Кіріспе

Джо Данте 1989 жылғы фильмі "The 'Burbs" – Джо Данте режиссерлік еткен, Том Хэнкс, Брюс Дерн, Кэрри Фишер, Рик Дюкомун, Кори Фельдман, Венди Шаал, Генри Гибсон және Гейл Гордон түскен 1989 жылғы американдық қара комедиясы. Сценарий авторы – Дана Олсен, ол фильмде эпизодтық рөлде де ойнады. Фильм қала маңындағы тұрмыс пен кейде ерекше мінезді тұрғындарды паш етеді, оқиғада "ерекше" жаңа көршілердің құпиясын жасырып отырғанына күдікпен қараған бір отбасылық адамның тағдыры көрсетіледі. Фильм шамалы қаржылық табыс әкелді және сыншылардың әртүрлі пікірлерін тудырды, бірақ қазірде культты классика деп есептеледі.

Сюжет

Қала маңындағы үй иесі Рей Питерсон бір апталық демалыспен үйде. Бір түні ол жаңа және оңаша көршілері, Клопектердің, жертөлесінен келе жатқан ерекше дыбыстарды естиді. Рей және оның басқа көршілері – Арт Вейнгартнер және Вьетнам соғысының қатысушысы Марк Рамсфилд – Клопектердің діни ғұрыптар арқылы кісі өлтірушілер болуы мүмкін деп күдіктене бастайды. Бір түні олар ең кішкентай Клопек үлкен қоқыс қаптарын үйлерінің алдындағы қоқыс контейнеріне тасып, оны күшпен басып тастағанын көреді. Кейін сол түні, жаңбыр барысында Рей Клопектердің ауласында қазба жұмыстарын жасап жатқанын көреді. Таңертең Рей, Марк және Арт Клопектердің қоқысы жиналғаннан кейін қоқыс машинасынан адам денесінің қалдықтарын іздейді, бірақ ештеңе таба алмайды. Марк әйелі Бонни көршісі Уолтердің итінің бос жүргенін байқайды. Қарт адам үшін алаңдап, Рей, Арт, Рамсфилдтер және жасөспірім көрші Рикки Батлер Уолтердің үйіне кіреді және аударылған орындықтар мен Уолтердің шашын табады, бірақ Уолтердің өзі жоқ. Рей итті жинап алады, Уолтерге хат қалдырады, шашын пошта жәшігінен қайта ішке тығып, оларды үйінен бақылап тұрған Клопектердің біреуін көреді. Рей мен Арт Клопектер Уолтерді құрбандық ретінде пайдаланған болуы мүмкін деп болжайды, Рейдің иті Клопектердің қоршауынан адамның тібік сүйегін қазғанда олардың күдігі күшейеді. Рейдің әйелі Кэрол ер адамдардың мінез-құлқынан шаршап, Клопектерге құнаққа баруды ұйымдастырады. Петерсондар мен Рамсфилдтер Ханс, Рубен және доктор Вернер Клопекпен кездескенде, Арт Клопектердің ауласын аралап шығып, үлкен иттен қуылды. Кейін Рей Арт пен Маркқа Уолтердің поштасы мен шашын Клопектердің үйінен тапқанын айтады, бұл олардың Уолтердің үйіне кіргенін дәлелдейді. Келесі күні Рей Кэрол мен ұлы Дейвті Кэролдың қарындасына жібереді. Клопектер кеткеннен кейін Арт пен Рей олардың ауласына кіріп, Уолтердің денесін іздейді, ал Марк күзетші болып қалады. Аулада ештеңе таппай, Арт пен Рей Клопектердің жертөлесіне кіреді, крематорийге ұқсайтын нәрсені табады және адам сүйектерін іздеу үшін еденді терең қазып алады. Клопектер полициямен бірге қайта оралады, олардың жертөлесіндегі шамдар жанғанын көргеннен кейін. Рей газ құбырына балтасымен соқтығысады; Арт үй жарылғанға дейін қашып үтеді, ал Рей оттан күйіп, шашырап шығады, дәл сол кезде Кэрол үйге оралады. Уолтер үйге оралғанда, бірнеше күн ауруханада жүрек айнысынан емделіп қайтады. Ол Клопектерден поштасын жинап беруді сұраған, олар қателікпен оның шашын да жинап алған. Рей өзі мен басқалары Клопектер туралы жаңылысқанын мәлімдейді және жедел жәрдемге түседі. Вернер кіреді және Рейді жертөледегі пеште адам бас сүйегін көрген деп айыптайды, бұл Клопектердің бұрынғы үй иелерін өлтіріп, олардың үйінде тұру үшін келгенін көрсетеді. Вернер Рейге өлімге әкелетін укол жасауға тырысады, ал Ханс жедел жәрдемді айдап кетеді. Олардың күресі жедел жәрдем машинасының Вейнгартнерлердің үйіне соқтығысуына себеп болады, Вернер мен Рей сыртқа шығады, содан кейін Рей оларды ұстайды. Рикки Клопектердің машинасының багажынан адам сүйектерін табады. Клопектер тұтқындалып, Рейге қарсы айыптар алынып тасталады. Рей өзінің отбасымен біраз уақытқа кететінін айтады және Риккиден көршілерді күзетуді сұрайды.

