Кіріспе

Лотерея түрі

Болита (испан тілінде "Little Ball" – кішкентай доп) – Кубада 19 ғасырдың соңы мен 20 ғасырдың басында, сондай-ақ Флорида штатындағы жұмысшы табының испан, итальян және афроамерикандық халқы арасында танымал болған лотерея түрі. Болита ойынының негізінде 100 кішкентай, нөмірленген шарлар қапқа салынып, мұқият араластырылады, содан кейін қандай нөмірдің тартуға шығатынына ставкалар жасалады. Осы ойынның көптеген түрлері құрастырылды. Ставкалар көбінесе өте төмен болды және кейде жақын арада сатылатын, ал ойынды шарларды белгілі бір санмен көбейту арқылы немесе басқаларын мүлдем қоспау арқылы бұрмалауға болады. Алдаудың басқа тәсілдеріне мыспен толтырылған шарларды пайдалану, осылайша олар қаптың түбіне шөгіп қалуы, немесе кейбір шарларды алдын ала мұздатып, оларды суық ету және осылайша таңдаушыға қолмен анықтауды жеңілдету кіретін. Уақыт өте келе, испандықтар "Ла Шарада" немесе "Лас Шарадас" деп аталатын жүйеде әр санға есімдер берді, бұл ойын нәтижелерін түсіндіруге немесе ставкалар жасауға арналған ырым-жырымдық әдіс құрады, көбінесе бұл алдыңғы түндегі түстерге сәйкес келетін. Бүгінде Болита АҚШ-та кубалық, доминикалық және пуэрторикалық қауымдастықтары арасында ойналады.

Тарих

Болита 1880 жылдары Флорида штатының Тампа қаласына әкелінді және Ибор Ситидегі көптеген латын салондарында гүлденді. Флоридада бұл ойын заңсыз болғанымен, саясаткерлер мен құқық қорғау органдарына берілген мыңдаған долларлық пара ойынды ашық түрде жүргізуге мүмкіндік берді. 1920 жылдары болитаның патшайы ретінде Тампа тумасы Чарли Уолл танылды. 1920 жылдардың соңында Уолл мен итальяндық гангстер Игнасио Антинори арасында Тампа аймағындағы сандық лотереяларды бақылау үшін қақтығыс басталды. 1930 жылдары Игнасио Антинори мен Чарли Уолл арасында он жылдық қанды соғыс болды, ол кейін "Қан дәуірі" деп аталды. Уоллдың ең жақын серігі Эваристо "Тито" Рубио 1938 жылдың 8 наурызында өз верандасында атып өлтірілді. "Титоның" Линкольн клубындағы бұрынғы серіктесі Эдди Вирелла, одан бір жылдан астам бұрын, 1937 жылдың 31 қаңтарында қарулы адамдар тарапынан атып түсірілді. Соғыс 1940 жылдары Игнасио Антиноринің атып өлтірілуімен аяқталды. Кейін итальяндық мафиозилер Санто Трафиканте аға және Санто Трафиканте кіші де Флоридадағы болита ойындарында маңызды рөл атқарды. Болита 20 ғасырдың ортасында Майамиде кеңінен таралды. Куба революциясынан бері Кубада бұл ойын заңсыз, бірақ Флорида лотереясының нәтижелеріне негізделген ойынның бір түрі әлі де көптеген кубалықтармен ойналады. Ақшаға тікелей ставкалар жасалған жағдайда, бұл ойын Пуэрто-Рикода да заңсыз.