Жосиа Споуд: Англиялық керамика өнеркәсібінің негізін қалаушысы
Josiah Spode
Жосиа Споуд (1733-1797) – ағылшын керамистің негізін қалаушы, Spode зауытының иесі. Оның қыш және сүйек қыш жасау технологиялары әйгілі. Staffordshire тарихы.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Spode қыш құмырасы фабрикасының негізін қалаушы (1733–1797)
Founder of the Spode pottery works (1733 1797)
Джозиа Спод (23 наурыз 1733 – 18 тамыз 1797) – ағылшын қыш құмырашысы және өнімдерінің жоғары сапасымен әйгіленген Spode қыш құмырасы фабрикасын құрған адам. Ол 1781–84 жылдары Стаффордширде көк түсті астыңғы глазурьмен басу әдісін енгізгенімен және шамамен 1789–91 жылдары сүйек қытайының (жұмсақ паста порцелянының бір түрі) жақсартылған формуласын жасап, пайдалануымен де байланысты. Бұл формула кейіннен осы сияқты барлық ағылшын өнімдері үшін стандарт болып сақталды.
Josiah Spode (23 March 1733 – 18 August 1797) was an English potter and the founder of the English Spode pottery works which became famous for the high quality of its wares. He is often credited with the establishment of blue underglaze transfer printing in Staffordshire in 1781–84, and with the definition and introduction in c. 1789–91 of the improved formula for bone china (a form of soft paste porcelain) which thereafter remained the standard for all English wares of this kind.
Ерте өмір
Джозиа Спод Стаффордшир графтығының Фентон ауданындағы Лэйн-Делф қаласында дүниеге келген. Спод кедей отбасының баласы және алты жасында жетім қалған. 1745 жылы оның үлкен әпкесі Энн Амброз Галлиморға үйленді, ол 1754 жылы Броссли маңындағы Каугли фарфор фабрикасын жалға алды. Спод 1749 жылғы қарашада (Мартинмас) құмырашы Томас Уилдонның жұмысшысы болып жұмысқа қабылданды және 1754 жылға дейін оның қасында қалды. Сол жылы 8 қыркүйекте Джозиа Элен Финлиге үйленді, ал оның тұңғыш ұлы Джозиа (II) 1755 жылы дүниеге келді. 1754 жылы Джозиа Веджвуд Томас Уилдонның серіктесі болды, бұл келісім 1759 жылға дейін сақталды. Спод Уидвудпен және танымал құмырашы Аарон Вудпен (Энох Вудтың әкесі) Уилдонның басшылығымен бірге жұмыс істеді және Уилдонмен бірге өндірістің ең жоғары деңгейіне жетті. Отбасылық адам ретінде Джозиа Спод шебер скрипкашы болды, оның әйелінен Сэмюэл (1757), Мэри (1759), Эллен (1762), Сара, Уильям (1770), Энн (1772) және Элизабет (1777) атты тағы бірнеше балалары болды. 1750-ші жылдардың соңы мен 1760-шы жылдардың басында Ральф Баддлей мен Томас Флетчердің фабрикасын иеленген деген болжам қазір жоққа шығарылды. Джон Тернер (1737–87) 1759 немесе 1762 жылы Стоуктан Лэйн-Эндке кеткеннен кейін Спод Тернердің серіктесі және бұрынғы шебері Уильям Бэнкстің фабрикасын жалғастырған болуы мүмкін. Сподтың шамамен 1770 жылы Стоук фабрикасын иеленгені және 1805 жылы Тернер отбасының патентына құқықтарды сатып алғаны туралы мәлімдеме бар. Бұл жерде көк бояумен әсемделген крема керамикасы, сондай-ақ Джон Тернер стиліндегі ақ тас керамикасы өндірілді: қара керамика да жасалды және қара түсті көшірме басуға арналған баспа машинасы сақталды. Сподқа Тернердің еңбектері зор әсер етті. Ол шебер құмырашы ретінде жұмыс істеді, бірақ оның жұмысы үздіксіз болды ма, әлде эпизодтық болды ма, белгісіз, сондықтан онымен және оның сол аттас ұлымен шатастыру мүмкін.
