Колорадо штатындағы көлік туннелі

Кіріспе

Колорадо штатындағы көлік туннелі. Эйзенхауэр туннелі, ресми түрде Эйзенхауэр – Эдвин С. Джонсон еске алу туннелі, АҚШ-тағы ең биік көлік туннелі мәртебесін сақтап тұр, сондай-ақ ең ұзын тау туннелі және мемлекетаралық тас жол жүйесіндегі ең жоғары нүкте болып табылады. Бірақ, содан кейін басқа жерлерде, мысалы Қытайдағы Фэнхуошань теміржол туннелі сияқты, одан да биік туннельдер салынды.

Биіктік шектеу

Қосымша өзгермелі хабар белгілері мен жарықтандыру жүйелерінен туындаған биіктік шектеулеріне байланысты, туннельдердің бастапқы биіктігі 13 фут (4 метр) деп белгіленген. Әрбір туннель кіреберісінде орналасқан биіктік сенсоры, егер биіктігі артық көлік туннельге кіруге тырысса, дабыл қақтырып, жол сигналдарын қызылға ауыстырады, соның салдарынан барлық қозғалыс тоқтатылады. Көлік тас жолынан артық биіктіктегі көлік алынғанға дейін кіреберіс жабық болып қалады, бұл ауыр кешігулерге әкелуі мүмкін. CDOT мәлімдемесіне сәйкес, жаңартудан бұрын жылына шамамен 20 000 көлік дабыл сигналын іске қосқан. Жүк тасымалдау саласы, осы жүк көліктерінің көпшілігі биіктік талаптарына сәйкес болғанымен, пневматикалық серіппелері (туннель ішінде төмендетілуі мүмкін) немесе тіркеме үстіндегі қар мен мұздың салдарынан дабыл қаққандығын айтты. Осы кезеңде жүк тасымалдау саласы, егер биіктік бірнеше сантиметрге көтерілсе, дабылдардың саны 80%-ға дейін азаяды деп болжады. 2007 жылғы жаңарту сонымен қатар, туннельдерден шығу кезіндегі 7% еңіс және қисықтарда жүк көліктері үшін қауіпсіз жылдамдықты есептейтін және оны әрбір жүргізушіге көрсететін, қозғалыс кезінде салмақты анықтау жүйесін қосты.

Балама жол

Туннель Loveland Pass арқылы 6-шы АҚШ тас жолының бұрынғы бағытын көптеп ығыстырғанмен, қауіпті жүк тасымалдаушыларға (хазматтарға), велосипедтерге және жаяу жүргіншілерге туннельге кіруге тыйым салынған, олар ұзындығы, көлбеулігі жоғары және 834 фут (254 м) биіктігімен 11992 фут (3655 м) болатын асуды пайдалануға міндетті. Туннельдің өзі асуға қарағанда аз қиын болғанымен, оған жақын жолдар тік және жүк көліктері үшін тоқтау алаңдары бар. Егер Лавленд асуы жабық болса, мысалы, құрылыс жұмыстары немесе дауылдар кезінде, қауіпті жүктерге қойылған тыйым уақытша алынып тасталады және туннель сағат сайын бір рет қалыпты қозғалыс үшін жабылып, қауіпті жүктерді конвоймен өткізуге мүмкіндік береді.

