Кіріспе

IPA-да y арқылы бейнеленген дауысты дыбыс. Жақын алдыңғы дөңгелек дауысты немесе жоғары алдыңғы дөңгелек дауысты – кейбір сөйлеу тілдерінде қолданылатын дауысты дыбыс түрі. Халықаралық фонетикалық әліпбидегі осы дыбысты білдіретін символ – , ал эквивалентті X SAMPA символы – y. Көптеген тілдерде орфографиялық түрде (неміс, түрік, эстон және венгр тілдерінде) немесе (дан, норвег, швед, фин және албан тілдерінде), сонымен қатар (француз және голланд тілдерінде және корнуоллидің Кернеук Кеммин стандартында); / (түрлі Азия тілдерінің романдануында); (чечен тілінде) немесе (татар тілінде) ретінде бейнеленеді. Қысқа және ұзақ б.з.б. алғашқы грек тілінде кездеседі. Ежелгі гректің аттик және иондық диалектілерінде б.з.б. 6-7 ғасырларда артқы дауыстысы алға жылжу арқылы жақын дауыстысына айналды. Сәл кейінірек, дифтонгі, егер ол басқа дауыстыдан бұрын келмесе, монофтонгіленіп, ұзақ пен бірікті. Койн грек тілінде дифтонгі -қа өзгерді, мүмкін, және аралық кезеңдерінен өтіп. Койн грек тіліндегі дауыстыларды қысқарту арқасында ұзақ қысқа пен бірікті. Кейін дөңгеленбегенге айналып, қазіргі грек тілінің айтылуын қалыптастырды. Толық ақпарат алу үшін "Ежелгі грек және койне грек фонологиясы" мақалаларын қараңыз. Жақын алдыңғы дөңгелек дауысты – бұл лабиализацияланған лапаталдық жуықтауының дауыстық эквиваленті. Кейбір тілдерде, мысалы француз тілінде, -мен алмасады, ал кейбір тілдердің дифтонгтарында (дауыссыз диакритикалық белгісімен) және бірдей дыбысты бейнелеу үшін әртүрлі транскрипция жүйелерінде қолданылады. Көптеген тілдерде бұл дөңгелек дауысты тығыздалған еріндермен ("экзолабиаль") айтылады. Алайда, кейбір жағдайларда еріндер ішке қарай иілген ("эндолабиаль") болады.

Жақын алдыңғы сығымдалған дауысты

Жақын алдыңғы қысылған дауысты дыбысы IPA-да әдетте , деп белгіленеді және осы мақалада да солай қолданылады. IPA-да қысылуды көрсетуге арналған жеке диакритикалық белгі жоқ. Дегенмен, еріндердің қысылуын әріппен (бірге және ерін қысылуы) немесе (ерін қысылуымен өзгертілген) түрінде көрсетуге болады. Сонымен қатар, «жазылған ерін» диакритикасы дөңгелектелген дауысты әрпімен бірге, арнайы символ ретінде қолданылуы мүмкін, бірақ техникалық тұрғыдан «жазылған» дегеніміз дөңгелектелмегенді білдіреді.

