Кіріспе
1973 жылы Мадридте, Испанияда болған кісі өлтіру. 1973 жылдың 20 желтоқсанында Испанияның премьер-министрі Луис Карреро Бланко баск сепаратистік тобы ЕТА жасаған көлік құралына қойылған бомбаның салдарынан қаза тапты. Бұл қастандық, сондай-ақ "Операция Огро" (Operación Ogro) кодолық атымен белгілі, 1939 жылы Испаниядағы Азамат соғысы аяқталғаннан бергі Франко режиміне жасалған ең ірі шабуыл саналады және Испания саясатында елеулі салдарларға алып келді. Карреро Бланконың қазасы көптеген саяси тұжырымдамаларға әкелді. 1973 жылдың соңына қарай диктатор Франсиско Франконың денсаулығы күрт нашарлап, Франколық режимнің соңғы дағдарысын көрсететін болды. Бланконың қазасынан кейін Франко режимінің ең консервативті тобы, "бункер" деп белгілі, Франкоға ықпал етуге тырысты, осылайша ол премьер-министрлікке өте консервативті адамды тағайындасын. Нәмісакер, ол Карлос Ариас Наварроны таңдады, ол бастапқыда Франко режимінің ең қатаң шараларын жеңілдетуді жариялады, бірақ "бункер" тарапынан көрсетілген қысымға көніп, тез шегінді. Ал ЕТА, өз кезегінде, маңызды қарулы топ ретіндегі беделін нығайтып, Франкизмнің басты қарсыластарының біріне айналды.
On 20 December 1973, Luis Carrero Blanco, the Prime Minister of Spain, was assassinated in a car bombing set up by the Basque separatist group ETA. The assassination, also known by its code name Operación Ogro (Operation Ogre), is considered to have been the biggest attack against the Francoist State since the end of the Spanish Civil War in 1939 and had far reaching consequences within the politics of Spain. The death of Carrero Blanco had numerous political implications. By the end of 1973, the physical health of dictator Francisco Franco had declined significantly, and it epitomized the final crisis of the Francoist regime. Following Blanco's death, the most conservative sector of the Francoist State, known as the búnker, wanted to influence Franco so that he would choose an ultraconservative as Prime Minister. Finally, he chose Carlos Arias Navarro, who originally announced a partial relaxation of the most rigid aspects of the Francoist State, but quickly retreated under pressure from the búnker. ETA, on the other hand, consolidated its place as a relevant armed group and would evolve to become one of the main opponents of Francoism.
Шабуыл
ЭТА-ның командалық бөлімшесі Txikia (ЭТА белсендісі Эустакио Мендизабалдың псевдонімінен кейін, оны 1973 жылғы сәуірде Гвардия Сивиль өлтірді) атты кодты пайдаланып, Мадридтегі Calle Claudio Coello 104 мекенжайындағы жертөледегі пәтерді жалға алды. Бұл пәтер Бланконың Сан-Франциско де Борья шіркеуіне әдетте баратын жолында орналасқан еді. Бес ай бойы топ көше астынан туннель қазып, үй иесіне нағыз мақсатын жасыру үшін өзін студент-мүсіншілер деп таныстырды. Туннель мемлекеттік қоймадан ұрланған Goma 2 жарылғыш заттарымен толтырылған. 20 желтоқсанда сағат 9:36-да үш адамнан тұратын ЭТА командасы, электршілер кейпінде, Бланконың Dodge Dart машинасы өткен сәтте, командалық сым арқылы жарылғыш заттарды жарылысқа келтірді. Бланко жарылыстан аман қалды, бірақ ауруханада сағат 10:15-те қайтыс болды. Оның күзетшісі мен жүргізушісі де көп ұзамай көз жұмды. Бұл кісі өлтіруге испандық оппозицияның эмиграциядағы өкілдері наразылық білдірмеді, кейбір жағдайларда тіпті оны құптады. Калифорния штатының Нортридж қаласындағы мемлекеттік университетінің социология профессоры Лора Десфор Эдлстің сөзіне сәйкес, кейбір сарапшылар Кареро Бланконы өлтіруді ЭТА-ның «испан демократиясының ісіне қызмет ету» үшін жасаған жалғыз ісі деп санайды. Алайда, бұрынғы ЭТА мүшесі, қазіргі жазушы Джон Хуаристи, ЭТА-ның мақсаты демократияландыру емес, Испанияны толығымен тұрақсыздандыру, Франконың баск ұлтшылдығына қарсы репрессиясын күшейту және баск халқын Франкоға қарсы ЭТА сияқты «кіші жамандыққа» қолдау көрсетуге мәжбүрлеу үшін зорлық спиралін тудыру болғанын мәлімдеді.
Реакция
1973 жылдың 20 желтоқсанында "Испанияға қауіп төндіретін қиратушылық қауіптері" тақырыбында үкімет отырысы өткізу жоспарланған. Карреро Бланко да, АҚШ Мемлекеттік хатшысы Генри Киссинджер де 19 желтоқсанда өткен кездесуде солшыл көтеріліске байланысты алаңдаушылықтарын білдірді. Үкімет шенеуніктері Вильямехор сарайына келгенде Карреро Бланконың қаза болғанын естіді. Премьер-министрдің орынбасары Торкуато Фернандес Миранда сабырлы болуға шақырды және Франкоға қоңырау шалып, не істеу керектігін шешу үшін Франконың кеңесін алуға ниеттенгенін мәлімдеді. Қоңыраудан кейін Фернандес Миранда Мемлекеттік заңның ережелеріне сәйкес өзін премьер-министр деп жариялады. Премьер-министр ретіндегі алғашқы шешімі – төтенше жағдай режимін жариялаудан бас тарту болды. Әскери-теңіз министрі Габриэль Пита да Веига Фернандес Мирандаға Азаматтық гвардияның бас директорының "бақылауды күшейтуге" шешім қабылдағанын және телеграмма арқылы агенттерге кез келген қақтығыс жағдайында қажет болса, өлімге әкелетін күш қолдануға дайын болуды бұйырғанын хабарлады. Бірақ Фернандес Миранда бұған қарсы болды және Иньеста Каноны телеграмма арқылы бұл бұйрықты дереу кері қайтаруға мәжбүр етті.