Кіріспе

1988 жылы Стэн Уинстонның түсірген фильмі

"Қымызбас" – 1988 жылы түсірілген американдық табиғаттан тыс қорқыныш фильмі. Бұл арнайы эффекттер жасаушы Стэн Уинстонның режиссерлік дебюті болды. Фильм шыққаннан бері оған жанкүйерлердің ықыласы артып келеді. "Қымызбас" франшизасының бірінші фильмі, одан кейін тікелей бейнежазбаға түсірілген жалғасы, екі телефильм және комикс сериясы жарық көрді. Фильм бастапқыда "Кек: Шайтан" деп аталды және ақын Эд Джастин жазған өлеңнен шабыт алды. Фильм "Қан қанаттары: Қымызбастың кек алуы" атты видео ойынына әсер етті. Paramount Players компаниясы қазіргі таңда фильмді қайта түсіру жұмыстарын жүргізуде.

Сюжет

1957 жылы Том Харли өзінің фермасында әйелі мен ұлы Эдпен бірге күтіп тұр. Өлімге кесілген адам Томдың қорасында баспана іздеді, бірақ Том бас тартады және егер ол кетпесе, оны атып өлтіремін деп қорқытады. Терезеден қарап тұрған Эд, жыртқыш ұстап алған адамды өлтіргенін көреді. Қазіргі уақытта Эд Харли жесір қалған әке және ауылда шағын дүкеннің иесі. Ол кішкентай ұлы Биллиді бір тапсырманы орындағанша жалғыз қалдырады. Бір топ жасөспірімдер Харлидің үйіне келіп, велосипедпен жүріп, Billy-ді қазалы жарақаттады. Стив есімді бір жасөспірім әкесі қайтып келгенше баламен бірге тұрады; 'қатерлі' қызын алып, қашып кетеді, ал қалғандары телефон іздеп кетеді. Үйінде қоныстанушылар полиция шақыру керек пе, жоқ па, деп таласады. Жоел, баланың жарақаттануына жеке жауапты және ұқсас оқиға үшін сынақтан өтіп жатыр, телефонды бұзып, достарының біреуін есінен танып, оны және қызды билікпен байланыс жасамауы үшін шкафқа кіргізеді. Эд бір сиқыршыға барып, алтын сыйлайды, бірақ ол өлгендерді оята алмайтынын айтады. Оның орнына, Эд ол кек алуды қалайтынын айтады; сиқыршы көмектесуге келіседі, бірақ кек алудың өте үлкен бағасы бар екенін ескертеді. Оның бұйрығына сай, Эд таудағы ескі зиратқа барып, өлік тауып, оны сиқыршының үйіне алып келеді. Аңшы ата мен баланың қанын пайдаланады, ол өлген адамды қайта тірілтеді, ол жерлестер "Күбіш бас" деп атаған алып, жын-періштік жынды болып шығады. Қонақ үйге оралған Жоел өз іс-әрекетіне өкінуді бастайды және өзін полицияға беруді шешеді. Алайда, жыртқыш қазірдің өзінде келіп жетті. Қыздардың бірі, Мэгги, өз атын шыбырдап айтып тұрған дауысты естиді. Ол гипноз арқылы естілген дауысты тыңдап, үйден шығып кетеді. Стив оны транстан оятады, бірақ Pumpkinhead оны өлтіреді. Эд бұл кісі өлтіруді жынды көзімен көреді. Стивті іздеген кезде, Маггиді құйрықпен сүйреп алып кетеді, ал Эд оны қайтадан өлтіреді. Ол сиқыршыға оралып, одан жындының әрекеттерін тоқтатуын сұрайды. Алайда сиқыршы оған ешкім тырнақ басын тоқтата алмайтынын және егер ол кісі өлтіруге кедергі жасаса, Эд өлетінін айтады. Жоел Pumpkinhead-ке қарсы мачетемен кездеседі, бірақ ол оны бір жағына шығарып, Кимді алып кетеді, оны өлімге әкелетін биіктіктен құлатып жібереді. Қалған үш лагерьші жергілікті тұрғындардан көмек сұрап жалбарынады. Эд келіп, Қымызбасты атып өлтіреді, бірақ Джоэл тірі ме, жоқ па деп тексергенде, ол құлаған мылтықты алып, онымен оны атып өлтіреді. Жергілікті бала Бант қалған екі лагерьшіге, Трейси мен Криске, орманның ішінде тасталған шіркеуге жетуге көмектеседі. Бант құрт-құрттың аңызын баяндайды, құрт-құрт әділетсіздікке ұшыраған адамды кек алады. Егер біреу "Күбіш" атты тоқтатуға немесе оның құрбандарына көмектесуге тырысса, ол адам да белгіленеді. Кристің топырақ велосипеді Pumpkinhead дискілік тізбекті алып тастағаннан кейін іске қосылмайды; ол велосипедті көтереді, Крис әлі де осында, және оны ағашқа лақтырады. Содан кейін ол Кристі Харлидің үйіне сүйреп әкеледі, онда Трейси, Бант және Эд баспана тауып алды. "Күбіш" Бантты ұстап алады. Эд қорадан құлап шығады, бірақ қасқырдан қасарысқанда, оның қолына пышақ соғылады. Эд пен Қымызбас екеуі де ауырсынып жылайды, ал Қымызбас Бантты босатады. Эд тырнақ бастың басының адамшарақ болып бара жатқанын байқайды, өйткені Эдтің өзі одан да айбынды болып көрінеді, содан кейін ол және тырнақ бас бір екенін түсінеді; Эдтің жыртқышқа өлтірудің жалғыз жолы - ол өзі өледі. Pumpkinhead Трейсидің мойнынан ұстап алады, бірақ оны өлтірер алдында, Эд өзіне-өзі атып өлтіреді. Pumpkinhead бір сәт жерге құлап түседі, содан кейін Бантты қайтадан ұстап алады. Трейси қаруды алып, Эд оны өлтіруді сұрап жалбарынады. Енді толық өзгерген Эд Трейсиге қауіп төндіріп тұр. Ол оны және Pumpkinhead екеуі де жерге құлап өлгенше атып өлтіреді. Трейси, Бант және Крис құсқарғаштың жанып кетуін бақылайды. Сол түні сиқыршы Эдди құмбағаның қабіріне көміп, кек алуды қалайтын келесі адамды күтуге дайын, ал оның ұлы Билли жасаған алқасын әлі киіп жүр.

