Кіріспе
Англиядағы азаматтық приход – Саддлворт. Саддлворт – Ұлы Манчестердегі Олдхэм қалалық округінің азаматтық приходы. Ол Пеннин тауларының батыс беткейінде орналасқан бірнеше ауылдар мен шағын елді мекендерді, сондай-ақ Олдхэм қаласының маңындағы аудандарды қамтиды. Аумақтары: Аустерленд, Делф, Деншоу, Диггл, Добкросс, Фризленд, Грасскрофт, Гринфилд, Гротон, Лидгейт, Скаутхед, Спрингхед және Аппермилл. Саддлворт Олдхэмнің шығысында және Манчестерден 18 шақырым (11 миль) солтүстік-шығысқа қарай жатыр. Бұл аймақ негізінен ауылдық және 2011 жылғы халық санауы бойынша 25 460 адам тұрады. Бұрынғы Саддлворт қалалық округі 1974 жылы Ұлы Манчестерге қосылған Батыс Ридингтің жалғыз бөлігі болды. Приходта бірнеше мыс қорытынды оркестрлері бар.
Saddleworth is a civil parish of the Metropolitan Borough of Oldham in Greater Manchester, England. It comprises several villages and hamlets as well as suburbs of Oldham on the west side of the Pennine hills. Areas include Austerlands, Delph, Denshaw, Diggle, Dobcross, Friezland, Grasscroft, Greenfield, Grotton, Lydgate, Scouthead, Springhead and Uppermill. Saddleworth lies east of Oldham and 11 mile (18 km) northeast of Manchester. It is broadly rural and had a population of 25,460 at the 2011 Census, The former Saddleworth Urban District was the only part of the West Riding to have been amalgamated into Greater Manchester in 1974. There are several brass bands in the parish.
Ерте тарих
Сэдлворттың алғашқы құжаттық дерегі 1086 жылғы "Домсдей кітабында" кездеседі, онда ол "Квик" деп аталған, "Тоак" деп жазылған; және ол "Еврвикширдегі (Йоркшир) Корольдің жері, Агбригг Вапентейк" деп сипатталған. Сэдлворт аймағында қола дәуіріне қатысты болуға мүмкін дөңгелек оба бар. Қазба жұмыстарына қарамастан, обадан ешқандай қабір заттары немесе адам дене қалдықтары табылған жоқ.
Өнеркәсіп тарихы
Саддлворт аймағының тік беткейлері мен аймақтың қышқыл топырағы ешқашан қарқынды шаруашылыққа қолайлы болған емес; осының салдарынан, Виктория дәуірінен зауақыт бұрын Саддлвортта ұзақ уақыт бойы қалыптасқан, бірақ үй шаруашылығына арналған тоқыма өндірісінің дәстүрі болған. Өнеркәсіптік революцияға дейін Саддлвортта шағын, қарапайым диірмендер болған, бірақ олар уақыт өте келе іріктеу, қарқынды жұмыс істейтін мекемелермен алмастырылды. Виктория патшайымының билігінің соңында механикаландырылған тоқыма өндірісі жергілікті экономиканың маңызды бөлігіне айналды. Саддлворттағы Өнеркәсіптік революция кезіндегі өндірістің өркендеуі жақсырақ көлік инфрақұрылымын қажет етті. Хаддерсфилд тар каналының құрылысы 1794 жылы басталды, «Каналдық мания» шарықталу кезінде, Хаддерсфилдті Сталибриджге Саддлворт арқылы жалғады және он жеті жылдан кейін 1811 жылы аяқталды; сол кезде Дигглдегі Standedge Canal туннелі ақыры ашылды. Каналдардың құлдырауы және бумен жүретін локомотивтердің пайда болуы каналды бәсекеге төтеп беруден қағыстырды, сондықтан каналға параллель теміржол туннелі салу туралы шешім қабылданды, ол 1848 жылы аяқталды. Көлік ағынының артуы екінші туннельді салуды талап етті, ол 1871 жылы аяқталды. Бұл екі туннель де бір жолды болды және ақырында 1894 жылғы туннельмен алмастырылды, ол екі жолды туннель болып табылады және қазіргі кезде үш туннельдің ішінде жолаушыларды үнемі тасымалдайтын жалғыз туннель. Ральф Радклиф Уайтхед, Джеймс Хейвуд Уайтхед және Фрэнсис Фредерик Уайтхед ағайындылары өте жомарт болды және 1850 жылдары басқа да қайырымдылықтарымен қатар Фризеландта Христос шіркеуін, сондай-ақ пасторлық үйін, мектепті және мектеп директорының үйін салды. Бұл ғимараттар салынған жер 1849 жылы L. & N. W. Railway компаниясынан сатып алынған. Шіркеу мектебі қайта салынды, ал Готикалық жаңғыру стилінде салынған және Певснердің нұсқаулығында айтылған пасторлық үйі мен аумағы қазір жеке меншіктегі ІІ санаттағы ғимаратқа айналды. Өндірістің өркендеуі жақсырақ көлік инфрақұрылымын қажет етті, соның ішінде Хаддерсфилд тар каналын және бірнеше теміржолдарды. Олдхэм қалалық ауданының көп бөлігінен айырмашылығы, онда өнеркәсіптік архитектура көбінесе Акрингтон қызыл кірпіштерінен салынған, Саддлворттағы тоқыма фабрикалары мен оларды қолдайтын инфрақұрылым жергілікті диірмен тасынан жасалған. Бұл Оңтүстік-Батыс Пенниндегі басқа да елді мекендерге, мысалы Рочдейлдің жанындағы Милнроуға ұқсас.
