Кіріспе

Брюссель астанасы аймағының муниципалитеті, Бельгия.

Сен-Жил (французша, sɛ̃ ʒil) немесе Синт-Жиллис (голландша) – Бельгияның Брюссель астанасы аймағының 19 муниципалитетінің бірі. Аймақтың оңтүстік бөлігінде орналасқан, Брюссель қаласы, Андерлехт, Форест және Иксельмен шектеседі. Брюссельдің барлық муниципалитеттері сияқты, заңды түрде екі тілді (французша-голландша), бірақ қазіргі уақытта көбінесе француз тілінде сөйлейді. Сен-Жилдің көпмәдениетті ерекшелігі оның алуан түрлі халқынан туындайды. Тұрғын үй қоры солтүстіктегі Брюссель-Оңтүстік теміржол станциясы маңындағы тозығы жеткен үйлерден бастап, оңтүстік шекарадағы Уккле және Иксельдегі әсем буржуазиялық үйлерге дейін, сондай-ақ Шарлеруа тас жолының (Charleroisesteenweg) ішкі жағындағы туристік қонақ үйлерге дейін әртүрлі.

Оббрюссель ретінде басталған

Оббрюссель ауылының алғашқы үйлері ("Жоғарғы Брюссель" деген мағынаны білдіреді) 7-ші мен 11-ші ғасырлар аралығында, қазір Орманның бөлігі болып табылатын, Брюссельдегі ең биік нүктелердің бірі – Биіктік Цент/Хогте Хондердке жақын салынған. 1216 жылы аймақтағы қарқынды демографиялық өсімге байланысты Forest Abbey Obbrussel-ге тәуелсіз приход мәртебесін берді. Бірақ бұл тәуелсіздік сексен жылға ғана созылды, одан кейін ауыл басқаруы Брюссельге берілді. 16-шы ғасырға қарай Оббрюссель 41 үйге дейін өсті. 1670 жылы испан үкіметінің бұйрығымен Монтерей графы Брюссель қаласын болжамды шабуылдардан қорғау мақсатында, Брюссельдің бекіністерінің бір бөлігі ретінде Оббрюссельде бекініс салғызды. 1675 жылы салынған бұл бекініс келесі ғасырда бірнеше маңызды баж салынатын жолдар мен қала құрылысын дамыту үшін бұзылды. Барьер де Сент-Жилль/Бареел ван Синт-Жилльс ауданының аты (сөзбе-сөз "Сент-Жилль тосқауылы") осы баж салынатын жолдарды әлі күнге дейін еске салады.

Француз режимі күні бүгінге дейін

Француз үкімдігі кезінде, 1795 жылдың 31 тамызында, қазір өз қамқоршысы және басты шіркеуінің атымен Сент-Жилл деп аталатын ауыл көршілес ауылдармен бірігіп Уккл қаласын құрды. Төрт жылдан кейін ол өз мэрі мен қалалық кеңесімен қайта тәуелсіздік алды. 1830 жылы Брюссель жаңадан құрылған Бельгияның астанасы болды. Осының нәтижесінде ғасырлар бойы капуста өсірумен танымал болған Сент-Жилл ауылдық ауылы бұрын-соңды болмаған құрылыс шабуылын бастан кешірді. 1800 жыл шамасында халық саны 2500 болса, 1880 жылы 33000-нан асып, 1910 жылы 60000-ға жетті. 1860 жылдары сәулетші және қала құрылысшы Виктор Бесме көшелер жүйесін толыққанды қайта жоспарлады. Осы шамада Луиза даңғылы/Луизалан, Брюссельдің оңтүстік теміржол станциясы және жаңа Сент-Жилл шіркеуі салынды, одан кейін жаңа түрме мен қалалық әкімшілік ғимараты салынды. Бүгінде Сент-Жиль – Брюссель агломерациясының ең тығыз орналасқан муниципалитеттерінің бірі.

Көрікті жерлер

Виктор Хорта мен Пол Ханкар сияқты шеберлердің жобалаған оннан астам модерн үйлері муниципалитеттің жоғарғы бөлігінде шашырап орналасқан, олар архитектуралық ерекшеліктерге ие. Хорта өзі үшін жобалаған үйі, қазір Хорта мұражайы, Америка көшесінде (Rue Americaine/Amerikaansestraat) орналасқан. Осы үйлердің бірнешеуі 2000 жылы ЮНЕСКО-ның Дүниежүзілік мұра орындары ретінде танылды. 1900-1904 жылдары салынған әкімшілік ғимарат көлемді көрінеді және француз шатосына, сонымен қатар венециялық стильге ұқсас. Сақталған неоготикалық түрме және бұрынғы Бельгия Корольдік Монетаханасы болған Hôtel des Monnaies / Munthof ғимараты екеуі де 1880 жылдарға дейін салынған, ал Сент-Жилл шіркеуі 1867 жылы салынған. Муниципалитетте көп ашық кеңістік жоқ, бірақ Forest / Vorst паркі оның батыс жағымен шектеседі.

