Археологиялық қазбалардағы иіндемелер мен құрылыстар
Feature (archaeology)
Археологиядағы «құрылым» - адамның жылжымалы емес қызметін көрсететін ошақ, қабырға сияқты іздер. Артефакттардан айырмасы – орнынан жылжытса нысаны өзгереді.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Адам қолмен салған архитектураны анықтайтын термин.
Term defining human built architecture
Археологиялық қазбаларда ерекшелік – ошақ немесе қабырға сияқты адамдар көшіре алмайтын қызметті көрсететін бір немесе бірнеше контекстің жиынтығы. Ерекшеліктер бұл жердің бұрын, әдетте адамдардың араласуына ұшырағанын көрсетеді. Ерекшеліктер артефакттардан өзгешелігі – оларды пішінін өзгертпей, орналасқан жерінен бөліп алуға болмайды. Артефакттар көшіруге жарамды, ал ерекшеліктер – көшіруге жарамсыз. Артефакттар мен ерекшеліктер қол жетімді кез келген материалдан жасалуы мүмкін, ең басты айырмашылық – көшіру мүмкіндігінде.
In archaeological excavation, a feature is a collection of one or more contexts representing some human non portable activity, such as a hearth or wall. Features serve as an indication that the area in which they are found has been interfered with in the past, usually by humans. Features are distinguished from artifacts in that they cannot be separated from their location without changing their form. Artifacts are portable, while features are non portable. Artifacts and features can both be made from any available material, with the primary distinction being portability.
Түрлері
Белгілер уақыт кезеңі бойынша тарихи немесе тарихи алдындағы ретінде жіктеледі. Тарихи алдындағы археология – адам өмірі жазылып, құжатталғанға дейінгі кезеңді, ал тарихи археология – жазылған адам өмірінің өткен кезеңін білдіреді. Қазба стратиграфиясына қатысты, белгілер әдетте ұңғылар, қабырғалар немесе арықтар сияқты тік сипаттамаларға ие. Керісінше, қабат, шөгінді немесе бет сияқты көлденең сипаттамалары бар элементтер белгі болып табылмайды. Жалпы көлденең элементтер стратиграфиялық тізбектің бөлігі болып табылады. Белгілердің көбінесе кідірмелі сипаты немесе оған байланысты кесілулері болады. Бұл міндетті емес, өйткені беттерді ғимараттың белгілері деп атауға болады, ал құрылыс кесілулері жоқ тұрған құрылымдар да белгі болуы мүмкін. Құрастыру шөгінділері (қалдық жиынтықтары) де дискретті шекараларына байланысты белгілер деп аталады. Бұл, кең аумақты алып жатқан тегістеу шөгінділерімен салыстырғанда байқалады. Белгі ұғымы белгілі бір дәрежеде абстрактілі, өйткені ол қазбаның масштабына байланысты өзгеруі мүмкін.
Features are categorized by the time period, as either historic or prehistoric. Prehistoric archaeology refers to the time in history before human life was recorded or documented, while historic archaeology refers to the time period where there was a documented human past. In relation to site stratigraphy, features generally have a vertical characteristic, such as pits, walls, or ditches. On the contrary, elements that have horizontal characteristic, such as a layer, dump, or surface, is not a feature. General horizontal elements are part of the stratigraphic sequence. Features tend to have an intrusive characteristic or associated cuts. This is not definitive as surfaces can be referred to as features of a building and free standing structures with no construction cut can still be features. Middens (dump deposits) are also referred to as features due to their discrete boundaries. This is seen in comparison to leveling dumps, which stretch out over a substantial portion of a site. The concept of a feature is, to a certain degree, abstract, as it will change depending on the scale of excavation.
Контекст
Белгілердің нақты стратиграфиялық контексі болады, сонымен қатар артефакттардың контекстін толықтыруға көмектеседі. Көбінесе артефакттың табылу орны, оның байланысты белгісі арқылы (егер мұндай белгі болса) анықталуы мүмкін. Егер топырақ түсімен немесе құрамымен стратиграфиялық қабатты анықтау мүмкін болмаса, мысалы, құдықтар немесе резервуарлар сияқты бірнеше белгілерді қазу кезінде, археологтар тереңдіктің бірдей деңгейлеріне сүйене отырып, уақытша қабаттарды белгілеп, артефакттарды белгінің ішіндегі салыстырмалы орналасуына қарай жіктеуге болады.
Features have a specific stratigraphic context as well as helping to provide details of context for artifacts. Often times an artifact's provenience can be defined in part by the feature it is associated with (if such a feature exists). In circumstances where a stratigraphic layer cannot be defined by soil color or consistency, such as in the excavation of several features such as wells or cisterns, arbitrary layers can be defined by an archaeologist based on equal levels of depth, allowing for the categorization of artifacts based on relative placement within a feature.