Кіріспе

Иллюрия – «Ангел» телесериалы үшін Джосс Уидон жасаған ойдан туған, қайта-қайта пайда болатын кейіпкер, оны Эми Акер сомдады. Ол бесінші маусымның соңғы үштен бір бөлігінде негізгі кейіпкер ретінде енгізілген.

Сюжеттің қысқаша мазмұны

Кейіпкер бір әңгімеде таныстырылады, онда басты кейіпкер Фред Беркл түсініксіз инфекциядан көз жұмады, содан кейін оның денесі ежелгі демон Иллирияға қонақжай болады. Иллирия бұрын әлемді билеген, бірақ енді өзінің патшалығынан аман қалғанын сезінеді. Кейінгі эпизодтарда Иллирияның адам болуға бейімделуі, Фредтің естеліктері және Фредтің достары мен жақындарының қайғысы көрсетіледі, олар шоудың басты актерлік құрамын құрайды. "Иллирия болмыс пен өмірдің арақатынасына қатысты маңызды сұрақтар көтереді. Бұл экзистенциализмді түсінудің кілті. Уэлдон Иллирияның жолы арқылы экзистенциализмге көптеген қарсылықтар тудырады – Фредтің өлімінен кейін пайда болған сәттен бастап, Весли қайтыс болғанда ол "Фредтің рөлін сомдағанға" дейін. Кейіпкер "Ангел" сериалының соңғы маусымындағы соңғы эпизодтарда ғана пайда болса да, Иллирия шоудың әртүрлі ресми және бейресми комикс жалғастыруларында, соның ішінде лицензиялық қиял әлеміндегі кроссовер оқиғаларында "Баффи – вампирлерді өлтіруші" телехикаясының франшизасынан жалғыз кейіпкер ретінде көрінеді. Персонаж ғалымдардың талдауына да түсті, олардың көпшілігі Фредтің өлімі туралы оқиғаны феминистік кинотеорияны қолдана отырып қарастырады.

Өмірбаян

Иллирия – ежелгі дәуірдегі аңыздардағы таза жын-шайтандардың бірі, олар қазіргі Калифорнияны қамтитын аумақты басқарған. Ол өзінің қамалы Вахла ха'нештен билік жүргізді, ол қазіргі Лос-Анджелеске сәйкес келеді. Ақырында, Иллирия жеңіліп, өлтірілді. Иллирияның Ежелгілердің арасында жоғары мәртебесі болды, сондықтан оның бүгінгі күні де ізбасарлары мен шәкірттері бар. Ежелгілер жойылғаннан кейін, Иллирияның мәні тастан жасалған саркофагқа салынды, ол басқа Ежелгілердің табыттарымен бірге "Терең құдық" деп аталатын мистикалық зиратта сақталды. Жақсылық жолындағы батырға Терең құдықты күзетуі тапсырылды, себебі Ежелгілер қайта тірілуге қабілетті, сондықтан ешкім олардың табыттарын алып шыға алмауы керек. 20 ғасырда Терең құдықтың күзетшісі – Дрогин шайқас белгілі болды. Құлағанға дейін Иллирия қайта тірілуді жоспарлаған. Ол ғибадатханасын басқа уақыт жазықтығына жасырып, оны қол жеткізбейтін етіп қалдырды, ол қақпаны ашу үшін қайтып келгенше. Иллирияның әскері де сол жерге орналастырылды. Өткен ғасырларда әскер құрылыстан түгелдей жойылды.

