Кіріспе

Жүрек бұлшық еттерінің жасушаларының жиынтығы.

His (BH) немесе His бумасы (HB) – электр тогын өткізуге маманданған жүрек бұлшық еттерінің жасушаларының жиынтығы. Жүректің электр жүйесінің бір бөлігі ретінде, ол атриовентрикулярлық түйінен (құлақшалар мен қарыншалардың арасында орналасқан) бумалық тармақтар арқылы фасцикулярлық тармақтардың төбесіне дейін электр импульстарын жеткізеді. Фасцикулярлық тармақтар одан Пуркинье талшықтарына жалғасады, олар қарыншаларға электр тогын жеткізеді, нәтижесінде қарыншалардың жүрек бұлшық еттері белгілі бір уақыт аралығымен жиырылады.

Функция

His шоғыры жүректің электрлік өткізгіш жүйесінің маңызды бөлігі болып табылады, себебі ол екі жүрекше аралық пердесінің алдыңғы-төменгі бөлігінде орналасқан атриовентрикулярлық түйінен жүрекшелерге импульстарды жібереді. His шоғыры сол және оң шоғыр тармақтарына бөлінеді, олар қарыншааралық перде бойымен өтеді. Сол шоғыр тармағы одан әрі сол жақ алдыңғы талшық және сол жақ артқы талшыққа бөлінеді. Осы шоғырлар мен талшықтардан Пуркинье талшықтары деп аталатын жіңішке жіпшелер пайда болады. Бұл талшықтар импульсты қарынша бұлшық еттеріне таратады. Қарынша өткізгіш жүйесі шоғыр тармақтары мен Пуркинье желісінен тұрады. Импульстің His шоғырынан қарынша бұлшық еттеріне жетуіне шамамен 0,03–0,04 секунд уақыт кетеді.

Клиникалық маңызы

Жүректің электрлік өткізгіш жүйесін құрайтын кардиомиоциттерге әсер ететін бұзылыстар жүрек блокадасы деп аталады. Жүрек блокадалары жасушалық зақымдану орналасқан жеріне қарай әртүрлі санаттарға бөлінеді. His шоғырында немесе одан төмендегі өткізгіш жасушалардың кез келгені зақымданса, бұл жағдай "His шоғырынан төменгі блокада" деп аталады. Нақтырақ айтқанда, оң немесе сол буын тармақтарында туындайтын блокадалар "буын тармақтарының блокадасы" деп, ал сол жақ алдыңғы немесе сол жақ артқы талшықтарда туындайтындары "талшықтық блокада" немесе "жартылай блокада" деп аталады. Оң буын тармағының және сол жақ алдыңғы немесе сол жақ артқы талшықтың қатар блокталған жағдайлары "екі талшықты блокада" деп, ал оң буын тармағының, сол жақ алдыңғы талшықтың және сол жақ артқы талшықтың бірдей блокталған жағдайлары "үш талшықты блокада" деп аталады. His шоғырынан төменгі блокадалар жүректің құлақшалар мен қарыншалардың қызметін үйлестіру қабілетін шектейді, бұл көбінесе қанды сору тиімділігінің төмендеуіне алып келеді.

Қадамдастыру

2000 жылғы зерттеуде тікелей His шоғырымен карқындылу қарыншалардың синхронды жиырылуын қамтамасыз етуде, демек жүрек функциясын жақсартуда апикалды карқындылудан артық екені анықталды.

Этимология

Жүректегі осы арнайы бұлшық талшықтары 1893 жылы оларды ашқан швейцариялық кардиолог Вильгельм Хис кішінің құрметіне аталған.