Кіріспе

Үндістаннан шыққан үлкен алмас Орлов (кейде Орлофф деп те жазылады), сондай-ақ Ұлы Моғол алмасы деп белгілі, қазір Мәскеу Кремлінің қару-жарақ қорындағы Алмас қоры жинағының бөлігі ретінде қойылған. Оның пішіні мен пропорциялары жартылай тауық жұмыртқасына ұқсайды. 1774 жылы ол Ресей императрицасы Екатерина Ұлының патшалық скипетріне енгізілді.

Тарих

Алмаз 17 ғасырда Голкондада (Үндістан) табылған. Бір аңыз бойынша, Шрирангамдағы Карнатик соғыстары кезінде дезертир болған француз әскері 1747 жылы оны ұрлау үшін индус дініне кірген адам болып киім ауыстырып, Шриранганатхар құдайының көзі ретінде сақталған алмасты істеп алған. Әлі атауы белгісіз болған тас саудагерден саудагерге өтіп, ақырында Амстердамда сатылымға қойылды. Көптеген қазіргі ғалымдар бұл тастың шын мәнінде Ұлы Моғол алмазы болғанына сенімді. Ол кезде алмаздың иесі болған ирандық миллионер Шафрас, граф Григорий Григорьевич Орловтың өкілі болған Хованнес Лазарьяннан ынталы сатып алушы тапты. Граф оған 1,4 миллион голланд флорині төледі. Граф көп жылдар бойы Ресейдің Екатерина Ұлымен романтикалық қарым-қатынаста болды және оның күйеуін төңкеріс арқылы тақтан түсіріп, Екатеринаны билікке жеткізді. Олардың қарым-қатынасы көп жылдарға созылып, біреуі заңды емес бала туды, бірақ Екатерина ақырында граф Орловты Григорий Александрович Потемкинге алмастырды. Граф Орлов оған алмасты сыйлап, олардың махаббатын қайта жандандыруға тырысқан, себебі ол оның осы алмазды қалағанын білген. Ол оның махаббатын қайта жеңе алмаса да, Екатерина граф Орловқа көптеген сыйлықтар берді, соның ішінде Санкт-Петербургтегі Мәрмәр сарай да болды. Екатерина алмазға графтың атын берді және оның зергеріне алмазды қосатын билік таяғы жасауды тапсырды. Қазір Императорлық билік таяғы деп аталатын ол 1774 жылы аяқталды.

Пайдаланылған әдебиеттер

Малечка, Анна (2014), "Орлов Орловты сатып алды ма?", *Gems & Jewellery: The Gemmological Association of Great Britain* журналы, 23 (6), шілде, 10–12 бб. Малечка, Анна (2016), Ұлы Моғол және Орлов: бір алмаз ба? *The Journal of Gemmology* журналы, 35-том, 1-сан, 56–63 бб. Шипли, Роберт (1939). *Әлемдегі атақты алмастар*, 15–18 бб. Америка гемология институты, АҚШ. Твиннинг, Лорд Эдвард Фрэнсис (1960). *Еуропа патшаларының әшекейлерінің тарихы*, Б. Т. Батсфорд Лтд., Лондон, Англия.