Кіріспе

Шьяма Шастри (Тел. శ్యామ శాస్త్రి; 26 сәуір 1762 – 1827) – үнді музыканты және карнатик музыкасының композиторы. Ол карнатик музыкасының Үштігіндегі ең үлкені болды, ал Тиагараджа мен Мутусами Дикшитар – қалған екеуі.

Ерте өмір және мансап

Сыма Шастри, шын аты Венката Субрахманья, 1762 жылдың 26 сәуірінде телугу брахмандарының отбасында дүниеге келген. Ол карна музыкасының үштігінің бірі ретінде де белгілі болды. Кейінгі ұрпақтарға ол Сыма Шастри деген атымен немесе музыкалық мудрасы (қолы) – Сыма Кришна арқылы жақсы танымал. Ол қазіргі Тамил Наду штатындағы Тируварур қаласында туған. Ол ерте жасынан Веда, астрология және басқа да дәстүрлі пәндерді оқыды, ал музыканы анасының інісінен үйренді. Кейіннен ол Танжавурдың белгілі музыканты Адиаппаядан музыка сабағын алды. Шьяма Шастри өзінің екі өнімді замандастары сияқты көптеген критилер жазбаса да, оның шығармалары әдеби, мелодиялық және ырғақты шеберлігімен әлі күнге дейін танымал. Ол барлығы шамамен үш жүз шығарма жазған деседі. Оның шығармаларын таратуға көп шәкірттері болған жоқ, сондай-ақ сол кезде баспа машиналары кеңінен қолжетімді болмады. Ең бастысы, оның шығармаларының ғылыми сипаты оларды білімді адамдарға, қарапайым халыққа қарағанда көбірек ұнатуын қамтамасыз етті. Бұған қоса, олар санскриттен көп қарыз алған телугу тілінің формалды түрін ұсынады. Ал Тягараджа көбінесе телугу тілінің қарапайым диалектісінде шығармалар жазады. Оған қатысты тамил тілінде де бірнеше критилер бар. Оның шығармаларының көп бөлігі қадағалық құдай Камақшиге арналған. Оның үш атақты свараджатисі концертте орындау үшін, билеу үшін емес, жазылған, және олар кейде «Ратнатраям» (Үш асыл тас) деп аталады. Олар – Камакши Анудинаму, Камакши Падайугаме және Рава Химагири Кумари, сәйкесінше Бхайрави, Ядукула Камбходжи және Тоди рагаларында жазылған. Бірінші екеуі Мишра Чапу Таласына, ал үшіншісі Ади Таласына қойылған. Ол ең күрделі талаларда шығармалар жасай білуімен танымал.

Мұра

Састридің өнерінде шеберлік танытқан көптеген шәкірттері болды. Аласұр Кришна Айер Майсур патшалығының сарайында музыкант болды. Порамбур Кришна Айер ұстазының көптеген шығармаларын кеңінен таныстырды. Талағамбади Панчанад Айер атты тағы бір шәкірті де композитор ретінде көзге түсті. Дасари есімді шәкіртінің бірі атақты нагасуарашы болды. Оның ұлы, Суббарая Шастри де белгілі композитор еді.

Композициялар

Оның ең белгілі туындылары төменде тізілген.