Кіріспе

Баға индексі

Өндіруші баға индексі (ӨБИ) – отандық өндірушілердің өнімдері үшін алатын бағалардың орташа өзгерісін өлшейтін баға индексі. 1902-1978 жылдар аралығында көтерме сауда баға индексі деп белгілі болған бұл индекс 16 000-нан астам кәсіпорыннан тұрады және АҚШ Еңбек статистика бюросы (BLS) әр ай сайын мыңдаған түрлі тауарлар мен қызметтерді көрсету үшін жинақтайтын шамамен 64 000 баға ұсынымын қамтиды. Өндірілген тауарлардың жалпы шығындардағы үлесінің үнемі төмендеуі оның маңыздылығын азайтуда. Өндірушілер өндіріс шығындарының (шығын шығындарының) өсуімен келіскенде, бизнес өзінің баға белгілеу тәсілін қайта қарастыруы керек: өндіріс шығындарының өсуін өтеу, бұл клиенттердің қанағаттануын сақтауға мүмкіндік береді, бірақ компанияның кірістілігіне әсер етуі мүмкін, немесе осы шығындарды тұтынушыларға аудару, бұл бизнес кірістілігін арттыруы мүмкін, бірақ тұтынушылар тауарлар мен қызметтерге жоғары баға төлеуге мәжбүр болады.

Қатысушы шаралар

Қазір өндіруші баға индексін хабарлайтын бірнеше ел бұрын көтерме баға индексін хабарлаған.

Америка Құрама Штаттары

АҚШ-та PPI 1978 жылға дейін көтерме баға индексі немесе WPI деп белгілі болды. PPI – Еңбек статистикасы бюросы жариялаған ең ұзақ мерзімді статистикалық деректер жүйесінің бірі, сондай-ақ Федералдық үкімет жинаған ең көне экономикалық уақыт қатарының бірі. Индекстің пайда болу тарихы 1891 жылғы АҚШ Сенатының қарарынан басталады, онда Сенаттың Қаржы комитетіне тарифтік заңдардың «импорт пен экспортқа, сондай-ақ ішкі және шетелдегі ауыл шаруашылығы және өндіріс тауарларының өсуіне, дамуына, өндірісіне және бағасына» тигізетін әсерін зерттеуге рұқсат берілді.

Үндістан

Үндістанның көтерме баға индексі (WPI) алғаш рет 1902 жылы жарияланған, ал қазір елде тұтынушы баға индексі (CPI) қолданылады. Үндістанда өндіруші баға индексі (PPI) құрылған жоқ.