Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Құс түрлері
Species of bird
Жакобин куку (Clamator jacobinus), сондай-ақ жолақты куку немесе тоқылған бас куку, Африка мен Азияда кездесетін кукулар отрядының мүшесі. Ол ішінара көшіп-қонып жүреді және Үндістанда оның келу уақытының мұссон жаңбырларының басталуымен сәйкес келуіне байланысты, ол жаңбырдың жаршысы деп есептелген. Үнді мифологиясы мен поэзиясында шатак (санскрит: चातक) деп аталатын құспен байланыстырылған, оның басында тұмсығы бар және шөлдеуді қандыру үшін жаңбыр күтетін құс ретінде бейнеленеді.
The Jacobin cuckoo (Clamator jacobinus), also pied cuckoo or pied crested cuckoo, is a member of the cuckoo order of birds that is found in Africa and Asia. It is partially migratory and in India, it has been considered a harbinger of the monsoon rains due to the timing of its arrival. It has been associated with a bird in Indian mythology and poetry, known as the chātaka (Sanskrit: चातक) represented as a bird with a beak on its head that waits for rains to quench its thirst.
Сипаттама
Бұл орташа мөлшердегі, жіңішке, қара-ақ түсті, басында шоқысы бар ерекше кукуу. Қара қанаттағы ақ дақ пен өрнегі оны тіпті ұшып бара жатқанда да бірден тануға мүмкіндік береді. Олар көбейтілу маусымында өте дауысты болады. Оның дауысы – "пиу-пиу" деп қайталап келетін сыбызғы тәрізді әуендер, атаулы түрінің дауысы одан да жылдам және сәл жұмсақ. Үндістанда serratus (Sparrman, 1786) түршесі жазда көбейіп, Солтүстік Үндістанға келеді және Оңтүстік Африкаға қоныс аударды деген болжам бар. Бұл Оңтүстік Аралында кездесетін атаулы түршеден ірілеу және қанаты ұзынырақ, ал Шри-Ланкада жергілікті қоныс аударушы деп есептеледі. Африқаға қоныс аударатынын растайтын сақиналы зерттеулердің нәтижесі жоқ. Африкада serratus және pica (Hemprich & Ehrenberg, 1833) түршелері екі фазаны көрсетеді: ақ немесе ақшыл түсті және тек қанатында ақ дағы бар қара фаза. Жұптасу фазалар бойынша жүзеге асатын сияқты, яғни ақ фазадағы еркектер ақ фазадағы аналармен жұптасады. Орталық Африкада толығымен қызыл түсті фаза да кездеседі. Бұрын Африканың басқа да түршелері ұсынылған, мысалы Оңтүстік Африкадан hypopinarus және Габондан caroli.
This medium sized, slim black and white cuckoo with a crest is distinctive. The white wing patch on the black wing and the pattern make it unmistakable even in flight. They are very vocal during the breeding season. The call is a ringing series of whistling notes "piu piu" with the calls of the nominate form more rapid and slightly Mellower. In India the subspecies serratus (Sparrman, 1786) is a summer breeding visitor to northern India and is believed to migrate to southern Africa. This is larger and longer winged than the nominate subspecies found in the southern peninsular region and Sri Lanka is said to be a local migrant. No ringing evidence exists to support the actual migration to Africa. In Africa, subspecies serratus and pica (Hemprich & Ehrenberg, 1833) show two phases, a pied phase with white or whitish below and a black phase where the only white is on the wing patch. Mating appears to be assortative, with pied phase males pairing with pied phase females. An all rufous color phase has been noted in Central Africa. In the past some other African subspecies have been suggested such as hypopinarus from South Africa and caroli from the Gabon.