Тарих

Лавленд асуының астындағы туннель идеясы кем дегенде 1950 жылдан бері болған. Уильям А. Х. Лавленд 1867 жылы асудың астында туннель салу туралы ойлады, бірақ оның орнына қазір Лавленд асуы деп аталатын керуен жолын салдырды. Колорадо штаты, Колорадо арқылы трансконтиненталды тас жол өтуі үшін мемлекетаралық тас жол жүйесіне лобби жасаған кезде, бұл мәселе бойынша кең талқылау басталды. Юта штатының шенеуніктерімен келіссөздерден кейін, ең жақсы нұсқа – 6-шы АҚШ жолының бойымен жүру екені шешілді. Инженерлер, мемлекетаралық тас жол стандарттарына сәйкес келетін жол салуға тырысудың орнына, асудың астынан туннель салуды ұсынды. Туннельге, туннельдің батыс жағынан өтетін су арнасының аты берілді. Туннель ашылғанға дейін, оған Дуайт Д. Эйзенхауэр мен Эдвин К. Джонсонның құрметіне ат қойылды. Алғашқы «Пионер» қазбасы, екі үлкен туннельге қол жеткізу үшін 1964 жылдың соңында, он төрт айдан кейін аяқталды. Туннельдің бірінші қазбасын салу 1968 жылдың 15 наурызында басталды. Құрылыс кезінде геологиялық жарықтар жылжып, туннельдерді және жұмысшыларды құлаудан қорғау үшін шұғыл шаралар қабылдау қажет болды. Инженерлердің барлық күш-жігеріне қарамастан, бірінші туннельді қазу кезінде үш жұмысшы, ал екінші туннельді қазу кезінде төрт жұмысшы қаза тапты. Құрылысты одан әрі қиындата отырып, қазба машиналары мұндай биіктікте күтілгендей жылдам жұмыс істей алмады, сондықтан өнімділік жоспарланғаннан әлдеқайда төмен болды. Бір инженер ашуланып: «Біз нұсқаулық бойынша жұмыс істедік, бірақ тау оқи алмайтын еді», – деді. Бастапқыда, солтүстік Эйзенхауэр туннелі екі бағыттағы қозғалыс үшін пайдаланылды, әр бағытқа бір қатардан. Туннель арқылы өтетін көлік саны болжамдардан асып, оңтүстік туннельдегі құрылысты жеделдету жұмыстары басталды. Шығысқа қарайтын Эдвин К. Джонсон туннелінің құрылысы 1975 жылдың 18 тамызында басталды және 1979 жылдың 21 желтоқсанында аяқталды. Эйзенхауэр туннелінің бастапқы инженерлік сметасы 42 миллион долларды құрады, бірақ нақты құны 108 миллион долларды құрады (1973 жылғы 108,0 доллар бүгінгі күні шамамен миллион долларға тең). Қаржының шамамен 90% федералды үкіметтен, ал қалғаны Колорадо штатынан төленді. Ол кезде бұл федералды қаржымен қаржыландырылған ең қымбат жоба болды. Джонсон туннелін қазудың құны 102,8 миллион долларды құрады (1979 жылғы 102,8 доллар бүгінгі күні шамамен миллион долларға тең). Бұл көрсеткішке екі туннельдің құрылысы кезіндегі 50 миллион долларлық қосымша шығындар кірмейді. Ашылғаннан кейін, ол әлемдегі ең биік орналасқан туннель атанды, бұл атақты Ауғанстандағы Саланг туннелінен алды. Туннельдің құрылысы феминистік қозғалысқа қатысты мәселелерді көрсетті. Жанет Боннема Колорадо көлік департаментіне инженер-техник лауазымына өтініш бергенде, оған «Straight Creek» туннельдері жобасы тапсырылды. Оның бастығы резюмесін дұрыс оқымағандықтан, «Джеймс» есімді адамды жалдағанын ойлады. Басшы департамент әйел адамды жалдағанын білгеннен кейін, оған кеңседе көмекші жұмыс істеуді тапсырды. Құрылыс алаңына әйел адамның кіруіне қарсылық болды. Бір басшы әйел кірсе, «осы жұмысшылардың бәрі туннельден шығып кетеді және ешқашан қайта оралмайды» деді. Көбінесе кеншілік тәжірибесі бар жұмысшылар, әйел адам шахтаға бақытсыздық әкеледі деген жалпы сенімге ие болды. Бір жұмысшы: «Бұл жаман ниеттілік. Әйел адам туннельге кіргеннен кейін өлгендерді көп көрдім», – деді. Боннема туннель ішінде жұмыс істеу құқығы үшін департаментке сотқа шағым түсірді. Ол өзінің жақсы физикалық формада және туннельде жұмыс істейтін көптеген ер адамдардан епті екенін айтты. Колорадода тең құқықтар заңының қабылдануына шабыттанған ол, 1972 жылдың 9 қарашасында журналистермен бірге туннельге кірді. Кейбір жұмысшылар жұмыстан кетіп, кем дегенде біреуі: «Осы әйелдерді алып кетіңіздер!» – деп айқайлады. 2023 жылдың қарашасында CDOT туннельдерде жаңартылған операциялық орталықты және жаңа гараж бөлімдерін ашты.

