyanite, of which it is an alteration product. It also occurs as hydrothermal deposits. Typical associated minerals include: kyanite, andalusite, topaz, mica and quartz.
Қолданылуы
Пирофиллиттің тығыз түрі шиферлі қарындаштар мен тігіншілердің бор тасын (француз бор тасы) жасауға қолданылады, ал қытайлықтар одан түрлі бейнелер мен әшекейлер ойып жасайды. Қытай өнерінде қолданылатын басқа жұмсақ, тығыз минералдар (стеатит және пинит) пирофиллитпен бірге агалматолит және пагодит деп аталады. Пирофиллит өте оңай өңделеді және жоғары жылу тұрақтылығына ие, сондықтан оны күйдіру кезінде жылулық кеңеюді азайту үшін сазға қосады. Бірақ, оны басқа қосылыстармен біріктіре отырып, инсектицидтер жасау және кірпіш өндірісі сияқты көптеген салаларда да қолданады. Пирофиллит жоғары қысымды зерттеулерде де кеңінен қолданылады, тығыздағыш материал ретінде де, қысымды жеткізуші орта ретінде де пайдаланылады.
The compact variety of pyrophyllite is used for slate pencils and tailors' chalk (French chalk), and is carved by the Chinese into small images and ornaments of various kinds. Other soft compact minerals (steatite and pinite) used for these Chinese carvings are included with pyrophyllite under the terms agalmatolite and pagodite. Pyrophyllite is easily machineable and has excellent thermal stability, so it is added to clay to reduce thermal expansion when firing, but it has many other industry uses when combined with other compounds, such as in insecticide and for making bricks. Pyrophyllite is also widely used in high pressure experiments, both as a gasket material and as a pressure transmitting medium.