Қайта тірілу

Алдын ала белгіленгендей, Иллирияның саркофагы Лос-Анджелес аймағына телепортталады, бірақ континенттік қозғалыстардың салдарынан ол Америка Құрама Штаттарының шегінен тыс жерде қалды. Бірақ, қалай болса да, ол Америка жеріне жеткізіледі, бірақ Вольфрам және Харт компаниясына бару жолында кеденде тоқтатылады. Доктор Спарроу Чарльз Ганнды саркофагты босатуға итермелейді. Иллирияның өзі тағайындаған бас діни қызметкері және оның қайта тірілуінің артында тұрған бас миы Нокс, саркофагты Фред Берклге Вольфрам және Харттың ғылыми зертханасына жеткізеді. Фредтің қызығушылығы саркофагқа жетеледі, ал енгізілген кристалдардың біріне тиген кезде Иллирияның мәні оның денесіне босатылады. Иллирияның рухы инфекция сияқты әрекет етеді, Фредтің мүшелерін сұйылтып, терісін қатайтады және оның жанын жұтып қояды деген қауесет бар. Сағаттар бойы ауыр азаптан кейін, Ангел мен Спайктің күш-жігеріне қарамастан, Фредтің денесі Иллирия толығымен басып алады, сонымен қатар оның естеліктерін де сіңіріп алады. Нокстің көмегімен Иллирия адамзатты жою үшін өзінің ежелгі армиясын қайта тірілтуге тырысады. Ангел, Спайк және Уэсли Уиндам Прайс бар күштерін салса да, ол үшеуін де жеңіп, армиясына портал ашады, бірақ ол бұрыннан-ақ жойылғанын көреді. Уэслидің көмегімен Иллирия қазіргі заманға бейімделуге келіседі. Уэсли Гуннның Вольфрам және Харттың құрған жалған тозағында тұтқындалғанын айтқаннан кейін, Иллирия порталды ашып, Гуннды ойланбастан құтқарады, кейіннен топтың оған қанша қарыз екенін еске салады. Маркус Хамильтонның айтуынша, ол он бір азаптау бөлімін, екі әскер тасымалдаушысын, мұздақ сату көлігін, сегіз "керемет күтіммен ұсталған" газонды жояды және ондаған Вольфрам және Харт қызметкерлерін "пайдасыз етеді". Осы уақытта оның хоббилері өсімдіктермен сөйлесу және Спайкпен жаттығу. Ол Спайктің бейімделу қабілетін сынап, бейімделуді компромисс деп жарияласа да, Иллирия олардың айқасуын ұнатады; бір сәтте ол оны үй жануары ретінде ұстауды қалайтынын білдіреді, бұл ерекше, бірақ шынайы сүйіспеншіліктің белгісі. Соңында Иллирияның күші өте тұрақсыз болады, және ол уақыттың сызықтық ағысынан шығарылады, өйткені оның күші қабығынан қашуға тырысады. Ол Спайкты, Уэслиді, Лорнды және Ангелді шатастырып өлтіреді, бірақ келесі уақыт секірісінде ол Ангелді өзімен бірге сүйреп апарып, оның жақын арада жарылып, құрлықты жоятын зардаптарға әкелетінін көреді. Ангел оның ашу-ызасын алдын ала білгендіктен, Иллирияны тыныштандырады, ал Уэсли оның күшінің үлкен бөлігін алу үшін құрылғыны қолданады, бұл қауіпті тиімді түрде жояды. Осы араласудың нәтижесінде Иллирия күш-қуатының көп бөлігінен, сондай-ақ уақытты өзгерту және өсімдіктермен сөйлесу қабілетінен айырылады. Ол ашуланып, өзіне-өзі қарайды. Оның негізгі эмоционалдық байланысы - Уэслимен, ол оған әлемге бейімделуге көмектесуді жалғастырады. Уэслидің Фредке деген сезімін мойындағаннан кейін, Иллирия Уэслимен қарым-қатынасын жыныстық немесе романтикалық бағытта зерттеуді қалайды; ол оны Фредтің түрінде қабылдау мүмкіндігін жоққа шығарады. Ол сонымен қатар оны қабылдап, қадір-қасиетпен қарайтын Спайкпен қарым-қатынас жасайды. Гамильтон Иллирияны қатыгездікпен ұрып-соғып, қорлайды, бұл Ескінің ашуын оятады және оны Аға серіктестерге қарсы соңғы шайқасқа қатысуға итермелейді. "Ангел" сериалының финалында "Өшпейді" Иллирия, Спайк, Уэсли, Ганн, Лорн, Линдси және Ангел Қара тікен шеңберінен шыққан жындардың жеке топтарымен күреседі. Ол өз мақсаттарын жойғаннан кейін, Уэслиді іздеп, оны өліп бара жатқан күйінде табады. Оның өлімінің жақындап қалғанын сезінген ол Веслиге Фред түрінде жұбаныш береді. Күтпеген және бақылап болмайтын қайғыға толы, Иллирия өзінің өлтірушісін, Сайвус Вейлді, басқалармен кездесіп, "қайта зорлық-зомбылық жасауға" деген зор құштарлығын білдірмес бұрын, бір соққымен оның басын талқандап, зорлық-зомбылықпен жояды. Аға серіктестер өз әскерін Ангел командасының тірі қалған мүшелеріне қарсы жібереді; Иллирия соңғы шайқаста Ангелге, Ганнға және Спайкқа қосылады. Сұхбаттарда "Ангел" сериалының алтыншы маусымы болса, Иллирия Фредтің кейіпкерін көбірек қолданатын еді. Джосс Уэдсонның айтуынша, бұл жеке басының дағдарысына әкелген болар еді. Каноникалық комикстегі "Ангел: құлағаннан кейін" Иллирияның Аға серіктестерге қарсы соңғы шайқаста аман қалғаны расталды.