Пайда болуы

Алдыңғы дөңгеленген дауыстылар қысылуға бейім деп есептеледі, ал айырмашылықты сипаттайтын мәліметтер аз болғандықтан, төмендегілердің кейбіреулері шындығында шығарылуы мүмкін. Тіл Сөз IPA Мағынасы Ескермелер Африкаанс Стандартты [[Африкаанс әліпбиі 'сіз' (формальды) Жас сөйлеушілерде бірігеді. Африкаанс фонологиясына қараңыз. Албаниялық Стандартты [[Албан әліпбиі 'жаңбырлы' Көптеген диалектілерде бірігеді. Албан фонологиясына қараңыз. Әзірбайжандық [[Әзірбайжан әліпбиі 'оқ' Бавариялық Амштеттен диалектісі Ашық орталық дөңгеленбегенге қоса, жақын, өте жақын, жақын орта және ашық орта алдыңғы дөңгеленген дауыстыларды қамтиды; тек кейін пайда болады. Көптеген диалектілер [[Португалия орфографиясы 'бейне' Белгіленген дауысты, кейбір диалектілерде бастапқысы алға жылжуы мүмкін. [[Португалия тілінің орфографиясы 'барлығы' Бразилиялық déjà vu 'déjà vu' Француз және неміс тілінен алынған сөздерде кездеседі. Сөйлеушілер орнына немесе қолдануы мүмкін. Португалия фонологиясына қараңыз. Сатерланд фриздік wüül 'қалаған' (етістік) Шотланд гаэлдік Кейбір диалектілер cù 'ит' Атап айтқанда Льюис, сондай-ақ Вестер Росс және Лох-Альш аймақтарында кездеседі. Шотланд гаэлдік фонологиясына қараңыз. Шведтік Орта стандартты [[Швед әліпбиі 'сыртқа' Көбінесе ретімен айтылады немесе Биіктігі әртүрлі жағдайларда жақын және өте жақын деп сипатталады. Әдетте IPA-да транскрипцияланады; басқа диалектілерде орталық болып табылады. Швед фонологиясына қараңыз. Түрік [[Түрік әліпбиі 'күн' Түрік фонологиясына қараңыз. Батыс фриздік út 'сыртқа' Батыс фриз фонологиясына қараңыз.

Жақын алдыңғы шығыңқы дауысты

Кэтфорд ауызша дыбыстардың алдыңғы және артқы дауыстылары дөңгеленген тілдердің көпшілігі лабиализацияның әртүрлі түрлерін, шығыңқы артқы дауыстыларды және қысылған алдыңғы дауыстыларды қолданатынын атап өтті. Дегенмен, скандинавия тілдері сияқты кейбір тілдерде алдыңғы дауыстылар шығыңқы болады. Олардың бірі – швед тілі, тіпті алдыңғы дауыстыларда дөңгелектеудің екі түрін ажыратады (қараңыз, жақын, жақын алдыңғы дөңгелектелген дауысты, екі түрлі дөңгелектеудің швед тіліндегі мысалдарымен). IPA-да шығыңқы және қысылған дөңгелектеуді ажыратуға арналған диакритикалық белгілер болмағандықтан, лабиализацияға арналған ескі диакритикалық белгі , осы жерде шығыңқы алдыңғы дауыстыларды белгілеу үшін қосымша символ ретінде қолданылады. Тағы бір мүмкін транскрипция – немесе (эндолабиализация арқылы өзгертілген жақын алдыңғы дауысты), бірақ оны дифтонг ретінде қате түсінуге болады. Акустикалық тұрғыдан алғанда, бұл дыбыс көбінесе қысылған жақын алдыңғы дауысты және дөңгелектелмеген жақын алдыңғы дауыстының арасында орналасады.

Пайда болуы

Тіл Сөз IPA Мағынасы ЕскертулерКүрд тіліПалавани (Оңтүстік) [[Күрд тілі орфографиясы]'тау' Аймақтық диалекттердегі аллофон. Қараңыз: Курд тілінің фонологиясы. Норвегия тілінің орфографиясы 'оңтүстік' Мысал сөз қалалық Шығыс Норвегия тілінен алынған, онда дауысты әрі дөңгелектеу, әрі сығылған түрде айтылады. Сондай-ақ, екі дауыстыға айналуы мүмкін. Қараңыз: Норвегия тілінің фонологиясы. Швед тілінің орталық стандарты [[Швед әліпбиі]'ұлығу' Көбінесе реттілік ретінде айтылады немесе (сөзді тыңдаңыз: ); сондай-ақ, кейбір аймақтарда үйірмеленген немесе үйірмеленіп, орталықтандырылған түрде айтылуы мүмкін. Қараңыз: Швед тілінің фонологиясы.