Кіріспе

Американдық ғарышкер және инженер (1947–2023)

Мэри Луиза Клив (5 ақпан 1947 – 27 қараша 2023) – американдық инженер және NASA ғарышкері. 2005-2007 жылдары ол NASA Ғылыми миссиялар дирекциясының көмекші әкімшісі болып қызмет етті.

Ерте өмір

Клив Нью-Йорк штатының Саутгемптон қаласында, Ховард Клив пен Барбара Кливтің қызы ретінде дүниеге келді. Екеуі де мұғалім болған. Ол Нью-Йорктің Грейт Нек қаласында өсті, аға әпкесі Труди Картер және кіші қарындасы Барбара "Бобби" Клив Босворт болды.

Білім

1965 жылы Клив Нью-Йорк штатының Грейт-Нек қаласындағы Грейт-Нек Норт орта мектебін бітірді. 1969 жылы Колорадо штатының мемлекеттік университетінен биологиялық ғылымдар бакалавры дәрежесін алды, ал 1975 жылы Юта штатының мемлекеттік университетінен микробтық экология саласындағы ғылым магистрі дәрежесін алды. 1979 жылы Юта штатының мемлекеттік университетінен азаматтық және қоршаған орта инженерлігі саласындағы ғылым докторы дәрежесін алды.

Академиялық мансап

Клив 1971 жылдың қыркүйегінен 1980 жылдың маусымына дейін Юта штатының Университетіндегі Экология орталығында және Юта су зерттеу зертханасында аспирант-зерттеуші, зерттеу фикологы және зерттеу инженері лауазымдарын атқарды. Оның жұмысына Сноувиллдің оңтүстігіндегі Ұлы Бассейн шөліндегі суық шөл топырақ қабыршақтарының балдыр компонентінің өнімділігін зерттеу, аралық құм сүзгілеу арқылы балдырларды жою, сондай-ақ белгілі ойын балықтарын сақтау үшін қажетті ең төменгі өзен ағынын болжау және тұздылықтың артуы мен мұнай тақтасынан шығарылатын сұйықтың тұщы су фитопланктонының өнімділігіне тигізетін әсері кірді. Ол Ютадағы жер бетіндегі су жинағыштардан алынған деректерді қазіргі және болашақта өңдеуге арналған Жер бетіндегі су жинағыштарды бағалау құжатын және компьютерлік бағдарламаны (FORTRAN) әзірлеуде, сондай-ақ Интермоунтайн Батысы үшін балдырлардың биологиялық сынау орталығын және биологиялық сынау техникалары бойынша семинарды жобалау мен іске асыруда жұмыс істеді.

NASA мансабы

1980 жылы мамыр айында Клив астронавт ретінде таңдалды. Клив 1991 жылы мамыр айында Мэриленд штатының Гринбельт қаласындағы NASA-ның Годдард ғарыш ұшу орталығына жұмысқа өту үшін JSC-ден кетті. Ол Гидросфералық процестер зертханасында SeaWiFS (Sea viewing, Wide Field of view Sensor) – жаһандық өсімдіктерді бақылайтын мұхит түсі сенсоры жобасының жетекшісі болып жұмыс істеді. Клив NASA штаб-пәтерінде Вашингтондағы Ғылыми миссиялар дирекциясының басқарушысының орынбасары қызметін атқарды. Ол 2007 жылдың сәуір айында бұл қызметтен бас тартты.

Құрмет көрсету және еске алу

1995 жылы Клив Әзірбайжанда адам алғаш рет Айға қонған күнінің 25 жылдығына арналған пошта маркалары сериясында бейнеленді. 2009 жылдың 18 қаңтарында Хайден атындағы ерекше лекциялар сериясының алғашқы спикері ретінде Клив Джорджтаун университетінің студенттері мен тыңдаушыларға өз білімі мен карьерасы туралы айтып, 1985 жылғы шаттл миссиясының түпнұсқа фильмін көрсетті.