Кіріспе

Бір ұшында ілмегі бар, тоқыма жасауға арналған құрал. Тоқыма ілмегі – жіп немесе қауырсыннан иілмелер жасап, оларды тоқыма түйіндеріне байланыстыру үшін қолданылатын құрал. Ол бір жағынан ұштарланған дөңгелек саңылау, ал арт жағында бүйірлік ойық бар. Ұшы тоқыма материалға ілмекті енгізуді жеңілдетеді, ал ойық материал арқылы иілмені кері тартуға мүмкіндік береді. Саңылау содан кейін ілмектің номиналды диаметрін анықтайтын және оның үстінде жасалған иілмелердің біркелкі өлшемдерін қамтамасыз ететін жұмыс аймағына және тұтқаға бөлінеді.

Құрылыс

Хрошетка 19-ғасырдың басында ерекше тоқыма өнері ретінде пайда болды, және сол кезеңнен көптеген ілгектер сақталған. Оларды екі топқа бөлуге болады: бірі – бөлек тұтқаларға орнатылған жіңішке болат ілгектер, екіншісі – әртүрлі материалдардан жасалған бір бөліктен тұратын ілгектер. Болат және басқа материалдардан жасалған ілгектер арасындағы айырмашылық бүгінгі күнге дейін сақталып келеді, бірақ қазір барлығы бір бөліктен жасалады. Тұтқаға эргономикалық жайлылық үшін әртүрлі жабындар жағылуы мүмкін. Уақыт өте келе тұтқаларға әсемдік қосылды, мысалы, 19 ғасыр Еуропасындағы скреймшоу әдісі қолданылды. Қазіргі уақытта ілгектердің диаметрі 0,35 мм-ден 25 мм-ге дейін болады. Бұл диаметрлер миллиметрлермен де, сондай-ақ әртүрлі сандық немесе әріптік өлшем жүйелерімен де көрсетіледі. 2,0 мм-ден кішкентай ілгектер болаттан жасалады (оның беріктігіне байланысты) және болат, тізбе немесе жіп ілгектері деп аталады. 2,00 мм немесе одан үлкен диаметрлі ілгектер жіп ілгектері немесе қарапайым ілгектер деп аталады. 2,0 мм-ден 6,0 мм-ге дейін алюминий басым материал болып табылады (жеңіл салмағы үшін). Одан асып кеткенде, бамбук, ағаш және пластик жиі қолданылады (олардың тіпті жеңіл салмағы үшін). Дегенмен, түрлер арасындағы көрсетілген өлшемдер шамамен берілген. Ең жұқа ілгектерден басқа, олар әрқашан болаттан жасалса, көрсетілген диапазоннан тыс материалдар да кездесуі мүмкін. Тұтқалар мен кейбір бір бөліктен жасалған ілгектер үшін тарихи материалдарға сүйек, кірпік, целлюлоид, агат, піл сүйегі және мамонттың тасқа айналған сүйегі жатады. Тунис тоқымасында ұзын ілгектер қолданылады, ол осы стильге тән ашық тізбелердің ұзын қатарларын жасауға мүмкіндік береді. Тунис тоқымасы және стандартты ілгекпен жасалмайтын, мысалы, cro hooking сияқты басқа да тоқыма түрлері үшін екі ұшында ілгегі бар форма да қолданылады.

Тарих

Крючоктың нақты шығу тегі белгісіз болса да, 18 ғасырдағы ұқсас өнерлердің әсері анық көрінеді. Шопан тоқымасы 1700-жылдардың соңы мен 1800-жылдардың басында Еуропада танымал болды және қазіргі кезде сырғу тігістері деп аталатын нәрсені жасау үшін жалпақ ілмек қолданылды. Осы шамада барабан тігісі де кең таралған және Қытайда пайда болып, сауда арқылы Еуропаға жеткені айтылады. Бұл тәсілте ілмек түріндегі инемен тізбекті тігістер жасауға қолданылды. Уақыт өте келе, бүгінде жиі қолданылатын ілмектерге ұқсас, тегіс конус тәрізді және дөңгелек қималы ілмектер жасалды.

Қалқаның өлшемі

Қылқалам өлшемдерін салыстыру үшін АҚШ стандартты тігіш ілмек және тоқыма ине өлшемдерінің тізіміне жүгініңіз.

Түрлері

Кноук – бір жағы ілгек, екінші жағы шнур бекітуге арналған тесігі бар тоқыма ілгек. Бұл шнурға бірнеше тоқыманың ашық тігістерін (қайта тоқуға дайын) орналастыруға мүмкіндік береді, содан кейін оларды келесі қатарға өтетін кезде шнурға жылжытуға болады.

Адаптивті сақина ілгектері

Адаптивті тігіш инелер – физикалық мүмкіндігі шектеулі адамдарға көмек көрсетуге арналған арнайы тігіш инелер. Көптеген адаптивті инелер эргономикалық тұтқамен жасалған, ол ыңғайлы ұстауды қамтамасыз етеді және адамның саусақтарына, білегіне және қолына түсетін күшті азайтады. Артрит немесе карпальді туннель синдромымен ауыратын адамдар үшін ең пайдалы, эргономикалық инелер барлық тігістерде қолданылатын қайталанатын қозғалыстардан туындаған қол мен білек ауыруларын азайта алады, мүмкіндігіне қарамастан барлық тігушілер үшін. Эргномикалық тұтқалардан басқа, адаптивті инелерде кеңейтілген инелер немесе ұзын тұтқалар сияқты қосымша мүмкіндіктер де болуы мүмкін, бұл қозғалу қабілеті шектеулі немесе нашар дамыған адамдарға жақсырақ басқару және пайдалануды жеңілдетуге көмектеседі.

Басқа қолданбалар

Крючоктарды көп жағдайда жіпті тесіктен өткізу қажет болғанда қолдануға болады. Мысалы, көптеген тоқымашылар оларды түсіп қалған тоқу тігістерін түзету үшін пайдаланады, ал тігіншілер шнурды арқанның ішінен өткізу үшін крючоктарды қолдануы мүмкін. Олардың қолданылуы тек тоқыма өнермен ғана шектелмейді; шаш өрімдеріндегі шашыраған шаштарды негізгі өрімге қайтару арқылы оларды күтіп ұстауға да болады.