Кіріспе

Адамның несебін емдік немесе косметикалық мақсаттарда қолданудың әртүрлі тәсілдері. Уринотерапия немесе уротерапия (сондай-ақ, уринотерапия, Шиваму, уропатия немесе автоуринотерапия) – балама медицинада адамның несебін емдік немесе косметикалық мақсаттарда қолдану, оның ішінде өз несебін ішу және өз терісіне немесе қызыл иектеріне өзінің несебімен массаж жасау. Несеппен емдеудің денсаулыққа пайдалы екендігі туралы ешқандай ғылыми дәлел жоқ.

Тарих

Несептің диагностикалық және емдеу мақсаттарында пайдалы екеніне сенген және кейбір медициналық мәтіндерде кездесетін болса да, автонесеп терапиясын балама медицина жүйесі ретінде 20-ғасырдың басында британдық натуропат Джон У. Армстронг танымал етті. Армстронгты отбасының кішкентай жараларды, тіс ауруларын несеппен емдеу тәжірибесі, Киелі кітаптағы Нақыл сөздер 5:15 ("Өз құдығыңнан су іш, және өз қайнарыңнан ағып жатқан суды іш") деген сөздерді метафоралық түсінуі, сондай-ақ 45 күн бойы "тек несеп пен мұндағы сумен" ораза ұстап, денсаулығы нашарлаған кездегі жеке тәжірибесі ықпал етті. 1918 жылдан бастап Армстронг мыңдаған науқастарға өзі әзірлеген несеп терапиясының схемаларын тағайындады, ал 1944 жылы "Өмір суы: Несеп терапиясы туралы трактат" атты еңбегін жариялады, ол осы саладағы негізгі құжаттардың бірі болды. Армстронгтың кітабы кеңінен таралды және Үндістанда Гандидің әлеуметтік реформаторы Раожибхай Манибхай Пателдің (гуджарати: Несеп терапиясы; 1959) және көптеген келесі еңбектердің жазылуына түрткі болды. Бұл еңбектерде несептің дәрілік қасиеттері туралы трактат – Шивамбу Кальпа, Шығыстағы осы тәжірибеге бастау берген көз ретінде жиі сілтеме жасалады. Олар Бхадрабахудың Ваявахарасутра және Сватмараманың Хатха Йога Прадапика сияқты йогалық мәтіндерде несептің қасиеттері мен қолданысына, сондай-ақ Сушрута Самхита, Бхава Пракаша және Харит сияқты аюрведалық мәтіндерге де сілтеме жасайды. Алайда, медициналық антрополог Джозеф Атлердің сөзіне сәйкес, қазіргі үнділік тәжірибешілер ұсынатын (өз несебін ішу) және басқа да тәжірибелер Армстронг ұсынғандарға, дәстүрлі аюрведа мен йогаға, тіпті Шивамбу Кальпада сипатталған тәжірибелерге қарағанда жақын.

Қазіргі заманғы мәлімдемелер мен қорытындылар

Адамның несеп құрамы туралы толық сипаттама 1971 жылы NASA үшін дайындалды. Несеп – 95%-дан астам судан тұратын сулы ерітінді. Қалған құрамдас бөліктері азаятын концентрация ретімен: мочевина 9,3 г/л, хлорид 1,87 г/л, натрий 1,17 г/л, калий 0,750 г/л, креатинин 0,670 г/л және басқа да еріген иондар, органикалық және бейорганикалық қосылыстар. Қытайда мыңдаған мүшесі бар Несеп терапиясы қауымдастығы бар. BBC хабарлағандай, несеп терапиясын қолдайтын тай дәрігері тай халқының ұзақ жылдар бойы урофагиямен айналысқанын айтты, бірақ Тай дәстүрлі және балама медицина департаменті бұл практика туралы ешқандай жазбаның жоқтығын мәлімдеді. 2022 жылы Таиландтан шыққан, өзін қасиетті адам деп жариялаған Тауи Нанра полицияға ұсталды; оның ізбасарлары оның несебі мен нәжісін жеп, олардың емдік қасиеттері бар деп сенді. Медуза шағуы, былдырық немесе ара уысы, күн күйігі, кесулер және қан тамырларының жарылуы – бұл кең таралған «халықтық ем», алайда Scientific American журналы бұл кері әсер ететінін хабарлайды, себебі ол шағу орнында қалған нематоцистерді белсендіре алады, бұл ауырсынуды күшейтеді. Кейбір емдеушілер несеп пен мочевинаның қатерлі ісікке қарсы әсері бар деп мәлімдейді, ал Мексикадағы кейбір онкологиялық клиникаларда басқа балама емдеу түрлерімен бірге уротерапия ұсынылады. Сауд Арабиясы полициясы бір адамды ұстады, «бөтелкедегі несеп оның өзіне тиесілі болғандықтан». 2022 жылдың қаңтар айында COVID-19 туралы жалған ақпарат таратушы Кристофер Кей несеп терапиясы COVID-19 пандемиясына қарсы ем екенін мәлімдеді. Сондай-ақ, Кил 9 айлық зәр терапиясы бойынша зерттеу жүргізілгенін жоққа шығарды. COVID-19 ауруын емдеу үшін несеп терапиясын қолдайтын ғылыми дәлелдер жоқ.

Денсаулыққа қатысты мәселелер

Емделмеген зәрдің емдік қолданылуына ғылыми дәлелдер жоқ. Американдық Қатерлі ісіктер қоғамының мәлімдемесінше, "бар ғылыми деректер кез келген түрінде берілген зәрдің немесе мочевинаның қатерлі ісікпен ауыратын науқастарға көмектесетінін растамайды". 2016 жылы Қытайдың Зәрмен емдеу қауымдастығы Азаматтық істер министрлігінің заңсыз ұйымдар тізіміне енгізілді. Дегенмен, Ухань қалалық Азаматтық істер бюросы бұл қауымдастыққа қатысты өкілеттіліктері жоқ екенін мәлімдеді.