Басқару
Пеннин суайдынының батыс жағында орналасқан Саддлворт, немесе бұрын "Жылдам" деп белгілі болған, орта ғасырлардан бері Йоркширдің тарихи округтік шекарасында жатыр. Бұл аймақ өте ерте заманнан бері "Ервикширдегі патшаның жері" (Йоркшир) деп аталатын Агбригг Вапентэйкінің бір бөлігі болды. 17 ғасырдың бір кезеңінде Саддлворт, Сальфордширдегі Рочдейлдің ежелгі приходының құрамындағы шіркеу болып табысты, оның қалған бөліктері толығымен Ланкаширдің ежелгі графтығында орналасқан. Осы кезде аймақтағы пошта бөлімі Манчестерге қарасты Аппермилл деген атпен тіркелді. 1900 жылы шекаралар қайта өзгертілді, Аппермилл қосылды, және біртұтас шіркеулік ауылдық округтың орнына "Саддлворт қалалық округі" құрылды. 1937 жылы Спрингхед қалалық округі қосылды, ал Саддлворт әкімшілік мақсаттар үшін Үлкен Манчестердің метрополитендік графтығына қарасты Олдхэм метрополитендік округіне енгізілді. Үй шаруашылығының орташа мөлшері 2,39 адамды құрады. Саддлворттағы 16-74 жастағы тұрғындардың 45,3%-ы академиялық білімі жоқ немесе бір GCSE-ге ие, бұл көрсеткіш Олдхэмнің барлық метрополитендік округіндегі (55,2%) көрсеткіштен төмен, ал Англиядағы көрсеткішпен (45,5%) шамалас. Халық санауы бойынша, жұмыссыздардың үлесі 1,9%-ды, ал экономикалық жағынан белсенді еместердің үлесі 28,2%-ды құрады.
Жеке тұлға
1974 жылғы жергілікті басқару реформаларынан бері Сэдлворт тұрғындарының бір бөлігі өздерінің негізгі географиялық орналасуына қатысты алаңдаушылық білдірді, ал жергілікті қауымдастықтың бір бөлігі Сэдлворттың Ұлы Манчестер құрамына кіргеніне наразылық танытты. Сэдлворт, ондағы жергілікті сәулет тастан салынған шағын үйлер Йоркшир үлгісінде, Олдхэм қалалық округінің Йоркширдің тарихи шекараларынан шыққан жалғыз бөлігі болып табылады, ал қалғаны Ланкаширден. Бұл сондай-ақ Ұлы Манчестердің метрополиялық округінің осы шекаралар ішінде орналасқан жалғыз бөлігі. Saddleworth White Rose Society әр жылғы Йоркшир күнінде (1 тамыз) Сэдлворттың Йоркширдің Батыс Ридингінің бір бөлігі болып қала беретінін дәлелдеу үшін шаралар ұйымдастырады. Уэльс принці 2001 жылы аймаққа сапар шеккен кезде Сэдлворттың Йоркшир мәртебесін сақтап қалғанын айтты: «Сэдлворттың әлі де тарихи Батыс Ридингтің құрамында болуы өте маңызды». 2004 жылы Сэдлвортты Олдхэм округінен бөліп шығарудың мүмкіндігін талқылау үшін қоғамдық тыңдаулар өтті. Кейбір тұрғындар сол кезде Батыс Йоркширдің метрополиялық округіне немесе шекараның екі жағындағы қалалар мен ауылдарды байланыстыратын жаңа Оңтүстік Пеннин округіне қосылғанды жөн көретіндерін айтты. Мұндай қадам көршілес Кирклис қалалық округімен бірігуді қажет етсе де, Олдхэм округінің кеңесшілері Сэдлвортта жеткілікті ауруханалық көмек, әкімшілік ғимараттар, көлік, білім беру мекемелері және басқа да инфрақұрылым болмағандықтан, бұл бөлінудің мүмкін емес екенін мәлімдеді. Кеңесші Кен Хюльм осы мәселені талқылау үшін кездесу ұйымдастырды. Бір кеңесші: «Олар [Сэдлворт] округтің қалған бөлігінен гөрі үлкен үлес тілеуде. Олдхэмнің қалған халқы Сэдлвортқа қаржылай көмек көрсетпейді, ал Сэдлворттың өз күшімен өмір сүруге мүмкіндігі жоқ. Ол қажетті қызметтерді ұсынуға шамасы келмейді». 2010 жылы Олдхэм қалалық округі өз шекаралары бойында жаңа белгілер орнатты. Сэдлворт шекарасын көрсететін белгілердің жоғары жағында «тарихи Йорк графтығында» деп жазылған, оның қасында ақ гүл бейнеленген. Жыл соңында жергілікті лауазымды тұлғалар Ланкашир мен Йоркшир арасындағы тарихи шекараны белгілейтін Грэйнс-барда белгілерді ашты.
