Кіріспе
Американдық астронавт және Әскери-теңіз күштерінің капитаны (1957 жылы туған)
Дэниел Уилер Бурш (25 шілде 1957 жылы туған) – бұрынғы NASA астронавты және АҚШ Әскери-теңіз күштерінің капитаны. Ол төрт рет ғарышқа ұшқан, алғашқы үшеуі 10-11 күнге созылған ғарыш шаттлы миссиялары болды. Оның төртінші және соңғы ғарыш сапары – 2001 жылдың желтоқсанынан 2002 жылдың маусымына дейін Халықаралық ғарыш станциясындағы 4-ші экспедиция экипажының құрамындағы ұзақ мерзімдік миссиясы болды. Бұл 196 күндік миссия американдық астронавттың ғарыштағы ең ұзақ уақытқа созылған сапары бойынша жаңа рекорд орнатты, бұл рекорд оның экипаж мүшесі Карл Уолцпен бірге тіркелді. Олардың рекорды кейін бұзылды, ал 2016 жылдың мәліметі бойынша оны 43, 44 және 45-ші экспедициялар барысында 340 күнге ұшқан Скотт Келли иеленді.
Білім
Бёрш 1975 жылы Нью-Йорк штатының Вестал қаласындағы Вестал жоғары мектебін бітірді; 1979 жылы АҚШ Әскери-теңіз академиясынан физика ғылымдарының бакалавр дәрежесін, ал 1991 жылы АҚШ Әскери-теңіз аспирантурасынан инженерлік ғылымдар магистрі дәрежесін алды.
Әскери-теңіз карьерасы
Бёрш 1979 жылы АҚШ Әскери-теңіз академиясын бітірді және 1980 жылдың сәуір айында Флорида штатының Пенсакола әскери-әуе станциясында Әскери-теңіз ұшқыш офицері болып тағайындалды. A-6E Intruder бомбалағышы/навигаторы (B/N) ретінде бастапқы оқудан өткен соң, 1981 жылдың қаңтарында VA-34 бөліміне келді және «Джон Ф. Кеннеди» әуе кемесімен Жерорта теңізіне, ал «Америка» кемесімен Солтүстік Атлант және Үнді мұхиттарына сапарлады. 1984 жылдың қаңтарында АҚШ Әскери-теңіз сынақ ұшқыштары мектебіне қабылданды. 1984 жылдың желтоқсанында мектепті бітіргеннен кейін A-6 Intruder ұшағында сынақ ұшу офицері болып жұмыс істеді, ал тамыз айында АҚШ Әскери-теңіз сынақ пилоттары мектебіне ұшу нұсқаушысы болып оралды. 1987 жылдың сәуір айында Бёрш 1-ші крейсерлік-жойғыш тобының командиріне шабуыл операциялары офицері болып тағайындалды, содан кейін «Лонг-Бич» крейсері мен «Мидуэй» әуе кемесімен Үнді мұхитына сапарлады. Аэронавтикалық инженерлік қызмет офицері (AEDO) болып қайта тағайындалып, 1989 жылдың шілдесінен бастап астронавттар бағдарламасына іріктеліп алынғанға дейін Калифорния штатының Монтерей қаласындағы АҚШ Әскери-теңіз аспирантурасында оқыды. Ол 35 түрлі ұшақта 3430 сағаттан астам ұшқан.
Ғарышкер мансабы
1990 жылдың қаңтар айында НАСА таңдаған Бёрш 1991 жылдың шілдесінде ғарышкер атанды. Оның техникалық міндеттеріне мыналар кіреді: Астронавт кеңсесінің операцияларды дамыту бөлімі, онда ғарыш кемесі мен ғарыш станциясының басқару және дисплей жүйелерімен жұмыс істеді; Астронавттардың қоғамдық шараларына жауапты; миссияны басқару орталығындағы ғарыш кемесімен байланысшы (CAPCOM). Төрт ғарыш сапарының қатысушысы Бёрш ғарышта 227 күннен астам уақыт өткізді. Ол STS 51 (1993), STS 68 (1994) және STS 77 (1996) миссияларында маман ретінде жұмыс істеді, ал Халықаралық ғарыш станциясының 4-ші экспедициясында (2001–2002) ұшу инженері болды. Дэн Бурш пен Карл Уолц бірге 196 күндік АҚШ-тың ең ұзақ ғарыш сапарының бірін аяқтады. 2003 жылдың қаңтар айында Бёрш екі жылдық міндеттерді орындау үшін Әскери-теңіз академиялық мектебіне, Ғарыш жүйелері академиялық тобының оқытушысы ретінде жіберілді. Ол 2005 жылдың мамырында НАСА-дан кетіп, ал 2005 жылдың шілдесінде АҚШ Әскери-теңіз күштерінде 26 жыл қызмет еткеннен кейін зейнетке шықты. Бёрш 2005 жылдың шілдесінде The Aerospace Corporation компаниясына қосылды және қазіргі уақытта Әскери-теңіз академиялық мектебінде Ұлттық барлау кеңсесінің (NRO) төрағасы қызметін атқаруда.
