Кіріспе

АҚШ Федералды табыс салығы мақсаттары үшін қайырымдылық көмегін есепке алу, Ішкі кіріс кодексінің 170(c) бабында белгілі бір коммерциялық емес ұйымдарға немесе олардың пайдалануына берілген жарналар ретінде анықталады.

Белгілі бір сомаларды шегерімнен алып тастау

Ақшалай емес сыйлықтардың нарықтық құнының белгілі бір бөлігі, мысалы, қысқа мерзімді капиталдық табыстар, I. R. C. 170(e)(1)(A) бойынша салықтан шегерілуге жатпайды.

Донорға пайда әсері

Қайырымдылық ұйымдарына жасалған жарналар донорға салықтан жеңілдік береді, егер донор ұйым өзінің таза табысының бір бөлігін жеке акционердің пайдасына жұмсаса немесе саяси науқандарға немесе заңнамаға әсер етуге тырысса, бұл ереже қолданылмайды. Қайырымдылық ұйымына жасалған жарнаның заң бойынша "сыйлық" ретінде қарастырылуы міндетті емес. Дегенмен, донордың шегерілетін сомасы, оның жарнасының нәтижесінде алған "маңызды пайдасының" сомасына сәйкес азаяды. Мысалы, Америкалық Қатерлі Ісік Қоғамы (АКҚ – мақұлдамасы бар қайырымдылық ұйымы) қаражат жинау мақсатында салтанатты би кешін өткізеді делік. Егер би кешіне билеттің нарықтық құны 75 доллар болса және донор осы билетті 375 долларға сатып алса, онда донор 300 доллар ғана шегерім сұрай алады, себебі жарна сомасы (375 доллар) алған пайдасының сомасына (75 доллар, билеттің нарықтық құны) азайтылады. Донор би кешіне қатыспаса да бұл ереже күшінде болады. Донордың салық салынатын табысы 300 долларға төмендейді. Егер донордың табысы салық салудың 35% мөлшерінде болса, онда оның салық міндеттемесі (мемлекетке төленетін салық сомасы) 105 долларға азаяды.

Салымдардың түрлері

Донордың қайырымдылық көмегінің нақты салықтық салдары, оның қандай түрде жасалғанына байланысты. Салық төлеуші қайырымдылық ұйымға қызмет, ақша немесе мүлік түрінде үлестеуі мүмкін. Көптеген қауіп-қатерлер бар, әсіресе, қысқа мерзімді капиталдық табыс бойынша жасалған сыйлықтар көбінесе салықтан есепке алынбайды.

Қызметтер

Егер донор қайырымдылық ұйымына өз қызметтерін ұсынса, ол бұл қызметтері үшін салықтан жеңілдік алуға құқығы жоқ. Бірақ, ол оларды көрсету барысында жұмсалған, қайтарылмаған шығыстарын шегеруге құқылы (бала күтіміне кеткен шығыстардан басқа, олар жеке шығыстар саналады және салықтан жеңілдік алуға жатпайды).

Мысал

Джой - Сан-Диегода тұратын кәсіби футболшы. Ол өз уақытын Лос-Анджелестегі коммерциялық емес (расталған қайырымдылық) футбол лагерінде бір апта бойы ерікті болып жұмыс істеуге шешім қабылдайды. Әдетте Джой осы қызмет үшін 10 000 доллар, сонымен қатар көлік, тамақ және бала күтімі шығындарын алатын еді. Джойдың көлік шығындары (бензин, май алмастыру және т.б.) 150 доллар, бір аптаға арналған қонақ үй бөлмесі 400 доллар, екі баласын күтіп-бағу ақысы 500 доллар. Джой "тегін қызмет" ретінде көрсеткен 10 000 доллардың құнын шегеруге құқығы жоқ. Сондай-ақ, ол ерікті жұмыс істеген аптада бала күтіміне жұмсалған 500 долларды шегеруге құқығы жоқ. Дегенмен, Джой көлікке кеткен 150 долларды, сондай-ақ лагерьде ерікті болып жұмыс істеген кезінде қонақ үйге кеткен 400 долларды, яғни барлығы 550 долларды шегеруге болады.

Қолма-қол ақша

Егер донор қайырымдылық қорына ақшалай үлес қосса, онда жалпы ереже бойынша, оның шегеруге құқығы бар сомаға бір ғана шектеу бар: ол өзінің үлесін тек түзетілген жалпы табысының 50 пайызынан аспайтын мөлшерде шегеруге құқылы. Егер ол үлес салған жылы шегерілмеген сома болса, оны келесі бес жылдың ішінде ауыстырып, шегеруге болады. Қарапайым активтер және қысқа мерзімді капиталдық табыс активтері (төменде қараңыз) 50% шектеу үшін ақшалай қаражат сияқты қарастырылады.

Мысал

Мысалы, донордың түзетілген жалпы табысы 100 000 доллар болсын. 2004 жылы ол Америкалық қатерлі ісіктер қоғамына 60 000 доллар ақша берді. Донор 2004 жылы тек 50 000 долларды ғана есепке алуға құқылы. Неліктен? Өйткені бұл сомадан артық мөлшері оның түзетілген жалпы табысының 50%-ын асып түседі. Қалған 10 000 доллар (60 000 долларлық жалпы қайырымдылықтан 2004 жылы есепке алынған 50 000 долларды қысқанда) 2005 жылға көшіріледі, сол кезде ол оны есепке алуға болады.

