Кіріспе
Тайвань саясаткері Ван Цзинь Пин (; 1941 жылдың 17 наурызында туған) – тайваньдық саясаткер. Ол 1999 жылдан 2016 жылға дейін Заң шығарушы Юаньның төрағасы қызметін атқарды, бұл оны Тайваньның ең ұзақ қызмет еткен заң шығарушы спикері етеді. Кез келген уақытта Гоминьданның (КМТ) жетекші тұлғасы болған Ван, жұмсақ сөйлейтін және КМТ мен оппозициялық Демократиялық прогрессивті партия (ДПП) арасында келісімдерге қол жеткізуге жиі көмектесетін татуластырушы тұлға ретінде танылады. Саяси аренадағы ұзақ жылдық тәжірибесі мен ықпалының арқасында Тайвань саясатында кең құрметке ие. 2016 жылғы сайлауда ДПП-ның үлкен жеңісінен кейін ол Демократиялық прогрессивті партияның Су Цзя Чюаньмен Заң шығарушы Юань төрағасы лауазымын ауыстырды.
Wang Jin pyng (; born March 17, 1941) is a Taiwanese politician. He served as President of the Legislative Yuan from 1999 to 2016, which makes him Taiwan's longest serving legislative speaker. Once a leading figure of the Kuomintang (KMT), Wang is considered to be soft spoken and a conciliatory figure who has often brokered deals between the KMT and opposition DPP. Due to his longevity, experience and influence in political scene, he is a widely respected figure in Taiwanese politics. He was replaced by Democratic Progressive Party's Su Jia chyuan as President of the Legislative Yuan after a decisive victory for the DPP in the 2016 election.
Ерте өмір
Ван Жапония империясының Тайваньдағы Такао префектурасының Рочику ауылындағы қарапайым ауылдық қауымдастықта дүниеге келген (қазіргі Лучжу, Каосиунг). Ауыл тұрғынының өмірін өткізген Ван жақсы психикалық және физикалық күйге ие болды. Оқу жылдарында Ван спортта өте жақсы нәтижелер көрсетті. Оның ұстаздары оны университетте дене тәрбиесі факультетіне түсуге ынталандырды. Ван Тайнань қалалық Даше бастауыш мектебін бітірді. Кіші және жоғары сыныптарды Тайнаньдағы Тайнань бірінші жоғары мектебінде аяқтады. Осы мектепте Ван әрдайым мектеп теннис командасының капитаны болды. 1965 жылы Тайбэйдегі Ұлттық Тайвань Нормалды Университетінің мұғалімдер колледжін математика ғылымдары бакалавры дипломымен бітірді. Ван бала кезінен бері оқуға артық күш салмайтынын және танымал мектептерге сенбейтінін айтты. Дегенмен, оның бағалары әрқашан жақсы болды және оқуы оқу жылдары бойы сәтті аяқталды.
Ерте мансап
Мектепті бітірген соң, Ван Чанхуа округінің провинциялық Гин Дер орта мектебінде бір жыл математика пәнінің мұғалімі болып жұмыс істеді. Қытай Республикасы әскери полициясындағы міндетті әскери қызметін аяқтағаннан кейін, Ван үйіне оралып, экспорттық және импорттық саудамен айналысатын отбасылық тамақ өңдеу компаниясында жұмыс істеді. 1975 жылдың басында ол отбасылық бизнесінің өкілі ретінде Каосиунг өнеркәсіптік қауымдастығының құрылуына қатысты. Ол қауымдастықтың бас директоры болып сайланды. Оның жұмысына Тайвань бойынша мүше кәсіпорындарды тексеру сапарлары кірді, бұл оның сол жылдың соңында саясатқа қатысуына себеп болды.
