Кіріспе

Геральдикалық сипаттамада бірден-бір оқшауланған көлденең жолақ түрінде кездесетін фесс немесе фессе (орта ағылшын тілінен – *fesse*, көне француз тілінен – *faisse*, латын тілінен – *fascia*, "жолақ") – гербтің (немесе тудың) қалқанның ортасынан көлденең бағатын элементі. Зерттеушілер қалқан бетінің қаншалықты бөлігін фесс немесе басқа да негізгі элементтер жабу керектігі туралы пікірде келіспейді, бұл көрсеткіш бестен бірінен үштен біріне дейін ауыспалы. Оксфорд геральдикасы бойынша нұсқаулықта Ли, Холм және Гиллим сияқты ертерек авторлар үштен бір бөлігін ұсынады, ал Эдмондсон сияқты кейінгі авторлар бестен бір бөлігін ұсынады, себебі "үштен бір бөлігін алып жатқан бүгілген, тік жолақ немесе шеврон гербті ауыр және ұнамсыз етеді". Фесс, егер ол басқа элементтермен безендірілмеген болса, яғни оған қосымша белгілер қойылмаған болса, сондай-ақ оның үстінде және астында белгілер болса, тар көрінеді; ал белгілермен безендірілген болса, кеңірек көрінеді. Француз геральдикасында *fasce* деп аталатын фесс немесе жолақты *fasces*пен шатастыруға болмайды.

Кішірейтулер

Ағылшын геральдикасында қалқанда бірге келетін екі немесе одан көп мұндай элементтер штангалар деп аталады, бірақ штанганың енін, балканың енін немесе олардың салыстырмалы енін анықтайтын нақты ережелер жоқ. Фесс сөзінің тағы бір кіші түрі шкаф деп аталады, бірақ мұндай жағдай сирек кездеседі. Ренни Фричидің, Фричи баронессасының қарулары үш сындырылған баррулеттің шевронельге қосылған мысалын көрсетеді. Тудың биіктігінің жартысына тең орталық көлденең жолағы бар туды кейде испандық фесс деп атайды. Бұл атау осы стильдегі тудың ең танымал мысалы – Испания туынан алынған.