Кіріспе
Американдық ғарышкер (туған 1936) Эдвард Джордж Гибсон (туған 8 қараша 1936) – NASA-ның бұрынғы ғарышкері, ұшқышы, инженеры және физигі. Ғарышкер болғанға дейін Гибсон Рочестер университеті мен Калифорния технология институтын бітірген. Оқуын аяқтағанда реактивті жетекті зерттеуде ғылыми көмекші болып жұмыс істеді, кейін 1965 жылы NASA-ға қосылғанға дейін Philco Corporation компаниясында ғылыми қызметкер болып қызмет етті. Гибсон – Skylab 4 экипажының соңғы тірі мүшесі. Гибсон NASA ғарышкерлерінің 4-тобына, ғалым ғарышкерлерінің алғашқы тобына іліккен. Ол Skylab ғарыш станциясын жасауға қатыспастан бұрын, Айға екінші рет қонған Apollo 12 миссиясының қолдау тобында қызмет етті. 1973–1974 жылдары Гибсон Skylab 4 ғарыш кемесімен ғалым-ұшқыш ретінде ғарышқа жалғыз рет ұшты, бұл Skylab-қа жасалған үшінші және соңғы ұшу болды. Ол командир Джеральд Карр және ұшқыш Уильям Погпен бірге 84 күннен астам уақытты ғарышта өткізді. Гибсон 1974 жылдың желтоқсанында NASA-дан кетті, бірақ 1977 жылы ғалым ғарышкерлерді іріктеу комиссиясын басқару үшін қайта оралды. Гибсон 1982 жылдың қазанында NASA-дан соңғы рет зейнеткерлікке шықты.
Edward George Gibson (born November 8, 1936) is a former NASA astronaut, pilot, engineer, and physicist. Before becoming an astronaut, Gibson graduated from the University of Rochester and the California Institute of Technology. He became a research assistant in jet propulsion while completing his studies, and eventually became a research scientist for Philco Corporation until joining NASA in 1965. Gibson is the last surviving crew member of Skylab 4. Gibson was selected as part of NASA Astronaut Group 4, the first group of scientist astronauts. He served on the support crew of Apollo 12, the second Moon landing mission, before working on the development of the Skylab space station. In 1973–74, Gibson made his only flight into space as science pilot aboard Skylab 4, the third and final crewed flight to Skylab. He, along with Commander Gerald Carr and Pilot William Pogue, spent just over 84 days in space. Gibson resigned from NASA in December 1974, but returned in 1977 to preside over the selection of scientist astronaut candidates. Gibson retired from NASA for the last time in October 1982.
Ерте өмір және білім
Гибсон 1936 жылғы 8 қарашада Нью-Йорк штатының Буффало қаласында дүниеге келген. Ол Американың скауттар ұйымында белсенді қатысып, Бірінші сыныптық дәрежеге ие болды. Гибсон 1955 жылы Нью-Йорктің Кенмор қаласындағы Кенмор орта мектебін бітіріп, 1959 жылғы маусымда Рочестер университетінің инженерлік ғылымдар бакалавры дәрежесін алды. "Филко" компаниясында жұмыс істеген кезінде лазерлер және газдардың оптикалық ыдырауы саласында зерттеулер жүргізді. Ол Аризона штатындағы Уильямс әуе базасында 53 апталық ұшқыш даярлау курсын аяқтады және Әуе күштерінің қанатын алды. Осыдан кейін ол тікұшақтар мен T-38 ұшақтарын ұшырып, ғалым-астронавттар тобынан алғаш рет кез келген экипажға тағайындалған адам болды. Сонымен қатар, ол Skylab ғарыш станциясының көптеген элементтерін жобалау және сынау жұмыстарына қатысты. 1973 жылы АҚШ-та жарық көрген ағылшын тіліндегі басылымнан өзге, 1977 жылы КСРО-да "Мир" баспасынан орыс тіліндегі басылымы да жарық көрді.
