Кіріспе
Америка Құрама Штаттарындағы әйелдер бейсбол командалары лигасы
All American Girls Professional Baseball League (AAGPBL) – Филипп К. Ригли құрған, 1943 жылдан 1954 жылға дейін болған кәсіби әйелдер бейсбол лигасы. AAGPBL – АҚШ-тағы әйелдер кәсіби спорт лигаларының алға басушысы. Лигада 600-ден астам әйел ойнады, ол ақырында Американың орталық-батыс аймағында орналасқан 10 командадан тұрды. 1948 жылы лигаға барлығы 900 000-нан астам көрермен келді. Ең сәтті команда, «Рокфорд Пичз», лигадағы ең көп – төрт чемпионатты жеңіп алды. 1992 жылғы «Өз лигасымыз» фильмі және 2022 жылғы осы аттас телешоу лига мен оның жұлдыздары туралы көбінесе ойдан шығарылған оқиғаларды баяндайды. 1988 жылы лиганың Бейсбол Даңқына енгізілуін қайта жасайтын 1991 жылдың қазан айында түсірілген сахналарда AAGPBL-дің 65 түпнұсқа мүшесі қатысты.
Негізін қалау
АҚШ-тың Екінші дүниежүзілік соғысқа қатысуымен бірнеше бейсбол лигасының басшылары, соғысқа кеткен көптеген жігерлі жігіттердің орнына, әйелдер ойыншыларынан жаңа кәсіби лига құрып, бейсболды халық назарында ұстап тұруға тырысты. Лиганы құрушылардың қатарында Филип К. Ригли, Бранч Рики және Пол В. Харпер болды. Олар соғыс салдарынан Бейсбол лигасының уақытша тоқтауы мүмкін екенін, сондай-ақ талантты ойыншылардың жоғалуын қауаптады.
Әйелдердің алғашқы іріктеу сынақтары Чикагодағы Wrigley Field стадионында өтті. Елдің әртүрлі аймандарынан шақырылған 200-ден астам әйел сынақтан өтті, нәтижесінде 60-қа жуық ойыншы лига құрамына ілікті. Ерлер лигасы сияқты, бұл «қыздар» лигасы да бейресми түрде бөлінгендіктен, афроамерикандық әйелдер жұмысқа алынбады. Ойыншылардың шеберлігіне баса назар аударылды, бірақ маркетологтардың пікірінше, олардың сыртқы келбеті де денсаулыққа жарасымды, әйелдік идеалға сай болуы керек еді. Чикагодағы All American Girls Professional Baseball League скауттары бастапқыда Чикагоның софтбол Метрополитен лигасынан және басқа да лигалардан таланттарды іздестірді. Бірақ көптеген ойыншылар AAGPBL-ге кеткеннен кейін, әуесқой Метрополитен лигасының кәсіби лигаға айналуына шешім қабылданды. Соның нәтижесінде 1944 жылы құрылған алты командадан тұратын Ұлттық қыздар бейсбол лигасы пайда болды, ол толығымен Чикаго аймағының командаларынан құралды. Ұлттық қыздар бейсбол лигасының негізін қалаушылар Эмери Паричи, Чарльз Бидуилл (Чикаго Кардиналс футбол командасының иесі) және саясаткер Эд Колски болды. Паричи Метрополитен лигасының басшысы болды. Футбол жұлдызы Ред Грендж лига президенті болып тағайындалды. NGBL, AAGPBL-ге қарағанда аз жарияланды, бірақ олардың арасында параллельдік болды, екеуі де 1954 жылға дейін өмір сүрді және маусым сайын 500 000-ға дейін жанкүйерлерді тартты. Бір кезде екі лига да ойыншылар үшін күшті бәсекелестікке түсті, бірақ 1946 жылы кездесіп, ойыншыларды тартып алудан бас тарту туралы келісімге келді. Көптеген ойыншылар мен бірнеше менеджер екі лигада да өнер көрсетті. 1952-1953 жылдардың қысында AAGPBL және Ұлттық қыздар бейсбол лигасының ойыншылары Флорида штатының Майами қаласында орналасқан төрт командадан тұратын Халықаралық қыздар бейсбол лигасының құрамында бірге ойнады. 