Кіріспе

Құс түрлері

Малабарлық ақ-қара мүйізқұс (Anthracoceros coronatus), сондай-ақ кішкентай ақ-қара мүйізқұс деп те аталады, мүйізқұстар тұқымдасына жататын құс, бұл тропикалық, passerine құстарына жақын құстардың Ескі әлемде таралған туысы.

Таксономия

Малабарлық шұбар мүйізді құс 1780 жылы француз ғалымы Жорж Луи Леклер, Буффон графы, өзінің "Құстардың табиғи тарихы" еңбегінде сипаттаған. Құс сондай-ақ Франсуа Николас Мартинет салған, Эдме Луи Добентон бақылауымен жасалған, Буффонның мәтініне қосымша ретінде шығарылған "Табиғи тарихтың жарқын суреттері" атты еңбегінде қолмен боялған суретте бейнеленген. Суреттің тақырыбында да, Буффонның сипаттамасында да ғылыми атау болмаған, бірақ 1783 жылы голланд натуралисі Питер Боддарт өзінің "Жарқын суреттер каталогында" Buceros coronatus есімді екі атаулы номенклатураны қолданған. Малабарлық шұбар мүйізді құс қазір неміс натуралисі Людвиг Рейхенбахтың 1849 жылы енгізген Anthracoceros туысына жатқызылған. Бұл түр монотипті.

Сипаттама

Малабарлық шұбар мүйізді торғай - ірі мүйізді торғай, ұзындығы шамамен 95 см. Оның түсі көбінесе қара, бірақ құрсағы, мойны, құйрығының қабырғалары және қанаттарының артқы жиегі ақ. Мұнығы сары, үлкен және көбінесе қара түсті каскасы бар. Ұрғашыларында ақ орбитальды терісі бар, ал еркектерде ол жоқ. Жастарда каскасы болмайды. Оны шығыс шұбар мүйізді торғаймен шатастыру мүмкін. Олардың салмағы шамамен 1 кг (2.2 фунт).

Таралуы және мекендейтін ортасы

Малабарлық шұбар қоңырқұйрық – Үндістан мен Шри-Ланкада кең таралған, тұрақты мекендейтін және көбейетін құс. Оның табиғаты мәңгі жасыл және ылғалды жапырақты ормандар, көбінесе адамдар қоныстанған жерлерге жақын. Бұл түр Үндістан субконтинентінің үш негізгі аймағында кездеседі: Орталық және Шығыс Үндістан, Батыс Гаттар және Шри-Ланка. Орталық және Шығыс Үндістанда ол Батыс Бенгалияның батысынан басталып, Жаркханд, Чхаттисгарх, Одиша, Мадхья-Прадеш, Махараштраның солтүстік және шығыс бөліктері, Андхра-Прадештің солтүстігі және Телангананың солтүстік-шығыс ұшына дейін таралған. Батыс Гаттар бойында бұл түр шығыс беткейлерінде, Конкан аймағында және Махараштраның батысынан Гоа, Карнатаканың батысы, Тамил Наду арқылы және Кераланың батыс жағалауында шашырап орналасқан. Шри-Ланкада бұл түр негізінен жазық жерлердегі және құрғақ аймақтардағы ормандарда, сондай-ақ үй бақшаларында кездеседі.

Өсіру

Инкубация кезінде аналық екі-үш ақ жұмыртқаны ағаш қуысына салады, оны саз, құрт және жеміс-жидек қоспасынан жасалған тұтқамен бітеді. Бар болғаны бір ғана тар тесік қалдырылады, ол еркекке анасы мен балапандарына тамақ жеткізуге арналған. Балапандар анасымен бірге ұяға сыймай қалғанда, аналық одан шығып, қабырғаны қайтадан тұрғызады, сосын екі ата-ана да балапандарды қоректендіреді.

Тамақ және азықтандыру

Бұл түрдің тағамы әртүрлі, ол жемістерді, ұсақ сүтқоректілерді, құстарды, ұсақ бауырымен жорғалаушыларды, жәндіктерді және т.б. жейді. Ол аңды өлтіріп, толығымен жұтып қояды. Индер жидесі маңызды тағам болып табылады, олар көбеймейтін маусымда, мамырдан ақпанға дейін олардың рационының 60% құрайды; көбейтілген кезде, наурыз және сәуір айларында ұяға әкелінген жемістердің 75% -ы индер жидесі болды. Олар басқа да жемістермен қоректенеді, соның ішінде көптеген омыртқалы жануарларға улы Strychnos nux vomica жемістерімен де қоректенеді. Үлкен қанатты мургаб және Малабар қанатты мургабы Карвар қаласының жанындағы Кайга атом электр станциясының аумағында жиі кездеседі. Өсімдіктің төңірегіндегі орманның бай биологиялық әртүрлілігі сирек кездесетін көптеген құс түрлері үшін бірегей ортаға айналды. 23 жылдық зерттеуде Данделидегі популяциялардың салыстырмалы санында едәуір өзгеріс байқалған жоқ. Орталық Үндістандағы тайпалық халықтар мургабтың (данчидия) бас сүйегін ілу байлыққа әкеледі деп сенген.