Кіріспе

Чили футболшысы (1946 жылы туған)
Уругвай футболшысы

Элияс Рикардо Фигероа Брандер (25 қазан 1946 жылы туған) – чилилік бұрынғы футболшы. Ұзақ мансабында ол бірнеше клубтарда ойнады, оның ішінде туған қаласының «Сантьяго Вандеррес», бразилиялық «Интернационал» және уругвайлық «Пеньяроль» клубтары бар. Сонымен қатар, ол Чили құрамасы сапында 47 рет ойнап, 1966, 1974 және 1982 жылдарғы әлем чемпионаттарына қатысты. Көптеген жанкүйерлер оны футбол тарихындағы ең ұлы қорғаушылардың бірі деп санайды. Фигероа өзінің әсем ойын стилімен, қорғаныс шебіндегі сабырлылығымен және қарсыластардың шабуылдарын тойтарып, жылдам контратака ұйымдастыру қабілетімен көзге түсті. Ол өмірінде де, алаңда да адал, әдепті мінезімен мақтанды. 1972 және 1976 жылдары «Интернационал» сапында ойнағанда екі рет «Бола де Оро» сыйлығына ие болды, ол Бразилияның жыл үздік футболшысы атағымен тең. Венесуэлалық «Эль-Мундо» газеті оны 1974, 1975 және 1976 жылдары үш рет Оңтүстік Американың үздік футболшысы деп таныды. 1967 және 1968 жылдары Уругвайдың, ал 1977 және 1978 жылдары Чилидің үздік футболшысы атанды. 2004 жылы Пеле оны әлемнің 125 үздік футболшысының бірі деп атады, ал 1999 жылы IFFHS оны 20 ғасырдың Оңтүстік Америкадағы 8-ші және әлем бойынша 37-ші үздік футболшысы деп таныды.

Ерте өмір және жас кезі

Фигероа 1946 жылғы 25 қазанда Чилидің Вальпараисо қаласында дүниеге келген. Ол Чилиде «Флорида Хай Квилпуэ» клубында футбол ойнауын бастады, ал кейіннен 1962 жылы туған қаласының «Сантьяго Уондерерс» клубының жастар мектебіне қосылды.

Чилидегі алғашқы еңбек жолы

Фигероа кәсіби мансабын 1963 жылы бастады, 16 жасында Чилидің кәсіби футбол лигасының бірінші дивизионында «Сантьяго Уондерерс» командасының негізгі құрамында ойнады. 1964 жылы ол «Унион Ла Калера» клубына арендаға жіберілді. Осы жылы, 17 жасында, ол Чилидің жастар құрамасына шақырылды.

Пенаролмен табысты жұмыс

Оның ойындары бірнеше шетелдік командалардың назарын аударды, ал 1967 жылы Монтевидеода өткен Оңтүстік Америка чемпионатынан кейін, сол жылдың соңында уругвайлық "Пеньяроль" клубы оны сатып алды. Ол кезде бұл уругвайлық клуб Интерконтинентальдық кубок (футбол) чемпионы болғандықтан әлемдегі ең үздік команда саналды, ал Уругвай лигасы да өте күшті болды. Фигероа жұлдыздар мен аңыздарға толы командаға келді, бірақ 18 жасында ол 1967, сондай-ақ 1968 және 1971 жылдары Уругвай чемпионатының ең үздік ойыншысы деп танылды. Ол "Пеньяроль" клубында бірнеше жыл ойнап, отандық футболдағы ең сәтті кезеңдерінің бірін басынан өткерді. Ол клуб сапында 1967, 1968 және 1969 жылдары Уругвай чемпионатын жеңіп алды, ал 1971 жылдың соңындағы қоштасу ойынынан кейін әуежайда адамдар көз жасына алды.

Интернационалмен табысты жалғасу

Сол кезде Фигероа өзін жақсы дамыған және жоғары бағаланған спортшы ретінде бекіткен болатын; алайда, ол өз дағдыларын одан әрі жетілдіруді көздеді, ал оның таланты бразилиялық басшылардың назарын аударды. 1972 жылы ол бразилиялық «Интернасионал де Порту-Алегри» клубына қосылды, онда ол да сәтті өнер көрсетіп, 1975 және 1976 жылдары Бразилия чемпионатында жеңіске жетті, сонымен қатар командамен бірге бес рет Гаушу штатының чемпионатында жеңіске жетті; 1974 жылы клуб барлық 18 ойынын жеңіп, титулді иеленді. Элиас Фигероа команданың басты тұлғасы болды және клуб жанкүйерлері оны 1975 жылғы «Бразилейрао» финалында «Крузейро» клубын жеңген кездегі әйгілі «жарықтанған голы» үшін жақсы есте сақтайды. Ол 1973, 1974, 1975 және 1976 жылдардағы маусымдарда Бразилия лигасының үздік орталық қорғаушысы деп танылды, «Бола де Прата» жүлдесін жеңіп алды, ал 1975 және 1976 жылдары Бразилия лигасының «Жылдың үздік ойыншысы» атанды, «Бола де Оуро» сыйлығына ие болды. Ол 1974, 1975 және 1976 жылдары Оңтүстік Американың үздік футболшысы атанды, бұл жетістігімен Пеледен кейін осы құрметке ие болды, және Фалькао, Ривеллино, Жаирзиньо, Карлос Альберто Торрес, Зико, Нелиньо, Мариньо Чагас, Теофило Кубильяс, Гектор Чумпитас, Марио Кемпес, Роберто Перфумо және Даниэль Пассарелла сияқты басқа да әлемдік деңгейдегі Оңтүстік Америка футболшыларымен бәсекелесті.