Skylab 4 (Скайлаб 4)
Гибсон Skylab 4 ғарыш кемесінің ғылыми ұшқышы болды. Skylab ғарыш станциясына үшінші және соңғы экипаждық сапар 1973 жылдың 16 қарашасында басталып, 1974 жылдың 8 ақпанында аяқталды. Бұл сол кездегі пилотталған ғарыш зерттеу тарихындағы ең ұзақ сапар (84 күн 1 сағат 15 минут) болды. Гибсонды 34,5 миллион мильге рекордтық сапарда командир Джеральд П. Карр және ұшқыш Уильям Р. Погге ертіп жүрді. Олар Skylab-тың Жер ресурстарын зерттеу жиынтығының камерасы мен сенсорлық массивін пайдаланып, Жер ресурстары туралы кең ауқымды деректерді жинады. 1978 жылдың наурыз айында Совет Одағының "Союз 26" кемесі бұл көрсеткішті жаңартқанға дейін Гибсон және оның Skylab 4 экипажы ғарышта жеке өткізілген уақыт бойынша әлемдік рекордты (2,017 сағат 15 минут 32 секунд) ұстады. Гибсон Skylab орбиталық жұмыс станциясының сыртында үш ЭВА жүргізіп, 15 сағат 22 минут өткізді. Гибсон – Skylab 4 экипажының соңғы тірі мүшесі (Карр 2020 жылы, ал Пог 2014 жылы қайтыс болды). Гибсон 1974 жылдың желтоқсанында NASA-дан кетіп, Лос-Анджелестің Aerospace Corporation компаниясында аға ғылыми қызметкер ретінде Skylab күн физикасы деректерін зерттеумен айналысты. 1976 жылдың наурыз айынан бастап ол Батыс Германиядағы ERNO Raumfahrttechnik GmbH компаниясына Spacelab жобасын жасау бойынша кеңесші ретінде бір жыл қызмет етті, бұл Александр фон Гумбольдт қорының АҚШ ғылыми қызметкерінің стипендиясымен жүзеге асты. 1977 жылдың наурыз айында Гибсон ғарышкерлер кеңсесіне оралып, ғарышкерлерге кандидаттарды іріктеу және оларды даярлау бөлімінің бас ғылыми қызметкері болды. NASA-дағы екінші мерзімінде Гибсон Skylab-тағы тәжірибесіне сүйене отырып, тағы бір ғарыш станциясының миссиясына қатысуды үміттенеді, бірақ сонымен бірге Space Shuttle миссиясына ұшуға құлшынбады. Ол STS-1 миссиясының CAPCOM-ы болды. 1990 жылдың қазан айында Гибсон өзінің Gibson International Corp. атты консультациялық фирмасын құрды. Фирма бағдарламаны басқару, нарықты дамыту және ғарыш инфрақұрылымын жобалау мен пайдалану саласында консультациялық қызметтер көрсетеді. Сондай-ақ, "Бұрыс қолдарда" (1992) кітабын жарыққа шығарды және әлемнің көптеген ғарышкерлері мен космонавттарының ғарыш сапарлары туралы әңгімелер мен суреттерден құралған "Ең ұлы оқиға" (1994) жинағын редакциялады.
Арнайы марапаттар мен марапаттар
Гибсон Ұлттық ғылым қорының стипендиясын және Калифорния технология институтының Р.С. Бейкер стипендиясын алды. Ол 1970 жылы Джонсон ғарыш орталығының мақтау қағазымен марапатталды. Гибсон 1974 жылы FAI Юрий Гагарин алтын медалін алды. 1976 жылы ол Александр фон Гумбольдт қорынан АҚШ ғалымы сыйлығын алды, бұл сыйлық Батыс Германияда бір жыл бойы зерттеу жүргізуге қаржылай көмек берді. 1978 жылы ол "ЖҚК ерекше жетістіктері" сыйлығын алды. 1974 жылы президент Никсон Skylab 4 экипажына NASA-ның "Ерен қызметі үшін" медалін табыс етті. 1975 жылы Американдық Астронавтикалық қоғамның Ұшу жетістіктері сыйлығы Skylab 4 экипажына берілді. Халықаралық Аэронавтика Федерациясы 1974 жылы Skylab 4 экипажына Де Ла Волькс медалін және В.М. Комаров дипломын табыс етті. Карр 1975 жылы президент Фордтан Skylab ғарышкерлеріне арналған доктор Роберт Х. Годдард естелік куәлігін қабылдады. Skylab 4 экипажы 1975 жылы "84 күндік рекордтық Skylab миссиясы кезінде көрсеткен ерекше батылдығы мен шеберлігі үшін" AIAA Хейли Астронавтика сыйлығын жеңіп алды. Ол 1997 жылы АҚШ Астронавттар Даңқына енген 24 Аполлон астронавтының бірі болды.
Жеке өмір
Гибсон Нью-Йорк штатының Тонаванда қаласынан Джулиан Волкпен үйленген. Оның төрт баласы бар: Дженнет Линн (1960 жылдың 9 қарашасында туған), Джон Эдвард (1964 жылдың 2 мамырында туған), Джули Энн (1968 жылдың 12 қазанында туған) және Джозеф Майкл (1971 жылдың 11 шілдесінде туған).
БАҚ-тағы көріністер
1998 жылы HBO телеарнасының "Жерден Айға" атты мини-сериалында Гибсон рөлін актер Джеффри Науффтс сомдады.