Заң шығару юаны
1975 жылы Каосиун округінде өткен қосымша сайлауда жеңіске жеткеннен кейін Ван 1976 жылдың 1 ақпанында Заң шығарушы Юаньдағы орынды алды, бұл орын бұрын Хуан Туншуға тиесілі болған. Одан бері ол сегіз рет қайта сайланды. 1976 жылдан 1990 жылға дейін ол Заң шығарушы Юаньдың Қаржы комитетінің мүшесі болды. 1980, 1987 және 1990 жылдары Ван Қаржы комитетінің мүшелерін жинап, жаңа салық жүйесін енгізу, қауіпсіздік фирмаларын ашуға рұқсат беру, жеке банктер құруға қойылған шектеулерді алып тастау, валюта бақылау жүйесін жою сияқты маңызды саясаттарды қабылдауға күш салды.
Гоминьдан
1990 жылы 10 сәуірде Ван Цзюньцзинь Гоминьданның (КТК) Орталық саясат комитетінің төрағасының орынбасары болып тағайындалды, ал 17 қарашада – Орталық саясат комитетінің Қаржы комиссиясының төрағасы болып тағайындалды. 1991 жылдың 31 желтоқсанында Заң шығарушы Юаньның барлық бірінші аға мүшелері зейнеткерлікке шыққаннан кейін Ван 1992 жылы партия мен үкімет арасындағы үйлестіру комитетінің бірінші бас директоры және Заң шығарушы Юаньдағы Гоминьдандық фракция жетекшісі болды. Осы кезеңде Ван Гоминьдан бақылаушысы болып тағайындалды және түрлі партиялар арасында келіссөздер жүргізуге мүмкіндік беретін механизмді іздеуді бастады. 1993 жылы 27 тамызда Ван партияның 14-ші жалпыұлттық өкілдік құрылтайында Гоминьдан Орталық комитетінің мүшесі, содан кейін Орталық тұрақты комитетінің мүшесі болып сайланды.
Қытай-Жапония парламенттік мүшелерінің өзара іс-қимылы қауымдастығы
1993 жылы Ван Қытай-Жапония парламенттік қарым-қатынастар қауымдастығының директоры болып тағайындалды, осы арқылы ол парламенттік дипломатияны ілгерітуде одан да белсенді болды.
Тайвань демократиялық қоры
2003 жылы Ван Тайвань демократиясын дамыту қорының төрағасы болып сайланды, ол Қытай Республикасы Сыртқы істер министрлігі құрған демократияны дамыту жобасы еді.
Басқа ұйымдар
Ван сонымен қатар Тайваньның Басты Бейсбол Лигасы қауымдастығы кеңесінің президенті, Формоза қатерлі ісік қоры басқарма төрағасы, Ұлттық ерікті өрт сөндірушілер қауымдастығының президенті, Қайырымдылық аналар қауымдастығының құрметті басқарма төрағасы және Ұлттық кедергісіз кеңістік дамыту қауымдастығының құрметті басқарма төрағасы сияқты қоғамдық пайдаға арналған басқа да лауазымдарды атқарады.
Заң шығарушы Юаньның вице-президенті
1993 жылдың 1 ақпанында Ван Куаньсинь Заң шығарушы Юань вице-президенті лауазымына кандидат аталды. Көпшіліктің қолдауымен ол лауазымын бекітіп, конгресске жетекшілік етті. 1996 жылы ол үш жылдық мерзімін қайта жаңартты, 1993 жылдың 1 ақпанынан бастап 1999 жылдың 31 қаңтарына дейін үздіксіз қызмет етті. Лауазымда болған кезінде Ван провинциялар мен аудандардың өзін-өзі басқару заңы, қалалық өзін-өзі басқару заңы, ұлттық денсаулық сақтау сақтандыру заңы, 28 ақпан оқиғасының реттелуі және өтемақы туралы заң, бірлескен даму заңы, президенттік және вице-президенттік сайлау және қайтарып алу заңы, міндетті автокөлік жауапкершілігі туралы заң, мемлекеттік сатып алу заңы, ұлттық қауіпсіздікке қатысты үш заң, коммуникацияға қатысты үш заң сияқты маңызды заңдардың қабылдануын сәтті аяқтады. Ван конгресс дипломатиясын дамытуға да белсенді қатысты. Ол Заң шығарушы Юаньның вице-президенті ретінде шетелге сапарлар жасады, сондай-ақ шетелдік қонақтарды қабылдаушы өкіл ретінде жұмыс істеді.
