Кіріспе

Кеннет Кох (/k//oʊ//k/ KOHK; 27 ақпан 1925 – 6 шілде 2002) – американдық ақын, драматург және профессор, 1950 жылдардан бастап 77 жасқа толғанға дейін қызмет етті. Ол Нью-Йорк поэзия мектебінің көрнекті өкілі болды. Бұл Фрэнк О’Хара және Джон Эшбери сияқты ақындардан құралған, дербес топ болатын. Олар заманауи терең ойлы поэзиядан бас тартып, саяхат, кескіндеме және музыкадан мол шабыт алған, көтеріңкі, әлемдік стильді ұстанды.

Өмір

Кох (кок деп айтылады) Джей Кеннет Кох Огайо штатының Цинциннати қаласында дүниеге келген. Ол өлең жазуды ерте жастан бастады, жасөспірім шағында Шелли мен Китстің шығармаларымен танысты. 18 жасында Филиппинде АҚШ армиясының жаяу әскері болып Екінші дүниежүзілік соғыста қызмет етті. Әскери қызметтен кейін Гарвард университетіне оқуға түсті, онда болашақ Нью-Йорк мектебінің ақыны Джон Эшберимен танысты. 1948 жылы Гарвардты бітіріп, Нью-Йоркке көшкеннен кейін Колумбия университетінде докторлық диссертациясын қорғады. 1951 жылы ол өзінің алғашқы әйелі Дженис Элвудпен Калифорния университетінде (UC Berkeley) танысты; олар 1954 жылы үйленді және бір жылдан астам Франция мен Италияда тұрды. 1955 жылы Римде олардың қызы Кэтрин дүниеге келді (1982 жылы Кэтрин Кохтың бұрынғы студенті, ақын Марк Статманға үйленді). 1959 жылы Кох Колумбия университетінің ағылшын және салыстырмалы әдебиет кафедрасына оқытушы болып орналасты және қырық жылдан астам уақыт бойы Колумбияда сабақ берді. Оның бірінші әйелі 1981 жылы қайтыс болды; Кох 1994 жылы екінші әйелі Карен Куллермен үйленді. 1996 жылы Америка өнер және әдебиет академиясының мүшесі болып сайланды. Кох 2002 жылы бір жыл бойы лейкемиямен күрескеннен кейін қайтыс болды.

Мансап

Гарвардта оқып жүргенде, Кох 1948 жылы беделді Гласкок сыйлығын жеңіп алды. 1962 жылы Кох Вагнер колледжінде Нью-Йорк қаласындағы Жазушылар конференциясында тұрақты жазушы болып жұмыс істеді. 1960-жылдары оның алғашқы поэзиялық кітаптары жарық көрді, бірақ оның поэзиясы 1970-жылдары «Махаббат өнері: өлеңдер» (1975) кітабымен ғана кеңінен танылды. Ол өмірінің соңына дейін өлең жазуын және поэзия кітаптарын шығаруын жалғастырды. Кох «Бір пойыз» (1994) және «Ұлы Атлантика жаңбыр жолы: таңдалған өлеңдер 1950-1988» (1994) үшін Боллинген сыйлығын жеңіп алды, содан кейін Фи Бета Каппа поэзия сыйлығының иегері «Жаңа мекенжайлар» (2000) кітабын жариялады. 1970 жылы Кох поэзия біліміндегі жаңалықты баяндайтын «Тілектер, жалғандар және армандар: балаларды поэзия жазуға үйрету» кітабын шығарды. Келесі 30 жыл ішінде ол осы кітабынан кейін балаларға, ересектерге және қарттарға поэзияны бағалау мен құрастыруды үйретуге арналған тағы да бірнеше кітаптар мен антологиялар жариялады. Кох өзінің 50 жылдық мансабында жүздеген авангардтық пьесалар жазды, олардың ішінде «1000 авангардтық пьеса» (1988) жинағы бар, онда бар болғаны 116 пьеса бар, олардың көпшілігі бір ғана көріністен немесе бірнеше минуттан тұрады. Оның прозалық туындыларының ең танымалдарының бірі – Санта-Клаустың басшылығымен жеке бостандық үшін ұшқан жауынгер ұшқыштар тобы туралы «Қызыл робиндер» (1975) романы. Ол сонымен қатар өзінің әлемдік саяхаттарының негізінде жазылған «Hotel Lambosa» (1988) атты әңгімелер жинағын жариялады. Ол сондай-ақ кем дегенде бір либретто жазды, ал оның бірнеше өлеңдері композиторлардың музыкасына қойылды. Кох Колумбия университетінде поэзиядан сабақ берді, оның сабақтары өте танымал болды. Оның ерекше юморі мен қарқынды оқыту стилі, көбінесе ерекше дене қимылдарымен (Уолт Уитменнің жолдарынан үнсіздік сақтау үшін үстелге тұру) және итальяндық операдан алынған вокалдық өнермен сүйемелденді, ағылшын тілі емес мамандықтары мен түлектерін қызықтырды. Осы лекциялардың рухы оның поэзия білімі туралы соңғы кітабында, «Өзіңнің күніңді жасау» (1998) кітабында сақталған. Оның шәкірттерінің арасында ақындар Рон Пэджет, Дэвид Шапиро, Фрэнк Лима, Алан Фельдман, Дэвид Леман, Джордан Дэвис, Джесси Рэндалл, Дэвид Баратиер, Лорен Гудман, Карсон Цистулли және кинорежиссер Джим Джармуш болды. Оның өлеңдері 1973 жылы ақын Николас Борн Rowohlt Verlag басылымының танымал «қызыл кадрлар сериясы» үшін неміс тіліне аударылды. Кох 1968 жылдың қаңтар айының басында анархистік «Қабырғаға қарсы» тобымен қарым-қатынасқа түсті. Сент-Марк шіркеуінде өлең оқылып жатқанда, топтың бір мүшесі кіріп, тұраққа тапаншаны бағыттап, «Кох!» деп айқайлады, содан кейін бір рет бос оқ атты. Ақын өзін жинап алып, «атушыға» «өс» деді.

Театр

Кох 1973 жылы премьерасы өткен "Берта" операсы бойынша композитор Нед Рореммен бірлесіп жұмыс істеді. Оның "Джордж Вашингтон Делавэр өзенін кесіп өту" атты қысқа пьесасы 1962 жылы сахналанды. Оның көптеген басқа да пьесалары қойылған.