Josiah Spode was born in Lane Delph, Fenton, Staffordshire. Spode was a pauper's son and also a pauper's orphan at the age of six. In 1745 his elder sister Ann married Ambrose Gallimore, who in 1754 obtained the lease of the Caughley porcelain factory near Broseley. Spode was taken on as a worker by potter Thomas Whieldon in November (Martinmas) 1749, and remained with him until 1754. In that year, on 8 September, Josiah married Ellen Finley at Stoke on Trent, and his eldest son Josiah (II) was born in 1755. It was in 1754 that Josiah Wedgwood became the business partner of Thomas Whieldon, an arrangement which continued until 1759. Spode had worked alongside Wedgwood and with the celebrated potter Aaron Wood (father of Enoch Wood) under Whieldon's tuition, and was with Whieldon at a high point of production there. As a family man Josiah Spode was an accomplished violinist, and he and his wife had further children Samuel (1757), Mary (1759), Ellen (1762) Sarah, William (1770), Ann (1772), and Elizabeth (1777). The suggestion that he took over the factory of Ralph Baddeley and Thomas Fletcher during the late 1750s and early 1760s is now discounted. After John Turner (1737–87) left Stoke for Lane End in 1759 or 1762, Spode may have carried on the factory of William Banks, Turner's partner and former master at Stoke. It is said that Spode took over the Stoke factory in about 1770, and recorded that he bought the rights under a Turner family patent in 1805. The production there was of creamware with blue painted decoration as well as white stoneware in the manner of John Turner: black ware was also made and a printing press for black transfer printing was maintained. Spode was powerfully influenced by Turner's work. He was engaged as master potter, but it is not known whether his work there was consecutive or sporadic, and there may be confusion between him and his son of the same name.
Сподтың шығармалары
Спод 1767 жылы Тренттегі Стоуктегі Черч-стритте зауытты жалға алды. Ол Уильям Томлинсонмен (солиситор) қаржылық серіктестікте болды, ал 1772 жылы Шелтон, Стаффордширде тоқым жасаумен айналысып, Томас Маунтфорд оның демеушісі болды. 1776 жылы ол Джон Тернермен серіктестік құрып, бұрын Уильям Бэнкстің меншігінде болған Стоктегі ескі тоқым зауытын сатып алды. Кейіннен осы орында "Споде" зауыты салынды, ол қазіргі уақытқа дейін (шамамен 2008 жылға дейін) жұмыс істеді. Жосияның құймақтан және інжу-маржанды (ақ қыштан) жасалған ыдыстар бизнесі өте табысты болды. 1775 жылы Жосияның үлкен ұлы Жосия (II) Стаффордширдің Фентон қаласындағы тоқым жасаушы Джон Баркердің немересі Елизаветаға үйленді. Жосия ағасы осы мүмкіндікті пайдаланып, Лондондағы тұрақты бизнесті құрды. 1775 және 1782 жылдар аралығында Жосия II және Елизавета Лонгтон, Стаффордшир және Крипплегейт, Лондон арасында жүрді, онда ол, әрине, Уильям Тейлор Коплендтің басшылығымен Фор-стрит қоймасының менеджері болды, оның әкесі досы және Лондон серіктесі. Осы уақыт ішінде жас жұптан Уильям (1776) және Жосия (1777) ұлдары, Елиза (1778), Сабия (1780) және Мэри (1781) қыздары дүниеге келді. Елизавета Спод 1782 жылы Лондонда қайтыс болды. Жосия ағасы 1778 жылы Лондон қаласының азаматы болды және көрермендер компаниясының мүшесі болды. Жосия Спод I 1781–84 жылдары Стаффордшир тоқымына көк түсті суреттерді басу әдісін енгізді. Нақтырақ айтқанда, ол алғаш рет Stoke-ке жетілдірілген әдісті әкелді (көшірмеші Томас Лукас пен баспагер Джеймс Ричардстың көмегімен, бұрын Шропширдегі Каугли тоқым зауытында жұмыс істеген), жақын маңдағы Шелтон қаласында Ральф Баддлей жасаған немесе оның тапсырысымен жасалған жаңалықтарды пайдаланды. Спод ағасы 1788 және 1793 жылдар аралығында ағылшын сүйек тоқымының формуласын жасады және аяқтады, өйткені бұрын басқа зауыттарда сүйек күлін тоқымға шамамен 40% мөлшерде қосса, Спод рецептін жеңілдетіп, жақсартты (Спод туралы қараңыз). Сподтың Лондонда әртүрлі коммерциялық үй-жайлары болды, бастапқыда Фор-стрит, Крипплегейтте. Бірақ қойма соңында бұрынғы Корольдік театрға, Португалия көшесі, 5-ке, Линкольнның Инн Филдсқа көшті, оның фирмасы 1795 жылдан 1848 жылға дейін сол жерде орналасты, содан кейін ғимарат қиратылды. (Осы жерде 1727 жылы "Жақсылық операсының" тұңғыш қойылымы болған.) Жосия Спод ағасы 1797 жылы, ал әйелі Элен 1802 жылы 76 жасында қайтыс болды. Олар Сток-он-Трент шіркеуінің зиратында жерленген.