Гоминьданның төрағалық орынбасары
Ван 2000–2005 жылдары Гоминьдан партиясы төрағасының орынбасары болды.
ҚХР президентті сайлауы
2004 жылғы президенттік сайлау кезінде ол Лиен Чан мен Джеймс Сунгтің сайлау штабының жетекшісі болды. Гоминьдан партиясындағы тайвандықтарды қолдайтын топтың бір бөлігі ретінде, оның Лиен-Сунгтің сайлау кампаниясын ынталы қолдауы мен белсенді үгіт жүргізуі өте маңызды деп есептелді, себебі бұл Лиен-Сунг Тайваньға қарсы деген сынды әлсіздетті. Сайлауға дейін Ли Тэнхуэй сияқты көптеген саясаткерлер одан Лиеннен бас тартып, Тайвань ынтымақтастық одағына қосылуға шақырды, бірақ ол бұл шақыруларды елемеді. 2005 жылдың шілдесіне дейін ол Ма Инцзюмен бірге 2008 жылғы президенттікке үміткер ретінде қарастырылды. Оңтүстік тайваньдық, хокло тілінде сөйлейтін, заң шығарушы және Гоминьдан партиясының тайвандықтарды қолдайтын тобымен байланысты болғандықтан, ол Тайваньтың солтүстігінде беделді Ма Инцзюге және партияның бірігуді жақтаған бөлігіне қарсалық танытуы күтілді.
2005 жылғы ҚХД төрағалық сайлауы
Алайда, 2005 жылдың 16 шілдесінде Ма 72%-қа 28% үлесімен КМТ төрағалығына өткен алғашқы бәсекелі сайлауда Ванды жеңді. Бұл нәтиже екі лагерьтің де, жаңалықтардың да күткенінен асып түсті, тіпті Ван соңғы сәтте People First партиясының төрағасы Джеймс Суңның қолдауын алғанмен, ол КМТ ішінде әлі де көп ізбасарларын сақтап қалған еді. Сайлаудан кейін Ма бірнеше рет Ванның бірінші орынды иеленуші вице-төраға лауазымында қалуын тіледі. Бірақ Ван бұл ұсыныстан бас тартып, "тұрақты волонтер" ретінде қызмет етуге ниеттенгенін мәлімдеді және Мамен кездесуден жалтарды. Шындығында, Ван вице-төрағалыққа үйлеспейтін партиялық қызметке ие болды, бұл оның вице-төраға болу мүмкіндігін тоқтатты. Дегенмен, Ванмен кездескеннен кейін Ма Ван үшін "лауазымды бос қалдыратынын" айтты.
Most political commentators believe the KMT chairmanship election definitively put Ma Ying jeou as the front runner for the KMT nomination in 2008; this was proved correct as Ma won the KMT nomination for 2008 president on 2 May, virtually uncontested. Although Wang did not join the primary election, Wang has also not ruled out running as an independent. Though Ma had offered Wang the nomination as the KMT's vice presidential candidate, Wang recently declined the offer, saying that the pressure of being legislative Speaker was too great for him to be able to consider the offer. After weeks of talks and discussions among the Pan Blue heavy weights including Lien, Wang, Wu and Ma, there was no agreement made to field a Ma Wang President Vice President ticket. At the end, Wang decided to turn down Ma's offer of Vice Presidency, but stated that he would do his utmost to support Ma in the upcoming election.