STS-51
STS 51 1993 жылдың 12 қыркүйегінде Флоридадағы Кеннеди ғарыш орталығынан ұшырылды. Он күндік миссия барысында бес адамнан тұратын экипаж АҚШ-тың Авансты Коммуникациялық Технологиялар Спутнигін (ACTS) және НАСА мен неміс ғылыми эксперименттерімен жабдықталған Шаттл Палет Спутнигін (SPAS) орбитаға шығарды. Екі экипаж мүшесі Хаббл ғарыш телескопын жөндеу құралдарын сынап көргеннен кейін, экипаж орбиталық кездесу маневрларын орындады, ал Бёрш қашықтан басқару жүйесін (RMS) пайдаланып SPAS-ті қайта алды. Миссия 1993 жылдың 22 қыркүйегінде Кеннеди ғарыш орталығында түнде қонумен аяқталды. Миссияның жалпы ұзақтығы 236 сағат 11 минутты құрады.
STS-68
STS 68, Space Radar Lab 2 (SRL 2), 1994 жылдың 30 қыркүйегінде Флорида штатындағы Кеннеди ғарыш орталығынан ұшырылды. НАСА-ның «Жер планетасына миссиясы» бағдарламасының бір бөлігі ретінде SRL 2 – SIR C/X SAR (Spaceborne Imaging Radar C/X Band Synthetic Aperture Radar) деп аталатын үш жетілдірілген радардың екінші ұшуы және MAPS (Measurement of Air Pollution from Satellites) – спутниктен ауаның ластануын өлшеу сенсоры болды. SIR C/X SAR және MAPS бірлесіп, «Эндевор» ғарыш кемесінің жүк бөлімінде Жердің бетін және атмосферасын зерттеді, Жер бетіндегі ортаның радарлық суреттерін жасады, сондай-ақ көміртек тотығы ластануының жаһандық өндірісі мен таралуын картаға түсірді. Ғылыми топқа SRL деректерін түсіндіруде 14 000-нан астам фотосуреттермен қатар, экипаждың қоршаған орта жағдайларын нақты уақытта бақылаулары көмектесті. SRL 2 миссиясы – Жер планетасының ұзақ мерзімді экологиялық және геологиялық мониторингіне арналған технологияны сынаудың өте табысты жобасы болды. Жерді 183 айналым жасағаннан кейін, 11 күндік миссия 1994 жылдың 11 қазанында Калифорния штатындағы Эдвардс әуе базасына «Эндевор» ғарыш кемесінің қонуымен аяқталды. Миссияның ұзақтығы 269 сағат 46 минутты құрады.
STS-77
STS 77 1996 жылғы 19 мамырда Кеннеди ғарыш орталығынан ұшырылды. Ол ғылыми зертхана ретінде Spacehab модулінің төртінші ұшуын, SPACEHAB 4 деп белгіленгенін қамтыды. Миссияда 12 жеке материалдарды өңдеу, сұйық физикасы және биотехнология эксперименттері орындалды, бұл коммерциялық ғарыш өнімдерін дамытуға баса назар аударды. STS 77 Годдард ғарыш ұшу орталығының демеушілігімен екі спутникке, сондай-ақ SPARTAN 207/Ісірілмелі антенна эксперименті (IAE) және Пассивті аэродинамикалық тұрақтандырылған, магниттік демпферлі спутник/спутниктік сынақ блогына (PAMS/STU) қолдау көрсету үшін бес рет кездесуді аяқтады. Жерді 160 айналым жасағаннан кейін, он күндік миссия 1996 жылғы 29 мамырда Кеннеди ғарыш орталығына Space Shuttle Endeavour қонды. Миссияның ұзақтығы 240 сағат 39 минутты құрады.
4-ші экспедиция
Экспедиция 4 экипажы 2001 жылдың 5 желтоқсанында STS-108 ғарыш кемесімен ұшып, 2001 жылдың 7 желтоқсанында Халықаралық ғарыш станциясына қосылды. 6,5 ай бойы ғарыш станциясында болған экспедиция 4 экипажының үш мүшесі (екі американдық астронавт және бір ресейлік космонавт) станция жабдықтарын сынақтан өткізді, ішкі және сыртқы техникалық жөндеу жұмыстарын жүргізді, сондай-ақ станцияның ғылыми эксперименттерді қабылдау қабілетін дамытты. Экипаж ғарышта 196 күн өткізіп, Дэн Бёрш пен оның серігі Карл Вальц үшін АҚШ-тың ғарышқа ұшу бойынша ұзақтық рекордын жаңартты. Ресейлік "Орлан" ғарыш костюмін киіп, Бёрш екі жеке ғарышқа шығу барысында 11 сағат 48 минут EVA уақытын жұмсады. Экспедиция 4 экипажы STS-111 ғарыш кемесімен Жерге оралды, ал "Эндевор" 2002 жылдың 19 маусымында Калифорния штатындағы Эдвардс әуе базасына қонды.
Арнайы марапаттар
Қорғаныс жоғары қызмет медалімен, НАСА ғарыш ұшу медальдарымен, Әскери-теңіз күштерінің мақтау медалімен және Әскери-теңіз күштерінің жетістік медалімен марапатталды. АҚШ Әскери-теңіз академиясының және АҚШ Әскери-теңіз сынақ пилоттары мектебінің үздік түлегі.
Жеке өмір
Дэниел Бурш Пенсильвания штатының Бристоль қаласында дүниеге келді, бірақ Вестал қаласын (Нью-Йорк штаты) өзінің туған жері деп есептейді. Оның төрт баласы бар – екі қызы мен екі ұлы, сондай-ақ екі немересі бар. Ол Шарон Йенчарисқа үйленген.