Кіріспе
Вестпорт (тарихи түрде Cahernamart деп ағылшынша) – Ирландияның Майо округіне жататын қала. Ол Ирландияның батыс жағалауындағы Атлант мұхитының Клев шығанағына құятын жерінің оңтүстік-шығыс бұрышында орналасқан. Вестпорт – туристер көп баратын мақсатты жер және өмір сүру сапасы жоғары бағаланады. Ол 2001, 2006 және 2008 жылдары үш рет Ирландияның «Таза қалалар» конкурсында жеңіске жетті. 2012 жылы «The Irish Times» газеті ұйымдастырған «Ирландиядағы өмір сүруге ең жақсы орын» конкурсында да жеңімпаз атанды. Вестпорт – мұралық қала ретінде танылған, сондай-ақ Ирландиядағы жоспарланған азанау қалалардың санатындағы бірі. Қала орталығы грузин сәулет стилінде салынған, ал дизайн құрамына Карроу Бег өзені енгізілген. Бұл ағаштармен көмкерілген серуендеу аллеяларын (The Mall деп аталады) және бірнеше тас көпірлерді қамтамасыз етеді. Жергілікті жұртшылық «Рик» деп білетін Кроа Патрик қасиетті тауы Мурриск және Леканвей ауылдарының жанында, қаладан батысқа қарай шамамен 10 км қашықтықта орналасқан. Бұл тау қаланың фондық көрінісін құрайды.
Westport (, historically anglicised as Cahernamart) is a town in County Mayo in Ireland. It is at the south east corner of Clew Bay, an inlet of the Atlantic Ocean on the west coast of Ireland. Westport is a tourist destination and scores highly for quality of life. It won the Irish Tidy Towns Competition three times in 2001, 2006 and 2008. In 2012 it won the Best Place to Live in Ireland competition run by The Irish Times. Westport is designated as a heritage town, and is one of only a few planned towns in Ireland. The town centre was laid out in the Georgian architectural style, and incorporates the Carrow Beg river into the design composition. This provides for tree lined promenades (known as The Mall) and several stone bridges. The pilgrimage mountain of Croagh Patrick, known locally as "the Reek", lies some 10 km west of the town near the villages of Murrisk and Lecanvey. The mountain forms the backdrop to the town.
Атауы
Вестпорт 16 ғасырдағы Кахир на Март (Cathair na Mart) қамалынан бастау алып, осы қамалдағы атауын алған. Бұл атаудың мағынасы – «малдың тас бекінісі». Кэрроубег өзенінің сағасында шағын порты да болған. Ауылдан батысқа (Батыс жолы), оңтүстікке (Сэнди Хилл жолы) және шығысқа (Ескі Паддок жолы) жолдар салынған. Кейіннен Алтамонттың бірінші графы атанған Джон Браунның Вестпорт үйінің төңірегіндегі саябақтарды абаттандыру үшін қолданыстағы Кахернамарт елді мекенін көшіру ниеті 1752 жылы Браунды аралаған Ричард Пококкеге баяндалған. Жұмысшылар графтың ұлы Питер Браун Келли немесе сәулетші Уильям Лисонмен байланысуға тиіс болды. Вестпорт мұралық қала ретінде тағайындалған және Ирландиядағы сирек жоспарланған қалалардың бірі болып ерекшеленеді. Өкінішке орай, қаланың бастапқы жоспарлары сақталмаған. Оның жоспары 13 ғасырда нормандықтар енгізген ортағасырлық қала құрылысы қағидаларына сәйкес келеді. Ерекшелігі – өзеннің қала құрылысына енгізілуі, екі блокқа дейін төмен тас қабырғалармен қоршалған. Өзеннің екі жағында ағаштармен көмкерілген серуендеу аллеялары (The Mall) және Кэрроу Бег өзені үстінен бірнеше тас көпірлер салынған. The Mall аллеяларын Слайгоның бірінші маркизі 1800 жылдан кейін салған. Уильям Болдтың 1809 және 1817 жылдар аралығындағы Мейо картасы, сондай-ақ Генри Браунның сол кезеңдегі картасы Вестпорттың көшелерінің, соның ішінде The Mall аллеяларының негізгі құрылымы қалыптасқандығын көрсетеді.