Таралуы және мекендейтін ортасы
Бұл түр Африкада Сахарадан оңтүстікке және Үндістанда Гималай тауларынан оңтүстікке таралған. Сондай-ақ, Шри-Ланкада және Мьянманың кейбір аймақтарында кездеседі. Африка ішінде түрлердің қозғалысы бар, бірақ олар тропикалық Африкада тұрақты мекендейді. Шығыс Африка популяциясы көшпенді және сәуір айында Оңтүстік Арабия арқылы Үндістанға қарай жылжу жасайды. Жұмыртқалар таңертең асығыс түрде шоқының ұясына салынады, көбінесе құс ұя шетінде қонып, шоқы жұмыртқаларының үстінен түсіп, бір немесе бірнеше шоқы жұмыртқаларының жарылуына себеп болады. Turdoides fulvus, Turdoides rubiginosus, Lanius collaris, Andropadus importunus, Terpsiphone viridis, Dicrurus adsimilis және басқа да бірнеше түрлер. Turdoides туысына жататын бабблерлер – топтық көбейтушілер, ал көкек балапандарын топтың бірнеше мүшесі өсіреді. Бір көкек балапанына төрт орман бабблерінің жем бергені байқалды. Жас құстардың терісі ұядан шыққаннан кейін екі күн ішінде қызғылт түстен күлгін қоңырға дейін қараңғы болады. Мұңқайышқының ішкі жағы қызыл, ал ауыз шеттері сары түсті. Кейбір көкектерден айырмашылығы, балапандар шоқының жұмыртқаларын ұядан шығармайды, бірақ ата-анасының күтімін және тамағын көп бөлігін алады, кейде шоқы балапандарының ашығуына әкеледі.
The species is distributed south of the Sahara in Africa and south of the Himalayas in India. Also found in Sri Lanka and parts of Myanmar. Within Africa, there are movements of the species although they are resident in tropical Africa. The east African population is migratory and moves over southern Arabia into India during April. Eggs are laid hurriedly in the morning into the nest of the host often dropped from above while the bird perches on the rim of the nest and over the host eggs often resulting in the cracking of one or more host eggs. Turdoides fulvus, Turdoides rubiginosus, Lanius collaris, Andropadus importunus, Terpsiphone viridis, Dicrurus adsimilis and a few other species. Babblers in the genus Turdoides are communal breeders and cuckoo chick are raised by several members of the group. A pied cuckoo chick was observed to be fed by four jungle babblers. The skin of young birds darkens form pink to purplish brown within two days of hatching. The mouth linking is red with yellow gape flanges. Unlike some cuckoos, nestlings do not evict the eggs of the host from the nest although they claim most of the parental attention and food resulting sometimes, in the starvation of host nestlings.
Мәдениетте
Бұл түр ежелгі үнді поэзиясында шатак деп кеңінен аталады. Үнді мифологиясына сәйкес, оның басының үстінде мүсізі болады және ол жаңбырға шөлдейді. Ақыны Калидаса «Мегадота» поэмасында оны терең құштарлықтың метафорасы ретінде пайдаланған, және бұл дәстүр әдеби шығармаларда жалғасып келеді. Сатья Чурн Лоу, алайда, Бенгалияда санскриттің «чатака» құсы Еуропалық шығыстанушылардың айтуынша Якобин көкегі емес, жалпы иора болғанын атап көрсетті. Ол сондай-ақ, өзі ұстаған иораның тек шық немесе өсімдік жапырақтарынан тамған судан ғана ішкенін байқады, бұл «чатак» тек жаңбыр тамшыларын ішеді деген ойдың бастауы болуы мүмкін. Жергілікті атауларды анықтаудағы қиындықтарды күшейтіп, Бенгал тілінде шатак – аспан құсбауырына да қатысты екендігі (олар да қыртысты) айтылды.
This species is widely mentioned in ancient Indian poetry as the chātaka. According to Indian mythology it has a beak atop its head and it thirsts for the rains. The poet Kalidasa used it in his "Meghadoota" as a metaphor for deep yearning and this tradition continues in literary works. Satya Churn Law, however noted that in Bengal, the bird associated with the "chataka" of Sanskrit was the common iora unlike the Jacobin cuckoo suggested by European orientalists. He further noted that a captive iora that he kept drank water only from dew and spray picked up from plant leaves suggesting that it may have been the basis for the idea that the "chatak" only drank raindrops. To compound the issues with matching vernacular names, it has been pointed out that in Bengal chātak also refers to skylarks (which are also crested).