Осси Ардилес: Футбол өмірі мен мансабы

Кіріспе

Аргентиналық футболшы және жаттықтырушы, ойдан шығарылған аудандық прокурордың көмекшісі.

Ардилес – бұл Англияда Гленн Ходдлмен және отандасы Рикардо Вилламен бірге "Тоттенхэм Хотспур" клубының ойыншысы ретінде культты тұлғаға айналған, жарысқа қабілетті және шебер орталық шебер болды. 1982 жылы Фолкленд соғысының басталуына байланысты ол Англиядан уақытша кетіп, 1982-1983 жылғы Англия чемпионатының көп бөлігін өткізіп жіберді. Футболдан зейнетке шыққаннан кейін Ардилес Англияда жаттықтырушылық мансабын бастады, "Суиндон Таун", "Ньюкасл Юнайтед" және "Вест Бромвич Альбион" клубтарын жаттықтырды, содан кейін Аргентинадан шыққан бірінші Премьер-лига жаттықтырушысы болу үшін "Тоттенхэмге" оралды. 1990 жылдардың ортасында "Тоттенхэм" клубының бас жаттықтырушысы ретінде ол бес шабуылшыдан тұратын құраманы қолданып, бірнеше матч өткізді, мұндай құрама 1960 жылдан бері ағылшын футболында қолданылмаған еді. Мансабында Ардилес Мексикада, Хорватияда, Жапонияда, Сирияда, Сауд Арабиясында, Малайзияда, Израильде, Парагвайда және туған Аргентинасында жаттықтырды. Ирландияда ол RTÉ Sport телеарнасының сарапшысы болып жұмыс істейді.

Клубтық мансап

Ардилес Кордобада дүниеге келді. Жастық шағында Ардилес көшеде футбол ойнаған, ал ағасы оның жылан сияқты допты әдемі ұрып өту қабілеті үшін оған Питон (питон) деген лақап ат қойған. 1974 жылы ол «Эль Графико» журналының үздік ойыншысы деп танылды және кәсіби футболға бағытталғандықтан құқықтану оқуын тастады. Сонымен қатар, «Атлетико Белграно» және «Хуракан» клубтарында да ойнады. 1978 жылғы әлем чемпионатына қатысқаннан кейін Англияға қоныс аударып, «Тоттенхэм Хотспур» клубында он маусым ойнады. Ол үшінші маусымында (1980–81) «Тоттенхэмнің» ФА кубогын жеңіп алуына көмектесті және «Ossie's Dream» әнін жазуда Chas & Dave дуэтімен және «Тоттенхэм» командасының қалған ойыншыларымен бірге жұмыс істеді. Келесі жылы ол тағы бір ФА кубогын жеңуге үлкен үлес қосты, бірақ финалда ойнамады, себебі «Тоттенхэм» басшылығымен 1982 жылғы әлем чемпионатына Аргентина құрамасына ертерек қосылуы туралы келісімге келген болатын. Ұлыбритания мен Аргентина арасындағы Фолкленд соғысынан кейін Уайт Харт Лейнге қайта оралуы қиын болды және ол Францияның «Пари Сен-Жермен» клубына жалға берілді. Парижде бір маусым ойнағаннан кейін «Тоттенхэмге» оралып, 1984 жылы клубтың УЕФА кубогын жеңіп алуына көмектесті (финалдың екінші ойынында қосымша уақытта алаңға шықты). 1987 жылдың күзінде Дэвид Плеаттың отставкасы мен Терри Венаблздің тағайындалуы арасында «Тоттенхэмнің» уақытша жаттықтырушысы Дуг Ливермордың басқарушы жаттықтырушысы болып жұмыс істеді. Ардилес 1988 жылы «Тоттенхэмнен» кетіп, «Блэкберн Роверс», «Куинз Парк Рейнджерс» және «Суиндон Таун» клубтарында ойнады. 1989 жылдың шілде айында «Суиндон Таун» клубының бас бапкері болып тағайындалды. 1989 жылы Америка футбол лигасының маусымында «Форт-Лодердейл Стрикерс» командасының құрамында ойнады. 2008 жылдың 7 ақпанында Ардилес және оның отандасы Рикардо Вилла «Тоттенхэм Хотспур» клубының Даңқ залына енгізілді.

Халықаралық мансап

Ардилес 1975 жылы бас жаттықтырушы Сезар Луис Менотти Аргентинаның ұлттық құрамасына шақырды. 1978 жылы ол әлем чемпионатын жеңіп алған құраманың құрамында болды. 1982 жылғы әлем чемпионатында ол 1-нөмірлі жейде киді, себебі Аргентина сол кездегі қағида бойынша ойыншыларын тегінің әліпбилік тәртібімен нөмірлеуді қабылдаған, бірақ Диего Марадонаға өзі қалаған 10-нөмірлі жейдені киюге рұқсат етілді.