Westport is designated as a heritage town and is unusual in Ireland in that it is one of only a few planned towns in the country. Unfortunately, the original plans for the town are not available. Its layout follows the medieval principles of urban design introduced by the Normans in the 13th century. A particular feature is the incorporation of the river into the composition, contained for two blocks by low stone walls producing, on each side of the river, tree lined promenades (The Mall) with several stone bridges over the river Carrow Beg. The Malls were built by the First Marquess of Sligo after 1800. William Bald's map of Mayo which Was surveyed between 1809 and 1817, as well as Henry Browne's map from the same period, shows that the basic framework of Westport's streets including the Malls was present.
Революциялық кезең
Пасхалық көтерілістен кейін Вестпортта 30-нан астам ирландтық еріктілер мен Шинн Фейн жақтастары 1914 жылғы Корольдікті қорғау заңы бойынша Резидент судья Джон Чарльз Миллинг пен жергілікті аудан инспекторы Шордың бұйрығымен RIC-мен тұтқындалды. Тұтқындалғандардың арасында Джо Ринг, Том Дерриг және «Майо Ньюс» газетінің редакторы П.Джей Дорис болды. Олар Уэльстегі Фронгох тұтқын лагеріне жіберілді. Джо Ринг және басқалары 1916 жылғы Рождествода босатылды. 1919 жылдың 29 наурызында Майо округіне 1915 жылдан бері резидент болып келген Миллингті Ирландиялық Республикалық Бауырластық (IRB) Ньюпорт жолындағы Вестпорттағы үйінде өлтірді. ИРА отбасыларының үйлері мен бизнестері нысанаға алынды. Қалалық округтік кеңестің төрағасы Чарльз Хьюздің үйі мен бизнесі қиратылды. Сол сияқты, ауылдық округтік кеңестің төрағасы Таддеус Уолштың дүкені мен тавернасы да қиратылды. Қаладағы және Кароукеннеди, Друмминду және Кароубаундтағы басқа үйлер де қиратылды немесе өртелді. Бұл қиратулар ИРА-ны тоқтатпады. Англо-ирланд келісімінен кейін Корольдік Ирландия констеблері 1922 жылдың 12 ақпанында дүйсенбі күні соңғы рет казармаларынан шығып, келесі күні ресми түрде тапсырды. Олар 400 сарбазды, «Үлкен жігіт» деп аталған 1920 жылғы үлгідегі Rolls Royce бронеавтомобилін, Vickers пулеметін, 18 фунттық артиллерияны, сондай-ақ 600 мылтық пен 150 велосипедті алып жүрді. Олар Инишлэрден жақын жерде тоқтады. Генерал Ринг теңіз арқылы сәтті десант операциясын жүргізді. Бірінші кезекте Росмонидегі жағалау күзетінің бекеті 40 Ұлттық армия сарбазымен басып алынды, онда 90 келісімді жақтас тұтқын босатылды. Содан кейін Ринг өзінің әскерімен және бронеавтомобилімен Вестпорт-Кейге қонды. Олардың келуін күтпеген республикашылар казармаға от қойып, қаладан шығып кетті.
Қазіргі заман
20-шы ғасырдың соңынан бері Вестпорт бірнеше жаңа тұрғын үй аудандарымен кеңейді. Олардың ішінде Спрингфилд, Карроубег иелігі, Хорканс Хилл, Седар Парк, Фейрвейлер, Нокранни Виллидж және Шарки Хилл бар.