The idea for a tunnel under Loveland Pass existed since at least the 1950s. William A. H. Loveland had an idea of a tunnel under the divide in 1867, but instead got the wagon road now known as Loveland Pass built. Serious discussion began when the state of Colorado lobbied for the Interstate Highway System to route a transcontinental highway across Colorado. After a round of negotiations with Utah officials, it was decided the best option was to follow the US Route 6 corridor. Engineers recommended tunneling under the pass, rather than attempt to build a route across conforming to Interstate Highway standards. named for the waterway that runs along the western approach to the tunnel. Before the tunnel was dedicated, it was renamed to honor Dwight D. Eisenhower and Edwin C. Johnson. The original Pioneer bore to access the two larger bores was "holed through" in late 1964, after fourteen months. Construction on the first bore of the tunnel was started on March 15, 1968. These faults began to slip during construction and emergency measures had to be taken to protect the tunnels and workers from cave ins and collapses. Despite the best efforts of engineers, three workers were killed boring the first tube and four in boring the second. Further complicating construction, the boring machines could not work as fast as expected at such high elevations and so the productivity was significantly less than planned. The frustration prompted one engineer to comment, "We were going by the book, but the damned mountain couldn't read." Initially, the northern Eisenhower bore was used for two way traffic, with one lane for each direction. The amount of traffic through the tunnel exceeded predictions, and efforts soon began to expedite construction on the southern bore. Construction began on the eastbound Edwin C. Johnson tunnel on August 18, 1975, and finished on December 21, 1979. The initial engineering cost estimate for the Eisenhower bore was $42 million, but the actual cost was $108 million (equivalent to $108.0 in 1973 is equivalent to about <calculated amount> in recent years million in ). Approximately 90% of the funds were paid by the federal government, with the state of Colorado paying the rest. At the time, it set a record for the most expensive federally aided project. The excavation cost for the Johnson bore was $102.8 million (equivalent to $102.8 in 1979 is equivalent to about <calculated amount> in recent years million in ). Not included in the figures is about $50 million in non boring expenses during the construction of both tunnels. Upon opening, it became the highest elevation tunnel in the world, taking the title from the Salang Tunnel in Afghanistan. The tunnel's construction highlighted issues relevant to the feminist movement. When Janet Bonnema applied for a position as an engineering technician with the Colorado Department of Transportation she was given an assignment on the Straight Creek Tunnels project. Her supervisor misread her resume and thought that he was hiring "James." When the supervisor discovered that the department had hired a woman, she was tasked with doing support work from the office. There was opposition to a woman entering the construction site. One supervisor stated that if she entered, "Those workers would flat walk out of that there tunnel and they'd never come back." The workers, most of whom had a mining background, expressed a common superstition that a woman brought bad luck to a mine. One worker insisted, "It's a jinx. I've seen too many die after a woman was in the tunnel." Bonnema sued the department for the right to work inside the tunnel. She countered she was in better shape and more agile than most of the men who were working on the tunnel. Emboldened by the passage of an equal rights law in Colorado, she finally entered the tunnel, with an entourage of reporters, on November 9, 1972. Some workers walked off the job, and at least one of them yelled, "Get those women out of here." In November 2023, CDOT opened an updated operations center and new garage bays at the tunnels.

Құрылыс кезінде ұшақ апаты

1970 жылы 2 қазанда, жұма күні, туннель салынып жатқанда, туннель құрылысында жұмыс істеген жұмысшылар шығыс порталдан солтүстік-шығысқа қарай 3 шақырымдай жерде болған ұшақ апаты орнына бірінші болып жетті. Вичита штаты университетінің футбол командасын тасымалдап келген екі ұшақтың бірі – «Мартин 404» чартерлік рейсі, тас жолдың солтүстігіне құлап түсті. Борттағы 40 жолаушы мен экипаж мүшесінің арасында тек тоғыз адам ғана құтылды. Команда Юта штатының Логан қаласындағы университетімен матчқа бара жатқан еді және жақында Денвер қаласының Степлтон халықаралық әуежайында жанармай толтырған болатын. Команданың негізгі құрамын тасымалдаған ұшақ Денверден нашар жоспарланған көрікті маршрутпен ұшып кетті. Ал екінші ұшақ, резервтік ойыншыларды алып, бастапқы маршрутпен Логанға қауіпсіз қонды.

Суды бұрмалау

Моффетт туннеліне ұқсас, Эйзенхауэр туннелі негізінен көлік туннелі ретінде салынған, бірақ Континенттік бөлінудің батыс жағынан шығысқа қарай суды бұру үшін де су туннелі ретінде қолданылады. Стрейт-Крик су алабынан (Блю-Ривердің саласы) және туннельге сіңіп кіретін барлық су Clear Creek арқылы Coors Brewing Company-ге жіберіледі. Әдетте, туннель жылына көп мөлшерде су жеткізеді.