Кіріспе

Қан айналымына көмектесетін бұлшықет жүйесі. Скелеттік бұлшықет сорғысы немесе мускуловеноздық сорғы – бұл жүрекке қан айналымын көмектесетін скелеттік бұлшықеттердің жиынтығы. Ол ерекше түрде жүрекке веноздық қанның оралуын күшейтуде маңызды, сонымен қатар артериялық қан ағынына да әсер етеді.

Жалпы

Скелеттік бұлшықет сорғысы тік тұрғанда ортостатикалық төзбеушілікті жеңуде маңызды рөл атқарады. Денені тік көтерген кезде қан көлемі дене шеттеріне қарай жылжиды. Бұған қарсы тұру үшін, тік тұруға қатысқан бұлшықеттер жирылып, веноздық қанды жүрекке қайтаруға көмектеседі. Веноздық қайтым, жүрек шығысы және соққы көлемі жаттығулар кезінде артты, сондай-ақ қолданылып жатқан жергілікті бұлшықетке және қан көлеміне де әсер етті.

Артериялық қанды сорғылау

Бұлшықеттердің босаңсуы арасында бұлшықет ішіндегі қысым уақытша веналық қан қысымынан төменгі деңгейге оралады. Бұл капиллярлық жүйедегі қанның келесі жиырылуға дейін тамырларды толықтыруына мүмкіндік береді. Осы қысым өзгерісінің артериялық жақтан веналық жаққа қанды тартуға жеткілікті болуы мүмкін деп жорамалданады. Ритмикалық жиырылу кезіндегі қысымның төмендеуі бұлшықет арқылы қан ағынын күшейтеді және қызметтің басталуымен бірге бұлшықет қан ағынының артуына жауапты болуы мүмкін. Бұл түсінік тартымды, себебі ол бұлшықет жиырылуы мен бұлшықет қан ағынының жылдам өсуі арасындағы айқын байланысты түсіндіреді. Дегенмен, жақында осы теорияға күмән келтіретін жаңа деректер пайда болды. Эксперименттер көрсеткендей, күшті бұлшықет жиырылуы скелеттік бұлшықеттердегі қан ағынының сәйкес артуынсыз жүзеге асуы мүмкін. Артериялық қан ағынын арттыру үшін бұлшықет насосының жұмыс істеу механизмін ескере отырып, бұлшықет жиырылуы мен скелеттік бұлшықет гипермиясының үзілуі мүмкін емес сияқты. Тағы бір жақындағы экспериментте, дұрыс қысымды және қанның кері оралуын сақтауда скелеттік бұлшықет насосы емес, қан тамырларының кеңеюі жауапты екендігі анықталды. Бұл сорғыны дәлелдеу үшін осы уақытқа дейін қолданылған қатаң физиологиялық тесттердің жетіспеуімен байланысты болуы мүмкін. Эксперименттерде тек тамыр кеңеюін қолданатын пассивті аяқ жаттығуларының қанның кері оралуын арттыратыны көрсетілді.