Вестпорт үйі
Бастапқы үйді полковник Джон Браун, ол Лимерик қоршауында болған және оның әйелі Мод Бурк салған. Мод Бурк Грейс О'Мэллидің шөбересінің шөбересі еді. Сол кезде үйде көл немесе бөгет болмаған, су тасқыны көтеріліп, қабырғаларға соғып тұрған. Питер Браун, Алтамонттың 2-графы, неке арқылы Ямайкадағы құл плантацияларын иеленді. Оның немересі Хоу Питер Браун (Слигоның 2-маркизі) құлдар босатылған кезде Ямайканың губернаторы болды. 18 ғасырда Ричард Кассельс, Томас Айвори және Джеймс Уайт архитекторлары жобалаған Вестпорт Хаусы Клев шығанағына, Атлант мұхитына, Ахилл, Клэр аралына және Ирландияның қасиетті тауы Крог Патрикке көрініс ашатын саябақта, көлдермен, террасалармен және бақтармен орналасқан. 2017 жылдың қаңтар айында жергілікті отбасы үйді және жерді сатып алғаны жарияланды.
Экономика
AbbVie – әлемдік биофармацевтикалық компания, Вестпорт қаласында 1400 адам жұмыс істейді. AbbVie 2020 жылы Allergan компаниясын сатып алды. Дүниежүзілік киім өндірісімен айналысатын және отбасылық бизнес болып табылатын Portwest компаниясы Вестпортта негізделген және 1904 жылы құрылған.
Демография
2011 және 2016 жылғы халық санақтары арасында қаладағы тұрғындар саны 5,543-тен 6,198-ге дейін аз ғана өсті.
Мәдениет
Вестпорт қаласының тұрғындары дәстүрлі түрде "Ковилер" деп аталады. Ондаған жылдар бұрын Кови диалектісі әлі де болған және сырттан келгендерге түсініксіз болған. Мысалы, Кови тілінде әйелді "донер" деп атаған. "Chieftains" тобының мүшесі Мэтт Моллой Бридж-стритте паб пен музыкалық орынға ие. Тағы бір ойын-сауық орны – Октагон алаңындағы Вестпорт қалалық үйінің театры. Ол 1900 жылдардың басында салынған, ал 2015 жылы жаңартылып, күрделі жөндеуден өткен. Театр шаралар, суретшілер мен музыканттар, жергілікті театр ұжымдары мен балалар қуыршақ қойылымдарын қабылдайды. "Кюстхаус" студиясы мен галереясы жергілікті өнер саласының орталығы болып табылады.
Газет
Вестпортта қала негізінде шығатын, 1892 жылы Уильям мен Патрик Доррис құрған «The Mayo News» атты аймақтық газет бар. Тағы да «Mayo Advertiser», «Western People» және «Connaught Telegraph» газеттерін табуға болады.
Радио
Жергілікті радионы Westport Radio 98.2 FM эфирге береді.
Мерекелер мен іс-шаралар
Вестпортта және оның айналасында жыл сайын бірнеше фестиваль мен шаралар өтеді. Олардың ішінде Вестпорт музыка және өнер фестивалі (2018 жылы "Вестиваль" деп қайта аталған және қыркүйектен қазанға көшірілген), наурыз айында Крог Патрик тауына жаяу шабандық фестивалі бар.
Тарих
Вестпорттағы ұлдарға арналған білім беру мекемелері көп жылдар бойы Христиан бауырластары қауымымен байланысты болды. Бұл мекемелердің алғашқысы 1865 жылы Каслбар көшесінде құрылып, 1962 жылы Ньюпорт тас жолына көшірілді, онда бұрынғы ұлттық мектепті бүгінге дейін көруге болады. 1987 жылы Каслбар тас жолында білім беру қажеттіліктерінің артуына байланысты Rice College орта мектебі салынды. Алғашқыда бұл желі Вестпорт Кея станциясына дейін созылған (станция 1875 жылдың 1 қаңтарында ашылып, 1977 жылдың сәуір айында жабылған).
Жол
N5 ұлттық негізгі бағыты қаламен Каслбарды байланыстырады, сондай-ақ Лонгфорд жанындағы N4 бағытына қосылады, ол Дублинге дейін жалғасады. Вестпорт арқылы өтетін тағы бір маңызды жол – N59 ұлттық екінші дәрежелі бағыты.
Ауа
Аймақтық әуежай – Ирландия Батыс Әуежайы, Кнок, қашықтықта орналасқан.