Өндіріс

Pumpkinhead Эд Джастиннің өлеңінен шабыттанды. De Laurentiis Entertainment Group Стен Уинстонға сценарийді тек арнайы жаратылыстардың эффектілерін жасау үшін жіберді, бірақ Уинстон бұл жобаны өзінің режиссерлік дебютіне мүмкіндік ретінде қарастырды. Уинстон сол кезде оқиғаны жетілдірумен айналысқандықтан, суретшілер Алек Гиллис, Шейн Махан, Джон Розенгрант және Том Вудрафф-младшийге дизайн мәселелерінде толық еркіндік берді, ал соңғысы Pumpkinhead костюмін киді. Уинстонның жаратылыстармен жұмыс істеудегі тәжірибесі эффектілерге шектеулі 3 миллион долларлық бюджеттің көп бөлігін жұмсауға болмайтынын қамтамасыз етті. Түсірілім Лос-Анджелесте, Калифорнияда өтті.

Шығару

Фильм 1988 жылдың қазанында және 1989 жылдың қаңтарында АҚШ-та United Artists компаниясы арқылы театрларда шектеулі көрсетілімге шықты. Отандық прокатта ол барлығы $4,385,516 табыс әкелді, және 1995 жылдың сәуірінде қайтадан көрсетілді. MGM фильмді екі рет DVD форматында шығарды: 2000 жылы стандартты басылымда және 2008 жылы аудиокомментарий және бір сағаттан астам бонус материалдары бар 20 жылдық мерекелік басылымда. Scream Factory компаниясы фильмді 2014 жылдың қыркүйегінде Blu-ray форматында шығарды. 2023 жылдың қазанында Scream Factory фильмнің 4K Ultra HD Blu-ray нұсқасын жарыққа шығарды.

Қабылдау

Rotten Tomatoes шолу агрегаторында Pumpkinhead 23 шолу негізінде 65% мақұлдау рейтингісіне ие және орташа рейтингі 5.73/10. Оның тұжырымы: "Стан Уинстон мен Ланс Хенриксеннің эффектілер жұмысы және мықты режиссурасы арқасында Pumpkinhead – жаратылыс жанрындағы ерекше туынды". "Чикаго Трибьюн" газетінің тілшісі Дейв Кехр: "Уинстон техник ретінде монстрді қалай жасау керектігін жақсы біледі, бірақ режиссер ретінде оны тірілтуді әлі үйренбеген", – деп жазды. "The Washington Post" журналының Ричард Харрингтон бұл фильмнің сценарийі мен актерлік шеберлігі нашар екенін, бірақ B-категориялық фильм үшін таңқаларлықтай жақсы сапалы екенін айтты. Empire оған 2/5 жұлдыз берді және оны "атмосферасы аз және күтпеген оқиғалары жоқ" 13-ші жұманың көшірмесі деп атады. TV Guide оны 2/5 жұлдызбен бағалады және фильмнің екінші жартысының кескіш формуласының артығынан пайдалануы салдарынан жалықтыратынын жазды. 1992 жылғы Лос-Анджелес Таймс газетіндегі Jon Nalick бұл фильмді "жанрында ақымақ слэшерлерге толы болған, жақсы орындалған туынды" деп сипаттады. Bloody Disgusting фильмге 4/5 жұлдыз берді және оны "махаббат, жоғалту, кек алу және құтқарылу туралы готикалық оқиға" деп атады. Dread Central-дың Джошуа Сибальт фильмге 4/5 жұлдыз берді және фильм "уақыттан тыс, қараңғы ертегі ретінде қалады" деп жазды. 2000 жылғы DVD нұсқасын қарастырған DVD Talk-тың G. Noel Gross оған 3.5/5 жұлдыз берді және фильмнің нашар презентациясына қарамастан, "өткіріп кетуге болмайтын фильм" екенін жазды. The A.V. Club-тың Ник Шагер оны нәзіктігі жоқ, бірақ қызықты фильм деп атады. Blu-ray нұсқасын қарастырған Starlog-тың Кен Хэнли оны "тамаша режиссерлік дебют" деп айтты. 1980 жылдардағы қорқынышты фильмдер туралы кітабында сыншы Джон Кеннет Мьюр оны "кек алу туралы толғаныс" деп атады және оның 1980 жылдары танымал болған өздігінен әділет іздеуді қабылдамауы үшін "таң қалдыратын және құнды" екенін айтты.