1943-1945 жылдары бай жарнамашы Артур Мейерхофф, ал 1945-1951 жылдары командалар жеке меншікте болды, 1951-1954 жылдары олардың иелері жеке тағайындалды. Командалар көбінесе Орта Батыс қалаларында өнер көрсетті. Саут-Бенд Блю Сокс және Рокфорд Пичиз AAGPBL-дің барлық өмір сүру кезеңінде өз қалаларында қалған жалғыз екі команда болды. Командаларды, әдетте, бәсекелестік спортты жақсы білетін және бұрынғы бас лига ойыншылары басқарды, бұл лиганың тұжырымды екенін жанкүйерлерге көрсету үшін жасалды. Әйелдер бейсбол формасы белбеулі, қысқа жеңді, көйлегінің етегі сәл кеңейген көйлек түрінде болды. Ережеде юбканы тізеден жоғары алты дюймнен артық киюге рұқсат етілмеген, бірақ жүгіру мен алаңда ойнауды жеңілдету үшін бұл ереже көбінесе ескерілмеді. Әр көйлектің алдыңғы жағына команданың логотипі тігілген, ал бейсбол қалпақтарының артқы жағында эластикалық ленталар болды, сондықтан олар барлық өлшемдерге сай келетін. Көктемгі жаттығу кезінде қыздар Хелена Рубинштейннің сүйкімділік мектебіндегі кешкі сабақтарға қатысуға міндетті болды. Оларға әр жағдайға сәйкес келетін әдептілік ережелері, жеке гигиена, мінез-құлық және киім үлгілері үйретілді. Әр ойыншыны мүмкіндігінше тартымды ету үшін оларға әдемілік жиынтығы және оны қалай қолдану керектігі туралы нұсқаулар берілді. Лиганың «Мінез-құлық ережелерінде» қыздарға қысқа шаш ұстауға рұқсат етілмеді, қоғамдық орындарда темекі шегуге немесе ішімдік ішуге болмайды, шалбар киюге рұқсат етілмейді және үнемі помада кию керек болды. Лига ережелерін бұзғаны үшін алғашқы рет 5 доллар, екінші рет 10 доллар айыппұл салынды, ал үшінші рет – дисквалификацияланды. Әйелдердің келісім-шарттары ерлер лигасына қарағанда мінез-құлыққа қатысты қатаң болды, сонымен қатар әр командаға лигадан шаперун тағайындалды. Лиганың басты жарнама агенті Артур Э. Мейерхофф болды, ол 1943 жылдан 1950 жылға дейін лиганың жарнамасын жүргізді. Мейерхофтың жарнамалық күш-жігері танымал мерзімді басылымдардағы ұлттық жарияланымның маңыздылығына бағытталды. Бұл мақалалар AAGPBL-ге жаңа жанкүйерлер мен жаңа ойыншыларды тартты. Лиганың басты жарнамалық тақырыптары «Соғыс жұмыскерлерінің демалысы», «Әйелдік», «Қоғамдық әл-ауқат» және «Отбасылық ойын-сауық» болды. Осылайша, командаларды жариялау және насихаттау жауапкершілігі жеке команда басшыларына жүктелді. Алайда, жергілікті менеджерлердің жарнама саласындағы тәжірибесінің жетіспеуіне байланысты олардың күш-жігері тиімді болмады. 1951 жылы лига президенті Фред Лео барлық команда президенттерінен ойындар мен жаттығу шаралары туралы жарнама жасауды сұрады. Фред Леоның сұранысын орындаған команда тек біреу болды, бұл 1952 жылдың басында жарнаманың жеткіліксіздігін талқылау үшін өткізілген кеңеске әкелді. Лига басқаруының орталықтандырылмауына байланысты команда басшыларының көптеген жарнамалық күш-жігері тек жергілікті тұрғындарға бағытталды. Ойыншылармен көптеген жарнамалық шаралар, балаларға арналған қайырымдылық акциялары, қоғамдық ұйымдармен және мерекелік шаралар ұйымдастырылды. Күнделікті газеттерде жарияланған хабарлармен қатар, радио хабарлары да маңызды жарнама стратегиясы болды.
Жабылу
1950 жылдардың басында қатысушылар саны мен кірістер азая бастағанда, лига ойыншылар үшін бұрынғыдай тартымды болмай, кейбіреулері тіпті софтболға қайта оралды. Командалар жыл сайын жұмыстарын тоқтатуға асықты, нәтижесінде 1954 жылғы маусымның соңында тек бес команда қалды. AAGPBL 1954 жылы ресми түрде таратылып, жұмысын тоқтатты.
