Кіріспе

бұрынғыда Dewan Rakyat-та өкілдік етілген федералды сайлау округі. Порт Кланг "Ұлттық жүк орталығы" деп те белгілі болған. Кланг ауданында орналасқан, ол 2022 жылы әлемдегі ең қызықты 14-контейнерлік порт болды. 2018 жылы көлем бойынша (млн. ТЭУ) 12-ші орында тұрды және әлемдегі ірі металл биржасы LME үшін алюминий қорының ең маңызды орны саналды.

Тарих

Кланг бұрын мемлекеттік темір жолдың және мемлекеттік порттың соңғы станциясы болған. 1880 жылы Селангор штатының астанасы Клангтан стратегиялық артықшылығы бар Куала-Лумпурға көшірілді. 1800-жылдардың соңында жаңа әкімшілік орталықтың қарқынды дамуы Клангтан кәсіпкерлер мен жұмыс іздеушілерді қызықтырды. Осы кезеңде Кланг пен Куала-Лумпур арасындағы тасымал тек ат немесе бұқа жеккен арбалармен, немесе Кланг өзені арқылы Дамансараға дейін қайықпен жүру арқылы жүзеге асырылды. Осыған байланысты Франк Светтенхэм сол кездегі Селангордың британдық резиденці Уильям Блумфилд Дугласқа Куала-Лумпурға сапардың "қатты ұзақ және көңілсіз" екенін мәлімдеді. Ол балама маршрут ретінде теміржол салуды ұсынды. 1882 жылдың қыркүйегінде сэр Франк Ательстан Светтенхэм Селангордың жаңа резиденці болып тағайындалды. Светтенхэм көлік мәселелерін шешу үшін, әсіресе қалайы кенін Кланг портына, Пелабухан Батуға жеткізу қажеттігіне байланысты, Кланг пен Куала-Лумпур арасында теміржол байланысын ұйымдастырды. 1886 жылдың қыркүйегінде Куала-Лумпурдан Букит-Кудуға дейінгі он тоғыз жарым мильдік теміржол ашылды, ал 1890 жылы Клангқа дейін 3 мильге дейін ұзартылды. Дегенмен, өзен арқылы кеме қатынасы қиын болды, себебі кемежайға тек аз су тартып жүретін кемелер ғана жақындаса алатын, сондықтан зәкірлеуі жақсы болғандықтан, жаңа порт өзен сағасына жақын жерде таңдалды. Малай темір жолымен дамытылған және 15 жылдан кейін, 1901 жылдың 15 қыркүйегінде Свентемнің өзі ресми түрде ашылған жаңа порт Порт Свентем деп аталды.

Британдық билік кезінде

Кланг пен Порт-Светтенхэм малярияға ұшырау қаупі жоғары аймандар ретінде белгілі болды, ал порттың өзі мангр батпағында орналасқан. Ашылғанына екі ай өткен соң, портта малярияның таралуына байланысты жұмыс тоқтатылды. Осыған бірнеше жыл бұрын, 1897 жылы британдық дәрігер сэр Рональд Росс малярияның масалар арқылы жұғатынын дәлелдеген еді. Порт-Светтенхэм осы жаңалықтың арқасында пайда көрген алғашқы отарлық аймақ болды. Батпақтар толтырылды, ормандар кесілді, жер үсті сулары масалардың көбею орындарын жою және порт жұмысына кедергі келтірмеу үшін басқа бағытқа бұрылды. Нәтижесінде, малярия қаупі толығымен жойылды. Сауда қарқынды өсті, 1914 жылға қарай екі жаңа причал және басқа да порттық инфрақұрылымдар салынды. 1902 жылы Порт-Светтенхемде Селангор поло клубы құрылды, бірақ 1911 жылы Куала-Лумпурға көшірілді. Бірінші және екінші дүниежүзілік соғыстар аралығында порттың өсуі мен кеңеюі күшті болды, 1940 жылы жүк көлемі 550 000 тоннаға жетті. Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде Порт-Светтенхемдегі әуежайларда RAF сервистік жасақтары одақтас авиациясына қызмет көрсетті. Оның орналасқан жері 1954 жылғы АҚШ армиясының картасында көрсетілген. Соғыс кезінде зақымдалған порттың көптеген құрылыстары қайта жаңартылды. Порт оңтүстікке қарай кеңейтілді, пальма майы мен латекс тасымалын жүзеге асыру үшін жаңа, тұрақты нысандар салынды – бұл екі экспорттық тауардың маңыздылығы артып келе жатқандықтан қажет болды. Импорт та күрт өсті, порт арқылы тасылған жүк көлемі соғысқа дейін болжағаннан әлдеқайда асып кетті.