Кейінгі мансабы Чили мен АҚШ-та

Бразилияда болғаннан кейін көп ұзамай Фигероа 1977 жылы туған еліне оралды және «Палестино» клубына қосылды. Осы клубпен ол 1977 және 1978 жылдары Чилидің ұлттық чемпионатын жеңіп алды, сондай-ақ екі маусымның екеуінде де Чилидің үздік ойыншысы деп танылды. Әлем футболындағы көптеген белгілі және қартайып бара жатқан ойыншылар сияқты, 1981 жылы ол АҚШ-қа кетіп, «Форт-Лодердейл Страйкерс» командасы сапында Солтүстік Америка футбол лигасында өнер көрсетті. Соңында, ол сол жылы Чилиге қайта оралып, Сантьягодағы «Коло-Коло» клубына ауысты, және осы клубта карьерасын аяқтады. 1982 жылы, 20 жылдық мансабынан кейін, ол кәсіби футболдан ресми түрде зейнеткерлікке шықты. Барлығында ол 22 құраманы жеңіп алды.

Халықаралық мансап

Фигероа 1966-1982 жылдар аралығында Чилидің аға ұлттық құрамасы сапында 47 матч өткізіп, екі гол соқты. Ол Чили құрамасының көп мәрте капитаны болды, тіпті үш рет әлем чемпионатына қатысқан, құраманың ең сәтті кезеңінде де команданы жетектеді. 1966 жылы Англияда өткен ФИФА әлем чемпионатында және 1974 жылы Германияда өткен ФИФА әлем чемпионатында да көзге түсті, сонда турнирдің ең үздік орталық қорғаушысы деп танылды, тіпті Чилидің турнирдағы нәтижесі нашар болғанына қарамастан. Кейіннен ол 1982 жылы Испанияда өткен ФИФА әлем чемпионатында да өнер көрсетті. 1974 жылы Фигероа турнирдің ең үздік орталық қорғаушысы және әлем чемпионатының символдық құрамасына енді. Тамаша техникалық қабілеттерімен қатар, Фигероа физикалық тұрғыдан да мықты болды, әуеде жақсы ойнады және орталық қорғаушы ретінде жеке кездесулерде күшті еді. Ол көшбасшылық қасиеттерімен және әділ, таза ойыншы ретінде танымал болды. Бүкіл карьерасында бір рет ғана қызыл карточка алды және ол өнер көрсеткен әр командада капитан болып таңдалды. Журналист Нельсон Родригестің сөзінше, Фигероа "костюм киген графтай сәнді, бенгал жолбарысы сияқты қауіпті. Элиас Фигероа – үлгілі қорғаушы еді".

Ғылым

Зейнеткерлікке шыққаннан кейін Фигероа чили және бразилиялық футболдан телеарнада спорт комментаторы болды және жаңа мамандығында да табысқа жетті.

Жаттықтырушылық мансап

2006 жылдың желтоқсан айында Фигероа Чили құрамасының Арагонға қарсы өткен жолдастық ойынында бас жаттықтырушы болды.

ФИФА президенті сайлауына үміткер

2011 жылдың 25 наурызында Фигероа өткен жылы болған 2018 және 2022 жылғы әлем чемпионаттарына қатысты жанжалдан кейін ФИФА-ны тазалау үшін ChangeFIFA ұсынған кандидат ретінде таңдалды. Егер Фигероаны ұлттық федерация ұсынбаса, ФИФА президенті Сепп Блаттердің 1 маусымдағы сайлаудағы жалғыз қарсыласы Азия футбол конфедерациясының басшысы Мохамед Бин Хаммам болады. ChangeFIFA-ның әріптес директоры Дэвид Ларкин, егер ФИФА мүшелері өздерінің көрнекті ойыншыларының біреуіне президенттікке түсу құқығын бермесе, "бұл ФИФА-ның өкілдігі жоқ, демократиялық емес, тек таңдалған элиталардың клубына айналғанын көрсетеді, олар өздерінің артықшылықтары мен билігінен айырылуын болдырмау үшін барлық шараны қолданады" деді. Фигероа Бразилияның жетекші спорт газеті Lance!-қа: "Менің және олардың да идеямыз – футболдағы бірнеше нәрсені өзгертіп, оны жақсарту. Әзірге толыққанды мәлімет бере алмаймын, бірақ кандидатурам расталса, толығырақ жария етеміз" деді. Дегенмен, 2011 жылдың 31 наурызында Фигероа жасаған мәлімдемесінде, "осынша қысқа мерзімде осындай беделді лауазымның маңыздылығы мен ауқымына сай болатын жұмыс істей алмаймын" деп қабылдаудан бас тартқанын хабарлады.

Мұра

1999 жылы Фигероа Латын Америкасының ең үздік он бір футболшысының бірі деп танылды және сол жылы Францияның Канн қаласында өткен салтанатты шарада Ұлы шеберлер кубогына қатысқан шағын топқа енді. Оның Бразилиядағы ойын кезеңі соншалықты сәтті болды ki, кейбір жергілікті журналистер оның Оңтүстік Америкадағы мансабын "Фигероадан бұрынғы және кейінгі" деп екіге бөлді. Бүгінгі күнге дейін Чилидің барлық футболшылары арасындағы үздіктер тізімінде бірінші орында бір ғана туысқандық желі тұр.