Кәдімгі табыс әкелетін мүлік және қысқа мерзімді капиталдан алынатын пайдаға арналған мүлік

Егер донордың үлестеп беруге ниеттенген мүлігі оны сатқанда тек қана қарапайым табыс немесе қысқа мерзімді капиталдық табыс тудырған болса, онда ол үлестелген мүлік бойынша өзінің түзетілген құнын ғана есепке ала алады. Салық төлеуші сыйлық берген жылғы түзетілген жалпы табысының (ТЖТ) 50 пайызынан аспайтын сомада ғана үлестемелерді есепке ала алады. Артық соманы бес жылға дейін кейінге жылдыруға болады және сол шектеулерге сәйкес есепке алуға болады.

Мысал

Эбби, біздің салық төлеуші, спорттық тауарлар дүкенінің иесі. Оның бизнесі жақсы жүріп жатыр, сондықтан ол өткен маусымдағы тауар қорының бір бөлігін Әйелдер спорты қорына, аттестатталған қайырымдылық ұйымына сыйлап беруге шешім қабылдады. Эббидің биылғы түзетілген жалпы табысы 700 000 доллар. Эбби сыйлаған тауар қорының нарықтық құны 600 000 доллар. Оның тауар қоры бойынша бастапқы құны 400 000 доллар. Егер Эбби осы тауар қорын сатқан болса, ол 200 000 доллар көлемінде (600 000 доллар нарықтық құны мен 400 000 доллар бастапқы құнының айырмасы) қарапайым табыс алған болар еді. Эбби қайырымдылық жарнасы ретінде шегеруге болатын соманы анықтау үшін тауар қорынан түсетін табысты (200 000 доллар) тауар қорының нарықтық құнынан (600 000 доллар) шегеруі керек. Осылайша, Эббидің сыйлығының сомасы 400 000 долларға тең (600 000 доллар нарықтық құны мен 200 000 доллар тауар қорынан түсетін табыстың айырмасы). Бірақ есіңізде болсын, Эббидің жалпы табысының 50% 350 000 доллар болғандықтан, ол одан көп соманы шегеруге құқылы емес. Дегенмен, егер оның жалпы табысы кем дегенде 100 001 долларды құраса және ол келесі жылы ешқандай қайырымдылық жарна жасамайтын болса, ол 50 000 долларды келесі жылға ауыстыра алады.

Ұзақ мерзімді капиталдан алынатын пайдаға арналған мүлік

Мемлекеттік қайырымдылық ұйымдарына және жеке қорларға жасалған қайырымдылық сыйлықтары тиісінше 50% және 30% жалпы шегімен шектеледі. Мысалы, егер салық төлеуші мемлекеттік қайырымдылық ұйымына ақшалай немесе қысқа мерзімді капиталдық табыс әкелетін мүлікті сыйласа, және бұл ақшалай қаражат пен мүліктің сомасы оның түзетілген жалпы табысының 50% асып кетсе, онда сол жылы кез келген қайырымдылық ұйымына жасалған қосымша сыйлық (ұзақ мерзімді капиталдық табыс әкелетін мүлікті қоса алғанда) есепке алынбайды. Егер сыйлық беруші сатудан ұзақ мерзімді капиталдық табыс алуға болатын мүлікті сыйласа, онда мемлекеттік қайырымдылық ұйымына сыйлық берген жағдайда, сыйлық үшін шегерім сыйлық берушінің сол жылғы түзетілген жалпы табысының 30% аспауы тиіс, ал жеке қорға сыйлық берген жағдайда – 20% аспауы тиіс. Түзетілген жалпы табысының шегінен асатын сыйлықтар бес жылға көшіріліп, сол шектеулерге сәйкес келесі жылдары есепке жазылуы мүмкін. Бұл шектеу кейбір инвесторларға салық мөлшерлемесінің төмендеуіне байланысты сыйлықтың салықтық құндылығының төмендеуіне жол бермеуге көмектеседі.

Қысқа мерзімді капитал шығыны бойынша мүлік

АҚШ инвесторы үшін тағы бір тұзақ бар: егер ол құнсызданған активтерді, құны төмендеген мүлікті қайырымдылыққа берсе. Мұндай сыйлық беру капиталдық шығынды салықтан шегеру мүмкіндігінен айырады, және негізгі құны емес, сыйлық берілген кездегі амортизацияланған (төмен) нарықтық құны ғана шегерілуге жарамды. Дегенмен, инвестор сыйлық беруді қарастырмас бұрын құнсызданған активтерді сата алады. Сату арқылы инвестор капиталдық шығынды есепке ала алады, осыдан кейін ол қолданылатын капиталдық шығын ережелеріне сәйкес шегерілуі мүмкін. Құнсызданған активті сатудан түскен ақшалай қаражатты қайырымдылыққа беруге және сатудан кейін шегеруге болады, бірақ мұндай сыйлықтың салықтық артықшылықтары ақшалай сыйлықтан артық немесе нашар емес. Қалай болғанда да, мұндай әрекет инвесторға салық төлегеннен кейін сыйлыққа беруге көбірек қаражат қалдырады, егер ол осыны қаласа.