Ақ жұма
Сэдлвортта көптеген жылдық әдет-ғұрыптар мен дәстүрлер бар, олардың көбі Уитсонтиде өтеді. Ақжұма күні таңертең Сэдлворттың барлық ауылдарының қауымдары куәлік ету жүрісін өткізеді және діни қызметке қатысу үшін Аппермиллге жиналады. Кешке қарай Ақжұма күні қола оркестрлері байқауы өтеді. Бұл байқаулар 1884 жылы Сэдлворттан және жақын маңдағы Мосли мен Сталибридж қалаларынан бастау алды және әлі күнге дейін жергілікті аймақта орталықтандырылған. Аппермиллде алғаш рет жеңіске жеткен топ – «Уайк Темпераенс» тобы болды. Елдің түкпір-түкпірінен, тіпті әлемнің түкпір-түкпірінен келген топтар жыл сайын осы аймаққа қатысу үшін келеді. Іс-шараның үлкен танымалдығына байланысты, Ақжұма күні қола оркестрлері байқауы енді Сэдлворттың айналасындағы басқа ауылдарда да өткізіледі. Добкросс ауылында Генри Ливингс еске алу сыйлығы Ақжұма күні таңертеңгі жүрістердің бірінде ойнаған кез келген топқа беріледі.
Қиындық мейрамы
Фестиваль жергілікті топтар мен әртістердің музыкалық дарынын көрсетіп, қайырымдылыққа ақша жинауға бағытталған. Бұл шараны 2013 жылы Round Table Саддлворт бөлімшесі 2011 жылы тоқтатылған бұрынғы "Beer Walk" іс-шарасына альтернатива ретінде ұйымдастырды. "Beer Walk" 1973 жылы бастау алған. Қатысушылар Саддлворт айналасында әртүрлі костюмдер киіп, пабтарда тоқтаған. Көрермендер қайырымдылыққа ақша беруге шақырылды. Бұл іс-шара 39 жыл бойы өткізілді, бірақ 2500 ресми қатысушымен қатар шамамен 4000 ресми емес қатысушының да қатысуына байланысты, полиция 2012 жылы оны өткізуге 58 000 фунт стерлинг қажет болады деп бағалады. Дегенмен, кейбір адамдар бұл серуенді ресми емес түрде жалғастыруда.
Жедел жүгіру
Бұл оқиғаның бастауы белгісіз, алайда 1800 жылдан бұрын болмауы ықтимал. 20 ғасырдың басында теміржолдардың пайда болуына байланысты бұл дәстүр жойылды, себебі жергілікті тұрғындар жылдық демалысын өткізу үшін Саддлворт Уэйкс аптасында алысқа саяхаттай бастады. Дегенмен, Rushcart 1975 жылы Фред Бродбент пен Питер Эшворт жасаған зерттеулердің нәтижесінде, жаңа құрылған Saddleworth Morris Men тобының күш-жігерімен қайта жандандырылды. Олар қауымның егде жастағы өкілдерінен Rushcart туралы әңгімелерді ести алды. Сол кездегі көрермендердің саны аз болды, ал қазір жиналатын адамдардың санымен салыстырғанда зор айырмашылық бар.
Янкилер демалыс күні
Бұл шара 2001 жылы Ричард Гир бас рөлде ойнаған, 1979 жылы жергілікті жерде түсірілген "Янкилер" голливуд фильмін құрметтеу үшін басталды. Фильмде Аппермилл және көршілес Добкросс аудандарының көптеген жерлері қолданылды.
Йоркшир күні
Бұл шара 1975 жылдан бері жыл сайын 1 тамызда өткізіліп келеді. Бастапқыда бұл 1972 жылғы жергілікті басқаруды қайта ұйымдастыруға қарсы наразылық қозғалысы болды, ал күні Минден шайқасына және 1834 жылы Британ империясындағы құлдардың азат етілуінің жылдығына сілтеме жасайды, оған Йоркширдің депутаты Уильям Уилберфорс күшті күш салды.