Менеджерлік мансап

1989 жылғы шілдеде Ардилес екінші дивизионның «Суиндон Таун» клубымен футбол менеджментіне көшті, себебі Лу Макари 1989 жылғы шілдеде «Вест Хэмге» қосылды. Ол жанкүйерлерді таң қалдырды, өйткені ұзақ пас беру стилін жаңа «Самба стилімен» алмастырды, бұл «Таунды» шабуылдық футбол ойнауға мәжбүрледі. Бұл өзгерістердің бір бөлігі Ардилес енгізген жаңа «алмаз тәрізді формация»: 4–4–2 стилі сол жақ, оң жақ, шабуылдаушы және қорғаныс жартылай қорғаушыларымен. Ол қосылғаннан кейін он ай өткен соң Ардилес «Суиндонды» екінші дивизиондағы төртінші орынға жеткізді. «Блэкбернді» плей-оффтың бірінші ойынында жеңгеннен кейін, жанкүйерлер екінші ойында лентамен (тикертапе) құрмет көрсетті. «Суиндон» тарихында алғаш рет жоғары лигаға өтті – плей-офф финалында «Сандерлендті» жеңіп – бірақ он күннен кейін Футбол лигасы ойыншыларға заңсыз төлем жасағандықтан олардың жоғары лигаға өту құқығын жоққа шығарды. Келесі маусымда Ардилеске клубты сақтап қалу үшін ойыншыларды сату керектігі айтылды, ал «Уэмблидің» батыры Алан Маклауглин алғашқы үлкен соммаға сатылды. «Суиндонды» маусымға дейінгі қиындықтар шайқалтып, олардың формасы төмендеді. Ақпан айының соңында клуб құлдырау қаупіне тап болды, ал «Ньюкасл» Ардилеске жаңа бас бапкер болу мүмкіндігін ұсынғанда, ол келісімге келді, соның нәтижесінде клубтың алғашқы шетелдік бапкері болды. Бірақ оның «Тайнсайдтағы» уақыты сәтті болмады және ол 12 ай жұмыс істегеннен кейін жұмыстан босатылды, «Магпиз» екінші дивизиондағы соңғы орында болды, бірақ оның ізбасары Кевин Киган басшылығымен қауіпсіздікке қол жеткізді. 1992 жылғы маусымда Ардилес Бобби Гулдты 1991–1992 жылдары үшінші дивизион плей-оффына қатыса алмаған «Вест-Бромвич Альбионның» бапкері ретінде алмастырды. 1992–1993 жылғы маусымның соңында Ардилес «Альбионды» Екінші дивизион плей-офф финалында «Порт-Вейлге» қарсы жеңіске жеткізді. Көп ұзамай ол «Хоторнс» клубынан шығып, бұрынғы «Тоттенхэм» клубына менеджер ретінде оралды, бірақ оның менеджерлік қызметі ойыншы ретіндегідей сәтті болмады. «Тоттенхэм» Премьер-лигада 15-ші орынды иеленді және 1994 жылғы маусым соңында Юрген Клинсманн мен Илие Думитрескуді сатып алуға көп ақша жұмсағанына қарамастан, Ардилес 1994 жылғы қазан айында «Тоттенхэм» Премьер-лиганың төменгі жартысында қалғандықтан жұмыстан босатылды. Олар 1980-ші жылдардың соңында жасалған қаржылық бұзушылықтар үшін жазаланды: 1 жылға FA Кубогынан шеттетілді, 600,000 фунт стерлинг айыппұл салынды және 12 лигалық ұпай алынды. Кейін жаза 1,5 миллион фунт стерлинг айыппұлға және алты ұпайға өзгертілді, бірақ FA Кубогынан шеттету және ұпайлар алынуы кейіннен жойылды. Ардилес 2000 жылғы қаңтарда «Джей» лигасының бірінші дивизионындағы «Йокогама Ф. Маринос» клубының бапкері болды, бірақ маусымның нашар басталуынан кейін 2001 жылғы маусымда жұмыстан босатылды. 2003 жылдан 2005 жылға дейін ол «Токио Верди» клубының бапкері болды, ол 2004 жылы Император кубогын жеңіп алды. 2005 жылғы шілдеде Ардилес тоғыз ойын жеңіліске ұшырағаннан кейін жұмыстан босатылды. 2006 жылдың ортасында ол Израильге көшіп, «Бейтар Иерусалим» клубына бапкер болды, бірақ клубтың директорлар кеңесімен пікір келіспеушіліктерге байланысты 2006 жылғы 18 қазанда бірнеше айлық қызметтен кейін орнынан кетті. Ұзақ тынығудан кейін ол 2007 жылғы қыркүйекте туған Аргентинасында «Атлетико Хуракан» клубының бапкері болып тағайындалды, ол клубты 2007 жылғы Апертураның соңында 7-орынға көтерді. 2008 жылғы мамыр айында ол Парагвай клубы «Серро Портеньоға» қосылды, бірақ сол жылдың тамызында нашар нәтижелер көрсеткеннен кейін жұмыстан босатылды және оның орнына Педро Троглио келді.