Кандидат | Дауыс саны | Дауыс үлесі
---|---|---
Ма Иньчжу (W) | 370,056 | 72.36%
Ван Цзинпин | 143,268 | 27.64%
Жалпы тіркелген сайлаушылар | 1,045,467
Жалпы берілген дауыстар | 524,487
Сайлауға қатысу | 50.17%
Есептелген дауыстар | 518,324
Жарамсыз дауыстар | 6,163
Most political commentators believe the KMT chairmanship election definitively put Ma Ying jeou as the front runner for the KMT nomination in 2008; this was proved correct as Ma won the KMT nomination for 2008 president on 2 May, virtually uncontested. Although Wang did not join the primary election, Wang has also not ruled out running as an independent. Though Ma had offered Wang the nomination as the KMT's vice presidential candidate, Wang recently declined the offer, saying that the pressure of being legislative Speaker was too great for him to be able to consider the offer. After weeks of talks and discussions among the Pan Blue heavy weights including Lien, Wang, Wu and Ma, there was no agreement made to field a Ma Wang President Vice President ticket. At the end, Wang decided to turn down Ma's offer of Vice Presidency, but stated that he would do his utmost to support Ma in the upcoming election.
Көптеген саяси комментаторлар КМТ төрағалық сайлауы Ма Иньчжуды 2008 жылғы КМТ-ның президенттікке кандидаттығына басты үміткер ретінде көрсетті. Бұл 2 мамырда Ма КМТ-дан 2008 жылғы президенттікке кандидат болып сайланғанда расталды, бұл сайлауға қарсылық білдіргендердің болмауымен өтті. Ван алғашқы сайлауға қатыспағанымен, тәуелсіз кандидат ретінде сайлауға түсу мүмкіндігін жоққа шығармады. Ма Ванға КМТ-ның вице-президенттікке кандидаттығын ұсынғанмен, Ван бұл ұсыныстан бас тартып, заң шығарушы спикер қызметінің үлкен жауапкершілігі оған осы ұсынысты қарастыруға мүмкіндік бермейтінін айтты. "Пан-Көк" коалициясының жетекшілері Лиен, Ван, Ву және Ма арасында бірнеше апталық келіссөздер мен талқылаулар өткенімен, Ма-Ван президенттік тізімін ұсыну туралы келісімге қол жеткізілмеді. Соңында Ван Маның вице-президенттік ұсынысынан бас тартты, бірақ алдағы сайлауда Маны қолдауға бар күшін салатынын мәлімдеді.
Most political commentators believe the KMT chairmanship election definitively put Ma Ying jeou as the front runner for the KMT nomination in 2008; this was proved correct as Ma won the KMT nomination for 2008 president on 2 May, virtually uncontested. Although Wang did not join the primary election, Wang has also not ruled out running as an independent. Though Ma had offered Wang the nomination as the KMT's vice presidential candidate, Wang recently declined the offer, saying that the pressure of being legislative Speaker was too great for him to be able to consider the offer. After weeks of talks and discussions among the Pan Blue heavy weights including Lien, Wang, Wu and Ma, there was no agreement made to field a Ma Wang President Vice President ticket. At the end, Wang decided to turn down Ma's offer of Vice Presidency, but stated that he would do his utmost to support Ma in the upcoming election.
4-ші заң шығару юаны
Өзінің қарапайым мінезі мен түрлі пікірлерді тыңдауға дайындығының арқасында Ван 1999 жылдың 1 ақпанында 4-ші Заң шығарушы Юаньның президенті болып сайланды, ол 225 орынның 135-інің көпшілік дауысымен өтті. Жаңа қызметіне кіріскеннен кейін бір жыл ішінде Ван ұйымдық түзетулерді ілгерілетуге, штатты күшейтуге, бес маңызды Заң шығарушы Юаньды қайта ұйымдастыру заңына сәйкес партиялық келіссөздерді жүргізуге ұмтылды. Осылайша ол парламенттік реформаның жаңа үлгісін ашты және 4-ші сессияның соңына дейін талқылауды аяқтауға үлес қосты. Сессияның бірінші жартысында Ван барлығы 60 жаңа заңды қабылдады, соның ішінде Заң шығарушы Юаньды жаңа орынға көшіру жоспары бекітілді. Сессияның екінші жартысында барлығы 96 заң қабылданды, бұл 1948 жылы 148 заң қабылданған кезде Тайвань тарихында екінші орынды иеленді.