Мұра
1992 жылы түсірілген «Өз лигасы» фильмі, шын мәнінде қияли болғанымен, осы лиганың құрылу тарихын және оның ойындарын қамтиды. Фильмде Джина Дэвис, Лори Петти, Рози О’Доннелл, Мадонна және Том Хэнкс басты рөлдерде ойнады, ал режиссерлік жұмысын Пенни Маршалл жүзеге асырды. Бұл лига әйелдер бейсболының кәсіби деңгейдегі алғашқы лигасы болып табылады және кейінірек әйелдер арасындағы кәсіби спорт түрлерінің дамуына негіз салды. Телевизиялық нұсқасы лигадағы гомосексуализм мәселесін қамтиды, бұл тақырып бұрынғы ойыншылар тарапынан талқыланған. Сериал сол кездегі нәсілдік қатынастарды да көрсетіп, «Пичездер» және Макс Чепмен – лигаға қатысуға тыйым салынған қара питчердің тағдырын баяндайды. Олив Литтл команда және лига тарихында алғашқы «но-хиттер» ойынын көрсетті. AAGPBL тарихына қатысты бірнеше кітап жарық көрген. AAGPBL әйелдер бейсболының алғашқы кәсіби лигасы болғанымен, әйелдер бейсболмен он тоғызыншы ғасырдан бері айналысып келеді. 1866 жылы Вассар колледжінде алғашқы әйелдер бейсбол командасы құрылды, сондай-ақ «Блумер қыздары» атты бірнеше командалар болған (кейде олардың құрамында еркектер де болды). Бейсбол Даңқы залының мүшелері Макс Кэри және Джимми Фокс AAGPBL командаларын басқарды. Том Хэнкстің «Өз лигасы» фильміндегі Джимми Дуганның кейіпкері Фокс лигадағы қызметіне негізделген. Алайда, оның бұрынғы AAGPBL ойыншыларының бірнешеуі фильмдегі Хэнкстің кейіпкерінен өзгеше, Фокс олармен әрдайым әдептілікпен қарым-қатынас жасағанын айтты. Лига тарихында бірнеше рет атауын өзгертті. Ол «All American Girls Softball League» деп аталды. Бұл атау 1945 жылғы маусым соңына дейін қолданылды, содан кейін лига «All American Girls Baseball League» (AAGBBL) болып қайта құрылды және 1950 жылға дейін осы атаумен танылды. 1950 жылғы маусым соңында командалар жеке меншікке өткен кезде, ресми лига атауы «American Girls Baseball League» (AGBL) деп өзгертілді, бірақ ол бұрынғы атауларымен де таныла берді. 1986 жылы Ойыншылар қауымдастығы құрылып, 1988 жылы Ұлттық Бейсбол Даңқы залынан мойындық алғаннан кейін, лига тағы да және соңғы рет «All American Girls Professional Baseball League» (AAGPBL) деп аталды. Шепард Чикаго Кабс командасының ұзақ жылдар бойы көркемдік директоры болды және 1937 жылдан бастап инновациялық формалар сериясын жасады. Шепард лиганың барлық визуалды элементтерін, соның ішінде ойын нәтижелерін тіркеу карточкаларын және жарнамалық материалдарды әзірледі. AAGPBL және Кабс командаларындағы жұмысы үшін Шепард «ғасыр ортасы бейсболының басты визуализаторы» деп аталды. Шепард форманы сол кезеңдегі мәнерлеп сырғанау, хоккей және теннис киімдерінің үлгісімен жасады. Формаларға сатиннен тігілген шорты, тізеге дейін жететін бейсбол шұлықтары және бейсбол кепшігі кірді. Бастапқыда әр командаға барлық ойындарда киетін бір стильдегі форма берілді. Шепард пастельді түстер палитрасындағы тұсаукесерлік формаларды таныстырды: Кеноша үшін жасыл, Расин үшін сары, Саут-Бенд үшін көк және Рокфорд үшін шұбар. Аксессуарлар (кепшік, белбеу және тіректер) команда түсінің күңгірт, қараңғы реңктерінде болды. Жаңа командалар қосылғанда, оларға ерекше команда түсі берілді (Милвоки үшін сұр, Миннеаполис үшін қызғылт). 1948 жылғы маусымнан бастап лигаға сыртқы ойындарға арналған формалар енгізілді.
Baseball Hall of Fame members Max Carey and Jimmie Foxx managed teams in the AAGPBL. The character of Jimmy Dugan, played by Tom Hanks in A League of Their Own, was loosely based on Foxx's tenure in the league. However, several of his former AAGPBL players said that, unlike Hanks's character in the movie, Foxx was always gentlemanly around them. The league went through a series of name changes during its history. It was founded as the All American Girls Softball League, This name was used until the end of the 1945 season, when the league reverted to All American Girls Baseball League (AAGBBL), which it would use through 1950. When teams were sold to independent owners at the end of the 1950 season, the official League name was changed to the American Girls Baseball League (AGBL), although it continued to be popularly identified as the All American League or the All American Girls Baseball League (AAGBBL). When the Players' Association was organized in 1986 and gained recognition from the National Baseball Hall of Fame in 1988, it was again, and finally, named All American Girls Professional Baseball League (AAGPBL). Shepard was also the longtime art director for the Chicago Cubs and spearheaded a series of innovative uniforms beginning in 1937. Shepard designed all visual elements of the league, including game scorecards and promotional materials. For his work on the AAGPBL and the Cubs, Shepard was called the "chief visualizer of mid century baseball". Shepard modeled the uniform after the figure skating, field hockey and tennis outfits of the period. The uniforms included satin shorts, knee high baseball socks and a baseball cap. In the beginning, each team was issued one uniform style, to be worn in all games. Shepard unveiled the inaugural uniforms in a palette of pastel colors: green for Kenosha; yellow for Racine; blue for South Bend; and peach for Rockford. The accessories (cap, belt and stirrups) were bold, darker shades of the team color. As new teams were added, they were given a new distinctive team color (gray for Milwaukee, pink for Minneapolis). Road uniforms were introduced to the league starting with the 1948 season.
Әннің тақырыбы
1992 жылы "Өз лигасы" фильмінде кеңінен танымал болған ән – Пеппер Пейр мен Нальда Берд бірлесіп жазған All American Girls Baseball League ресми әні (бірақ фильмде "ирландтар" деген сөз "ирландтарға" ауыстырылған). 1998 жылдан бері жыл сайынғы кездесулерінде AAGPBL-дің алғашқы ойыншылары осы әнді шырқауы қалыпты жағдай.