Spode rented a factory in Church Street, Stoke on Trent in 1767. There he was in financial partnership with William Tomlinson (a solicitor), and in 1772 he took on a pottery at Shelton, Staffordshire with Thomas Mountford as his backer. In 1776 he bought the old pottery works at Stoke that had formerly been the property of William Banks while in partnership with John Turner. This was the same site on which the later Spode factory arose, which continued operating into modern times (circa 2008). Josiah's business in creamware and in pearlware (a fine white glazed earthenware) was very successful. In 1775 Josiah's eldest son Josiah (II) married Elizabeth, the niece of John Barker, a manufacturing potter of Fenton, Staffordshire. Josiah the elder took this opportunity to establish the regular London business. Between 1775 and 1782 Josiah II and Elizabeth moved between Longton, Staffordshire and Cripplegate, London, where he was doubtless manager of the Fore Street warehouse under the guidance of William Taylor Copeland, his father's friend and London partner. During this time the young couple had sons William (1776) and Josiah (1777) and daughters Eliza (1778), Sabia (1780) and Mary (1781). Elizabeth Spode died in London in 1782. Josiah the elder became a Freeman of the City of London in 1778 and was a Liveryman of the Spectacle Makers' Company. Josiah Spode I is credited with the introduction of underglaze blue transfer printing into the Staffordshire potteries in 1781–84. More precisely he was the first to introduce a perfected method to Stoke, (with the help of engraver Thomas Lucas and printer James Richards, formerly of the Caughley Pottery Works, Shropshire), using improvements recently developed at nearby Shelton by or for Ralph Baddeley. Spode the elder also, between 1788 and 1793, established and finalised the formula for English bone china, for whereas bone ash had previously been added in other factories to the fabric in proportions of roughly 40%, Spode simplified and greatly improved the recipe (see Spode). Spode had various commercial premises in London, originally in Fore Street, Cripplegate. However, the warehouse was finally settled in the former Theatre Royal, no 5 Portugal Street, Lincoln's Inn Fields, which his firm occupied from 1795 to 1848, when the building was razed. (This had been the venue of the first performance of the Beggar's Opera in 1727.) Josiah Spode the elder died in 1797 and his wife Ellen died in 1802, aged 76. They are buried in Stoke on Trent churchyard.
Орынбасарлар
Жосия Споде II (1755–1827), Жосияның үлкен ұлы, 1797 жылы бизнеске мұрагер болды. Ол бұл рөлге тамаша дайындалған, тәжірибелі сатушы және қыш өнімдерін жасаушы еді, сәнді Лондон қаласында маркетинг туралы құнды білім алған. Ол Солтүстік Стаффордширдегі Питт клубының белсенді мүшесі болды және саясатқа қатысты. 1798 жылы ол капитан шенімен Лоялді Стаффордшир қыш өнімдері қауымдастығының (Хенли, Шелтон және Стоук) атты жасағын құрып, басқарды, бұл жасақ Стаффордшир еменшігіне бағынышты болды және 1802 жылы Амиен бейбітшілігі орнағаннан кейін таратылды. 1804 жылы оған елтаңба берілді. 1811 жылы Линли Вудтағы Джеймс Колдуэллпен бірге, ол қыш өнімдеріне салық салу туралы үкіметтің ұсынысына қарсы сәтті күресті. Оның қызы Сабиа 1809 жылы Джордж Уилдонға үйленді. Сэмюэл Споде (1757 жылы туған), Жосия I-нің екінші ұлы, әкесі оған Лэйн Эндте салған Фоули фабрикасын мұра етті, ол он сегізінші ғасырдың соңына дейін тұзды глазурьдалған қыш өнімдерін өндірді. Жосия Споде (1790 жылы туған), Сэмюэл мен оның әйелі Сараның ұлы, Тасманияға эмиграциялап, сотталғандарды бақылаушы лауазымын иеленді. Копленд отбасының басшылығымен бірнеше буын өткен соң, Spode бренді қазір Portmeirion қыш компаниясына тиесілі, ол бұрынғы Spode үлгілерінің бір бөлігін қайта өндіруде.
Josiah Spode II (1755–1827), Josiah's elder son, succeeded to the business in 1797. He was magnificently prepared for the role, an experienced salesman as well as a potter, having gained an invaluable knowledge of marketing in fashionable London. He was active in the North Staffordshire Pitt Club and entered politics. In 1798 he raised and with the rank of Captain commanded the Loyal Pottery Volunteer Cavalry, the mounted division of the Loyal Staffordshire Pottery Association of Hanley, Shelton and Stoke, affiliated to the Staffordshire Yeomanry, until it was stood down at the Peace of Amiens in 1802. He was granted a coat of arms in 1804. In 1811, with James Caldwell of Linley Wood, he successfully opposed a move by government to impose taxation on the work of the Potteries. His daughter Sabia married George Whieldon at Stoke in 1809. Samuel Spode (born 1757), Josiah I's second son, inherited the Foley factory which his father had built for him at Lane End, which produced salt glazed wares up to the end of the eighteenth century. Josiah Spode (born 1790), the son of Samuel and his wife Sarah, emigrated to Tasmania where he held a position as Controller of Convicts. After several generations under the guidance of the Copeland family, the Spode name is now owned by the Portmeirion pottery company, which now produces some of the former Spode patterns.