Спорт
Гейл футбол клубы, «Вестпорт Юнайтед» футбол клубы және регби клубы облыстық және ұлттық жарыстарда бақ сынасты. Вестпорт және оның төңірегіндегі аймақ «Fáilte Ireland» компаниясымен экстремалды спорт түрлерінің негізгі орталығы деп танылды. Жыл сайын тамыз айында әлемдегі осы сияқты ең ірі бір күндік көпсалалы жарыс – «Gael Force West» өтеді. Бұдан басқа, мұнда атпен жүру, серфинг, теңіз каягингі, желкен және желқайық мектептері, сондай-ақ басқа да экстремалды спорт түрлері бар.
Балық аулау
Вестпорт – Clew Bay шығанағында теңіз балық аулауға, ал жақын жердегі көлдер мен өзендерде спорттық және тұтқалы балық аулауға мүмкіндік беретін балықшылар орталығы. Clew Bay жыл сайын бірнеше теңіз балық аулау жарыстарын қабылдайтын теңіз балық аулау орталығы болып табылады және жалпақ балық (скейт) аулауға танымал. Онда 160 фунт салмақтағы ақ жалпақ балықтың (white skate) Ирландия рекорды тіркелген. Бұл жерде сонымен қатар топе, гус және шағатай (ray) балықтары да кездеседі.
Гелл ойындары
Вестпорттың GAA клубы, CLG Chathair na Mart, тоғызыншы ғасырға дейін созылатын тарихқа ие. Гейл футболы – клубта ойналатын басты спорт түрі.
Гольф
Вестпорт гольф клубы (чемпионат) 2009 жылы Golf Digest журналы бойынша Ирландиядағы ең жақсы 100 гольф алаңының ішінде 43-орынға ие болды. The Golfers Guide to Ireland 2016 жылғы басылымы Вестпортты Коннахт аймағындағы ең жақсы парк алаңы деп екінші рет, соңғы үш жылдың ішінде таныды. Клуб бірнеше турнир қабылдаған, оның ішінде 1989 жылы Әйелдер арасындағы халықаралық жарыс және үш рет Ирландияның аматорлық чемпионаты (соңғы рет 1997 жылы). Сондай-ақ, 2002 жылы Ирландияның PGA чемпионаты да осы клубта өтті.
Футбол
Вестпорт Юнайтед футбол клубы 1911 жылы құрылған. Вестпорт Юнайтед 2005 жылы Килкенниде FAI Жасөспірімдер кубогын жеңіп алды және өз үй матчтарын 2016 жылдың қыркүйегінде ашылған, жаңадан салынған Юнайтед Паркте өткізеді. Вестпорт Юнайтед кейбір жасөспірімдер ойындары үшін әлі де Спорт паркін пайдаланады. Клубтың түстері – қызыл және қара. Вестпорт сонымен қатар 1942, 1945, 1949, 1961, 1974, 1987 және 2012 жылдары Коннахт кубогын жеңіп алды, сондай-ақ көптеген Мейо титулдарын иеленді. Вестпорт Юнайтедтің жаттығу алаңы Кей (The Quay) ауданында орналасқан.
Регби
Вестпорт регби клубы Кароухоллиде, қаладан бірнеше шақырым жерде орналасқан. 2016 жылы Лига және Каули кубогының жеңімпаздары, ал 2015 жылы жастар кубогының жеңімпаздары.
Баскетбол
Вестпорт Вориорз баскетбол клубының барлық жастағы ойыншыларға арналған командалары бар және олар МАББ лигасының мүшесі болып табылады.
Халықаралық байланыстар
Вестпорт Франциядағы Бретань аймағындағы Плугастель-Даулас және Солтүстік Ирландиядағы Лондондерри графтығындағы Лимавади қалаларымен туысқан қала болып табылады. Соңғысымен байланыс 1980-ші жылдарға дейін жетеді, ал ресми бекіту және туыстық рәсімі 2002 жылы өтті. 1982 жылдан бері Вестпорт Кенияның Арор қаласымен әріптестік байланыс орнатып, Вестпорт халқы Арордың инфрақұрылымын жақсартуға көмектесіп келеді.