Тәуелсіздік алғаннан кейінгі кезең

1963 жылдың 1 шілдесінде Малайзия үкіметі Порт-Светтенхам билігін құрды, ол кейіннен Порт-Кланг билігі деп өзгертілді. Бұл билік Малайзия теміржол басқармасынан Порт-Кланг әкімшілігін алу үшін құрылған заңды корпорация болды. 1960 және 1970 жылдары контейнерлік және кәдімгі жүктерді тасымалдауға жарамды жаңа терең су айлақтары салынды. Корольдік Селангор яхт клубы алғаш рет 1969 жылдың шілдесінде "Порт-Светтенхэм яхт клубы" деп тіркелді. 1972 жылдың қарашасында премьер-министр Тун Абдул Разак контейнер терминалын ашып берді, ал 1974 жылдың мамырында ірі жүктерге арналған тағы жеті айлақ құрылысы басталды және 1983 жылы аяқталды. 1982 жылдың қазанында Солтүстік пордағы сұйық жүк терминалының құрылысы аяқталды. 1986 жылдың 17 наурызында Port Klang Authority басқаратын контейнер терминалының мүліктік кешені Klang Container Terminal Berhad компаниясына жекешелендірілді. 1988 жылдың қаңтарында Батыс портты дамытуға балама ретінде 800 футтық (244 м) жаңа айлақ құрылысы басталды. Порт Қытай жағалауынан Суэц каналы арқылы Жерорта теңізіне, одан Триесттің Адриатика аймағына және Орталық және Шығыс Еуропаға байланыстарына дейін созылатын Теңіз Жібек Жолының бір бөлігі болып табылады. Port Klang әлемдегі ең ірі металл биржасы LME үшін алюминий қоймаларын сақтаудағы жетекші орын болды. LME соңғы бірнеше жылда алюминий сақтау соғысының орталығы осы портта болғанын хабарлады: 2020 жылдың мамыр айының соңында онда 911 000 тонна тіркелген және 434 000 тонна көлеңкелі қорлар сақталды.

Солтүстік порт

Northport компаниясына Northport (Malaysia) Bhd иелік етеді және оны басқарады. Northport ұйымы екі компанияның – Kelang Container Terminal (KCT) және Kelang Port Management (KPM) – бірігу нәтижесінде құрылды. Оның қызметтеріне сондай-ақ South Port кіреді, ол әдеттегі жүктерді тасымалдау үшін Southpoint деп қайта аталды, сонымен қатар логистикалық бөлімшесінің құрамына Northport Distripark Sdn Bhd (NDSB) енді.

Вестпорт

Westport компаниясын Westports Malaysia Sdn Bhd (бұрын Kelang Multi Terminal Sdn Bhd) басқарады. 1995 жылдың желтоқсанында Westport жүк терминалдарының қасында орналасқан Pulau Indah-да Port Klang Cruise Centre жолаушылар порты ашылды. Круиздік компаниялар мен әскери кемелер Port Klang Cruise Centre портының үш тұғырларының кез келгеніне тоқтасады, бұл порт бұрын Star Cruises басқаруында болған, кейін Glenn Marine Group тобына берілді.

Көлік

Порт Кланг – Куала-Лумпурға дейін жалғасатын 2-ші федералды тас жолдың батыс ұшы. KESAS, жақын орналасқан Пандамарандағы Пулау Инда автожолымен 181-ші федералды бағытпен байланысып, Westports және PKFZ-ге қосылады. Порт Кланг қаласын, Саутпортты және тұрғын үйлерді байланыстыратын басты жолдар – Персиаран Раджа Муда Муса және Джалан Пелабуан Утара. 2012 жылдан бері Пулау Инда SKVE арқылы Малайзияның әкімшілік орталығы Путражая және Кажаңмен тікелей байланысты.

Қоғамдық көліктер

Кланг арқылы Куала-Лумпурға жиі автобус және қалалық пойыздар қатынайды. Порт Клангке KTM Komuter қызметі көрсетіледі және пойыздар Порт Кланг Komuter станциясында тоқтайды. Электр пойызы Кланг, Куала-Лумпур, Субанг-Джая, Шах Алам және Танжунг Малимге дейін барады. Аймақта Пулау Кетамға жолаушылар паром терминалы және Индонезиядағы Танжунгбалай мен Думайға халықаралық терминал да орналасқан. Нортпорт көпірінің құрылысы аяқталғанға дейін ескі паром терминалы Пулау Лумут және Телок Гонженг терминалдарына жүйлі жолаушылар қайықтарын тасымалданды.

Саясат

Порт Кланг Кланг қалалық кеңесінің (MPK) қарауында. Парламентте оны Ганабатырау Вераман, халық депутаты ұсынады. Селангор штатының заң шығару жиналысында қалашықты Азимзам Заман Хури, Пелабуан Кланг штатының заң шығару жиналысының депутаты өкілдік етеді.