Халық саны

Ұлттығы: Сен-Жиль Брюссель муниципалитеттері арасында ең көп шетелдік тұрғындары бар. 2017 жылдың сәуірінде тіркелген 49 933 тұрғынның 24 046-сы (48,2%) бельгиялық емес. Ең ірі шетелдік қауымдастықтар Франциядан (шамамен 5000), Португалиядан (шамамен 2700), Италия мен Испаниядан (шамамен 2000), Мароккодан (шамамен 1800), Польшадан (шамамен 2600), Румыниядан (шамамен 2200), Грекия мен Германиядан (шамамен 500) және Бразилиядан (шамамен 400) келген азаматтар. Жасы: Халықтың орташа жасы 35,95 жас, 18 жасқа дейінгі 10 мыңға жуық тұрғын бар, ал 65 жастан асқандар орташа көрсеткіштен кем. Жынысы: Сен-Жильде әйелдерге қарағанда ерлер басым (25 052, 50,2%) (24 881, 49,8%). Кірісі: Бір тұрғынға шаққандағы орташа табыс жылына 9000-11500 евроны құрайды, бұл оны Брюссельдегі ең кедей муниципалитеттердің екіншісі етеді (тек Сен-Жос-тен-Нодтеннен кейін).

Экономика және еңбек нарығы

Кәсіпорындар: 2014 жылдың желтоқсанында муниципалитетте 4452 ҚҚС тіркелген кәсіпорын болды. Жұмыспен қамту: 34 050 жұмыскер және 4220 жеке жұмыспен айналысатын адам жұмыс істеді. Жұмыспен қамту салыстырмалы түрде жылдам өсуде; 2006 мен 2013 жылдар арасында 26%-ға өсті, ал Брюссель аймағында жалпы көрсеткіш өзгеріссіз қалды. Муниципалитетте әйелдердің еңбек нарығына қатысу деңгейі жоғары – 59%, ал ерлерде 68%. 2015 жылы жұмыспен қамту деңгейі 49% болды. 2015 жылы жұмыссыздық деңгейі 24,2% құрады, бұл 2005 жылғы 28,2%-дан төмендеуді білдіреді. Туризм: 2007 мен 2015 жылдар арасында қонақүйлердегі түнгі тұру саны шамамен 20%-ға артты. Сол жылы 754 429 түнгі тұру тіркелді, оның 584 889-ы (70%) шетелдіктерге тиесілі болды. Жылжымайтын мүлік бағасы: 2010 мен 2014 жылдар арасында Сен-Жильдегі пәтерлердің орташа сату бағасы 191 381 евроны құрады. 2014 жылы шамамен 500 жылжымайтын мүлік сатылды. Жалға алу: Муниципалитеттегі тұрғын үйлердің көп бөлігі жалға беріледі. 2013 жылы екі бөлмелі пәтердің орташа жалға алу бағасы 669 евроны құрады (Брюссельдегі жалпы баға 732 евроға қарағанда). 2015 жылы 1123 әлеуметтік тұрғын үй болды.

Саясат

Жергілікті кеңесте көбінесе социалистер көпшілікте болады, ал қазіргі әкім Жан Спинетт.

Білім

Муниципалитетте 13 балабақша және бастауыш мектеп (10 француз тілінде оқытылатын және 3 голланд тілінде оқытылатын) және 7 орта мектеп (6 француз тілінде оқытылатын және 1 голланд тілінде оқытылатын) бар. Лувен университетінің (UCLouvain) сәулет, архитектуралық инженерия және қала құрылысы факультеті Сен-Жильде орналасқан.

Көлік

Сен-Жильдің тығыз халқы қоғамдық көлікпен жақсы қамтамасыз етілген. Халықаралық жылдам бағыттары бар Брюссель Оңтүстік теміржол станциясы муниципалитет аумағының солтүстік шетінде орналасқан, ал жер асты трамвай желісі оңтүстікке қарай өтеді. 2025 жылға дейін бұл желі Albert-тен солтүстікке қарай Gare du Nord/Noordstation (Брюссельдің Солтүстік станциясы) дейін жүретін ауыр метро желісінің 3-ші бағытына айналдырылуы тиіс, кейіннен Bordet-ке дейін ұзартылатын болады. Тұрғындар 3, 4, 8, 51, 81 және 97 трамвай бағыттарымен, сондай-ақ 48-ші бағытпен Stalle-ге, 134-ші бағытпен St Job-қа, 136/137-ші бағыттармен Alsemberg-ке, 365a бағытымен Charleroi-ге және W бағытымен Waterloo-ға қатынай алады. Dumont, Horta, Janson, Parvis/Voorplein және Porte de Hal/Hallepoort орналасқан Cambio ортақ көліктерінің 5 аймағы бар.

Спорт

Сент-Жиллде "Royal Union Saint Gilloise" деп аталатын футбол клубы бар, оның шарықталу кезеңі 1930 жылдары болған. 2021 жылдың 13 наурызында жергілікті бәсекелесі "R. W. D. Molenbeek" клубын жеңіп, "Юнион" клубы 48 жылдан кейін Бельгияның Жоғарғы дивизионына қайта оралды.