Мұра

Кассадағы нашар нәтижелеріне қарамастан, "Pumpkinhead" культты фильмге айналды. 2013 жылы Тайлер Дуп "Pumpkinhead" фильмін Fearnet сайтындағы бағаланбаған қорқыныш фильмдерінің қасірлері тізіміне қосты, ал "Fangoria" журналы оны "Ешқашан көрмеген 101 үздік қорқыныш фильм" тізіміне енгізді.

Орындаулар мен қайта жүктеу

1994 жылы "Pumpkinhead II: Blood Wings" фильмінің жалғасы тікелей бейнежазбаға шығарылды. Оны Джефф Берр режиссерлік етті. 2006 жылы "Pumpkinhead: Ashes to Ashes" және "Pumpkinhead: Blood Feud" есімді екі қосымша жалғасы телефильмдер ретінде түсірілді. Олар 2006 жылдың қазанында және 2007 жылдың ақпанында Syfy арнасында көрсетілді. Серияның жаңа нұсқасы дамытылып жатыр және оны "Saw" атқарушы продюсері Питер Блок өндіріске алатын болды. Нейт Аткинс жаңа нұсқаның сценарийін жазуға кірісті. 2021 жылдың қараша айына қарай Paramount Players компаниясы жаңа нұсқаны дамытып, сценарийін дайындады және режиссер "алдағы айларда" жарияланатыны хабарланды. Комикс төрт бөлімді шағын серия болуы тиіс еді, бірақ тек екі саны жарық көрді. Екінші саны үшінші нөмірде пайда болатын қанатты Pumpkinhead болашағымен аяқталды, оқырмандарды күдікпен қалдырды. Dynamite Entertainment 2018 жылдың ақпан айында Каллен Банн жазған және Блэки Шепард сурет салған бес санынан тұратын Pumpkinhead шектеулі сериясын жариялай бастады.

Видео ойындар

1995 жылы Electronic Arts компаниясы Microsoft Windows платформасы үшін Bloodwings: Pumpkinhead's Revenge атты бірінші тұлғадан атыс ойынын шығарды. Ойын жақсы қабылдамады.

Үлгі жиынтықтары

1991 жылы GEOmetric Design, Inc. компаниясы алғашқы лицензиялық Pumpkinhead модельдік жиынтығын өндіріп, сатуға шығарды. Ол, өрт сөнген шіркеудің бір бөлігін бейнелейтін тұғыр үстіндегі демонды көрсетті. Модель жиынтығын американ суретшісі Рэнди Боуэн жасады. 1994 жылы GEOmetric Design "Pumpkinhead: The Metamorphosis" жиынтығын шығарғаннан кейін бұл жиынтықтың өндірісі тоқтатылды. Жапон суретшісі Такайуки Такея (竹谷 隆之) жасаған екінші жиынтық, Кардуччи мен Джерани жазған және Dark Horse Comics сериясында жарияланған Pumpkinhead екінші бөлімінің сюжетіне негізделген. Жиынтыққа тоқтатылған комикстің соңғы бөлімін қамтитын, жылтыр, толық түсті буклет қоса берілді. 2005 жылы Sideshow Collectibles Pumpkinhead макетін шығарды.

Музыка

The Misfits хоррор-панк тобы "Pumpkin Head" атты ән шығарды, ол 1999 жылы жарық көрген Famous Monsters альбомына енді. Харли Поның хоррор-фолк панк тобының "Vengeance the Demon/Close the Door/Out Crowd" әні олардың 2013 жылғы "Pagan Holiday" альбомында орын алды. Бұл ән "Күбіш бас" аңызын сипаттайды.