Актерлік құрам

Дик Миллер мен Роберт Пикардо қоқыс жинаушылар Вик және Джо рөлінде, Франклин Ажей мен Рэнс Говард детективтер рөлінде, Билл Стивенсон, Гэри Хейс және Кери Скотт Риккидің достары рөлінде, ал Кевин Гейдж мен Дана Олсен полицейлер рөлінде қосымша шағын рөлдерді ойнады.

Жазу

Сценарист Дана Олсен сценарийді өзінің балалық шағындағы оқиғаларға негіздеді: "Менің орта тапқа жататын балалық шағым өте қалыпты болды, бірақ біздің қалада психопаттар жетіп артылды. 30-шы жылдары балтамен жасалған қанды қырғын туралы аңыз бар еді, және кейде жергілікті газетті ашып қарасаң, "КІТАПХАНАШЫ ОТБАСЫН ҰЛТЫРДЫ, ӨЗІН-ӨЗІ ҰЛТЫРДЫ" деген сияқты жазбаларға кезеседiң. Бала кезімде, көшедегі Фланеган мырзаның Жек-Жабдықшы бола алатыны туралы ойлау қызық болатын. Қорқыныш болған жерде күлкі де болады. Сондықтан мен "Барбс" фильмін Оззи мен Харриет Чарльз Менсонмен кездескендей етіп жасадым". Олсеннің сценарийі продюсер Ларри Брезнердің назарын аударды, ол оны Imagine Films студиясына әкелді. Imagine Films-тің негізін қалаушы Брайан Гразер бұл идеяны жылы қарсы алды: "Маған өз ауданында демалыс күтетін қарапайым адам туралы идея ұнады, сонымен қатар ол күлкілі және жақсы жазылған. Содан кейін, Джо Данте режиссер ретінде тамаша болар екеніне түсіндім, себебі бұл комедия, қорқыныш және шындықтың үйлесімі". Данте түсірілім басталғанда: "Өміріңде "Күлік қайығы" фильмінен кейін бір ғана жерде түсірілген көптеген фильмдерді есімде ұстамаймын" деді. "Оны кеңейтіп, ауданнан тысқары шығуға талпыныс болды, бірақ бұл туындының мәнін бұзатын еді. Бұл сахналық қойылым болуы мүмкін, бірақ біз фильмде жасағандай нәрсені сахнада ешқашан көрсетуге болмас еді". "Барбс" фильмінің түсірілімі басталған кезде, ол "Жаңа Беверлі Хиллз" телесериалының түсірілім алаңы ретінде пайдаланылып жатты. АҚШ-та фильм $36,601,993, ал әлем бойынша $49,101,993 табыс әкелді.

Сыншыл реакция

Роджер Эберт «Chicago Sun Times» газетінен төрт жұлдыздың екеуін берді, «Бурбс» фильмі «Beetlejuice» мен «The Twilight Zone» арасында болуға тырысады, бірақ оған біріншісінің естен шығу деңгейі мен екіншісінің зұлым ақылы жетпейді, нәтижесінде ол ұзақ, мағынасыз әңгімеге айналады» деп жазды. «The New York Times» газетінің Винсент Канби «Бурбс» фильміне жағымсыз пікір білдіріп, оны «вакуум тудырмастан, бірдеңе бос болуы мүмкін» деп сипаттады. Rotten Tomatoes шолулар жинағында фильмге 41 шолу негізінде 56% мақұлдау көрсетілген, ал орташа бағасы 6,1/10 құрайды. Сайттың сын пікірі: «Бурбс» қызықты идеяға, жағымды актерлік құрамға және Джо Данте режиссерлікке ие – сондықтан олардың жанрлық тәжірибесі көңіл көтеруден гөрі көңілді қалдырады». Metacritic-те фильмнің 100 балдық шкала бойынша орташа бағасы 45 балды құрайды, бұл 20 сыншының пікіріне негізделген, «аралас немесе орташа пікірлер» дегенді білдіреді. CinemaScore сауалнамасы бойынша көрермендер фильмге A+–ден F-ге дейінгі шкала бойынша орташа баға ретінде «C» бағасын берді.

Үй медиасы

Arrow Video 2014 жылы Ұлыбританияда «The 'Burbs» фильмін Blu-ray форматында, интерпозитивтің жаңа 2K сканерленген нұсқасымен шығарды. Бұл басылымға сценарист Дана Олсеннің түсіндірмесі және «There Goes the Neighborhood: The Making of The Burbs» атты жаңадан дайындалған толық метражды деректі фильм енді. АҚШ-та фильм алғаш рет 2016 жылы Universal Studios компаниясымен Blu-ray форматында шығарылды. Дегенмен, бұл шығарылым нашар сапасы және минималды мазмұны үшін сынға ұшырады. 2018 жылы Shout! Factory фильмді Blu-ray форматында қайта шығарды, оған 2014 жылғы Ұлыбританиядағы Arrow шығарылымынан алынған көшірме және көптеген қосымша мүмкіндіктер енді. Саундтрек альбомы 2018 жылы Waxwork Records лейблінде кеңейтілген қос LP жинағы ретінде LP пластинкасында жарық көрді. Фильмде қолданылған, бірақ саундтрек альбомдарына енбеген қосымша музыкаға Circus of Power тобының «Machine» әні, Эннио Морриконедің «Se Sei Qualcuno è Colpa Mia» әні, Энрико Карузоның «Questa o Quella» әні және Jetboy тобының «Locked in a Cage», «Make Some Noise» және «Bloodstone» әндері кіреді.