In July 1989, Ardiles moved into football management with second division Swindon Town when Lou Macari resigned to join West Ham in July 1989. He wowed fans by replacing the long ball style which had been so successful with a new "Samba style", which saw the Town playing attacking football. Part of this change was the new "diamond formation" which Ardiles implemented: a 4–4–2 style with left sided, right sided, attacking and defensive midfielders. Ten months after he had joined, Ardiles led Swindon to their highest ever league position, finishing fourth in the second division. After beating Blackburn in the first leg of the play off semi final, the fans paid tribute with a tickertape reception in the second leg. Swindon went on to win promotion to the top flight for the first time in their history—beating Sunderland in the Play Off Final—only to have the promotion taken from them ten days later, when the Football League demoted them for irregular payments to players. The following season, Ardiles was told to sell players to keep the club alive and Wembley hero Alan McLoughlin was the first big money departure. With Swindon rocked by their pre season troubles, their form deserted them. By the end of February, relegation threatened, and when Newcastle offered Ardiles the chance to become their new boss, he accepted, becoming the club's first foreign manager. But his time on Tyneside was not a success and he lasted 12 months in the job before being sacked, with the Magpies bottom of the second division, though they achieved safety under his successor Kevin Keegan. In June 1992 Ardiles replaced Bobby Gould as manager of West Bromwich Albion, who had just missed out on the third division playoffs in 1991–92. At the end of the 1992–93 season, Ardiles guided Albion to victory over Port Vale in the Division Two playoff final. Shortly afterwards he walked out of the Hawthorns to return his former club Tottenham as manager, but his management spell was nowhere near as successful as his spell as a player. Tottenham finished 15th in the Premiership and despite the expensive acquisition of Jürgen Klinsmann and Ilie Dumitrescu in the 1994 close season, Ardiles was sacked in October 1994 with Tottenham languishing in the bottom half of the Premier League. They had just been punished for financial irregularities committed during the late 1980s: with a 1 year FA Cup ban, £600,000 fine and 12 league points deducted. The punishment was later amended to a £1.5million fine and six points deducted but the FA Cup ban and points deduction were later quashed. Ardiles became coach of J. League Division 1 side Yokohama F. Marinos in January 2000, but was sacked in June 2001 following a poor start to the season. From 2003 to 2005 he coached Tokyo Verdy, with whom he won the 2004 Emperor's Cup, In July 2005 Ardiles was fired after a nine game winless streak. In mid 2006 he moved to Israel to coach Beitar Jerusalem, from which he quit after only a few months in charge on 18 October 2006 due to severe differences of opinion with the club's board of directors. After a small break he was appointed Club Atlético Huracán manager in his native Argentina in September 2007, he steered the club to 7th in the table before resigning at the end of the Apertura 2007. He joined Paraguayan club Cerro Porteño in May 2008 but was sacked in August of the same year after a string of poor results and was replaced by Pedro Troglio.

Медиа мансабы

Ардилес 2010 жылы Оңтүстік Африкада өткен ФИФА әлем чемпионаты алдында RTÉ Sport сарапшылар тобына шақырылды. Ол 2014 жылы Бразилиядағы ФИФА әлем чемпионатында RTÉ командасына қайта оралды. Ардилес 1981 жылғы «Жеңіске қашып құтылу» (Escape to Victory) атты Екінші дүниежүзілік соғыс фильмінде Карлос Рей рөлін сомдады.

Жеке өмір

1973 жылы желтоқсанда аргентиналық Сильвия Наварроға үйленді. Ардилестің туысы Хосе 1982 жылы 1 мамырда Фолкленд соғысының алғашқы аргентиналық бомбалау шабуылы кезінде қаза тапты. 2014 жылдың қаңтар айында Ардилес пен Рикардо Вилла Камило Антолинидің "30 for 30" деректі фильмі "Ақ, көк және ақ" түсірілімі кезінде Фолкленд аралдарында көлік апатына ұшырады. Ардилес апаттан жеңіл жарақат алып, басына 20 тігіс салынды.