Күштері мен қабілеттері

Иллирияның толық күші белгісіз, және мүмкін шексіз. Иллирия жаңа "қабығына" енгенде, ол көптеген вампирлерден, демоншалардан немесе Қазагерлерден әлдеқайда артық физикалық күшке ие болады. Спайк Иллириядан алған соққыны жүк машинасымен шабуылдағанмен теңестіреді. Оның күші, рефлекстері және ептілігі оны қолма-қол жекпе-жекте өте күшті жасайды. Иллирия ежелгі жекпе-жек стилін қолданады, Спайк оны таэквондомен және (құрастырылған) бразилиялық ниндзюцумен салыстырады. Спайктің бейімделу қабілеті кейде оған артықшылық берсе де, Иллирия олардың жаттығуларында үстемдік танытады. Оның терісі қатайған қабық сияқты, денесін қатты қарудың – мысалы, қылыштар мен балталардың соққыларына төтеп бере алатын ауыр қару-жарақпен қамтамасыз етеді. "Уақыт бомбасы" атты эпизодта ол бірнеше секундтың ішінде Спайк, Уэсли, Лорн және Анжелді өлтіре алды, бұл оның жауынгерлік шеберлігінің дәлелі. Иллирияның күресте уақытты таңдап өзгерту қабілетіне көмектеседі, бұл оған шабуылдардан да, оқтардан да оңай қашуға мүмкіндік береді; ол мақсатына жете алады және қарсыласы оның қозғалысын байқағанға дейін аймақтан кетуге болады. Ол уақыт ағынын баяулату үшін ғана өзгерте алатынын көрсетті, бірақ оның уақытты басқа тәсілдермен де өзгерте алуы мүмкін. Ол сонымен қатар өлшемдер аралық порталдарды аша алады. "Астында" эпизодында Уэсли Уиндам Прайс оның ұйықтамайтынын айтады. Иллирия сыртқы түрін өзгерте алады және Фредтің ата-анасын алдап, оның кейіптерін дәл қайта жасай алады. Ол Уэслиге өзі қалаған кез келген түрге айнала алатынын айтады. Иллирияда басқалардың эмоционалдық жағдайын сезінуге мүмкіндік беретін эмпатиялық қабілет бар. Мысалы, ол Коннордың өзіне деген құштарлығын, Уэслидің Анжелге деген ашуын, сондай-ақ Фредтің өліміне байланысты қайғысын сезіне алды. Иллирия өсімдіктермен байланыс жасайды, көбінесе бірнеше сағат бойы өсімдікпен әңгімелесіп өткізеді. Ол сондай-ақ адамдарды (немесе "примитивтерді") демоншалардан, вампирлерден және басқа да адам емес тіршілік түрлерінен ажырата алады. Иллирия Ескі заманнан бергі тәжірибесінен алған білімдерін сақтайды, бұл оған айналасындағыларға әсер ететін билік динамикасын, жеке мотивацияларды және эмоцияларды тиімді талдауға мүмкіндік береді. Ол Спайк пен Анжелдің біріккен күшінен де күшті (бір уақытта екеуімен де жекпе-жекке шығып, жеңіске жеткенін көрсетті). Өзінің табиғи түрінде Иллирия – Левкрафттың Ктулхуына ұқсас жыныссыз, көптеген бауырсақтары бар алып баспаяқты жаратылыс, оның барлық күші толыққанды күйде болады.

Күші қысқартылды

Мутари генераторынан қуатты жоғалтқаннан кейін, Иллирияның қабілеттері айтарлықтай төмендейді. Оның физикалық күші азаяды (бірақ күш деңгейі жоғары, ол серияда көрсетілген Қазақылар, вампирлер және көптеген демоннардан әлдеқайда жоғары), және ол енді порталдарды ашуға немесе өсімдіктермен байланыс жасауға қабілетті емес. Уэсли Иллирияның бұрынғыдай осал болмайтынын сезеді («The Girl in Question» қараңыз) және ол кейіннен «Power Play» эпизодында Маркус Гамильтонмен есінен айрылады. Бұған қоса, ол Қара тікен шеңберінің бірнеше мүшесін оңай өлтіреді. Ол сыртқы түрін өзгерту және адамдарды адам емес жандардан ажырату қабілетін сақтайды. «Angel: After the Fall» сериалында Иллирияның күштері тұрақсыз болып келеді және толық потенциалына жақындайды. Сериалдың басында ол толық күшімен өскен аждахаға қарусыз қарсы тұрып, оның аузынан шыққан отқа төтеп беріп, тірідей жұтылып, күреске деген құштарлығын жоғалтпайды. Бұл оның денесіндегі пышақ жарақатымен бірге, оны ауыртыған емес, керісінше, қынжырлатқандай көрінеді. Мутари генераторымен алынып тасталған уақытты өзгерту қабілеті, L.A. тозаққа көшкеннен кейін, кем дегенде жартылай қалпына келген сияқты. Бұл қабілеттің қазір қаншалықты пайдалануға болатыны әлі белгісіз; Ангелмен болған шайқасында ол Ангелдің бұрынғы адам (Лиам) түріне, қуыршақ түріне («Smile Time») және нәрестеге уақытпен ойнауының нәтижесінде қысқа ғана уақытқа айналды, бірақ осы ауысулардың тұрақсыздығы оның күштерін толық бақылауда ұстамайтынын көрсетеді. Чарльз Ганн – Мүмкін, Иллирияның Фред туралы естеліктеріне байланысты, ол Ганнды Вольфрам мен Харттың тұтқынға алған өлшемдерінен құтқарып, финалда өлмеуін өтінеді, өйткені ол оның көзінде «жағымсыз емес».