5-ші заң шығару юаны
КМТ 2001 жылғы заң шығарушы сайлауда алғаш рет көпшілігін жоғалтты, бірақ тар «Көк коалиция» арқасында ол 2002 жылдың 1 ақпанында 5-ші Заң шығарушы Юаньның президенті болып қайта сайланды. Заң шығарушы Юаньның президенті ретінде Ван партиялық бағыттардан өзгелермен де келісімге келе алатын, сыпайы сөйлейтін адам ретінде танылды.
2005 жылы Пусан АТЭС
2005 жылдың соңында Оңтүстік Кореяда өткен АТЭС отырысында президент Чэнь Шуйбянь Ванды Қытай Тайбэйінің өкілі ретінде ұсынды, бұл АТЭС-тегі ҚХР үшін белгіленген атау. Гоминьдан партиясы бұл ұсынысты мақұлдады. Дегенмен, ҚХР Оңтүстік Кореяға екінші ұсыныс беруге қысым көрсеткендіктен, бұл ұсыныс іске аспады. Сол кезде Ченге келген Оңтүстік Кореяның бұрынғы президенті Ким Ён Сэмнің әрекеттеріне қарамастан, Чен басқа адамды тағайындауға мәжбүр болды. Бұл жағдай Тайваньның имиджін нашарлатты, себебі саммит жылнамасында Тайваньның қатысқандығы тіпті еске алынбады. Тәжірибелеушілер екінші ұсыныс жылнамаға тапсыру мерзімінен кейін келіп түскенін түсіндірді.
7-ші заң шығару юаны
2011 жылға дейін Гоминьдан заң шығарушылары үшін үшінші мерзімге қайта сайлануға тыйым салынған еді. Сол жылы бұл шектеу "партияға ерекше үлес қосып, партияның қажеттіліктерін қанағаттандырған және заң шығарушы спикер қызметін атқарған" саясаткерлерге алынып тасталды, ал Ван Юань президенті қызметін жалғастырды. 2011 жылдың 14 желтоқсанында өткен 7-ші Заң шығарушы Юаньның соңғы толық отырысында Ван экономиканы жандандыруға арналған тұтыну купондары тарату туралы арнайы заң, Қос жағалау экономикалық ынтымақтастық аясы туралы келісім, сондай-ақ 2G ұлттық медициналық сақтандыру бағдарламасы, гендерлік теңдік және тұрғын үй саласындағы әділдік туралы заңнаманы қоса алғанда, соңғы төрт жылда барлығы 896 заң жобасы мен қаулы қабылдалғанын мәлімдеді. Ван Юань Тайваньның дамуын ілгерілету үшін болашақта да Юаньдың халық атынан бақылау функцияларын жалғастыруын қадағалауға шақырды.
Көңіл көтеретін сауда
2013 жылдың 7 қыркүйегінде сымды қосылыстар арқылы алынған мәліметтерге сәйкес, президент Ма Ин Чжу Ванды ықпал етуді сатуда айыптады, бұл КМТ-ның беделіне нұқсан келтірді. Бұл қадам Ван Малайзияға қызының үйлену тойына барып келген кезде жасалды. Ван 11 қыркүйекте КМТ-дан ресми түрде шығарылды, ол КМТ заң шығарушысы ретінде жұмыс істеуге құқығын жойды және Заң шығарушы Юаньдағы 14 жылдық спикерлік қызметін аяқтады. ҚХР Жоғарғы прокуратурасының арнайы тергеу бөлімі Ванды Демократиялық прогрессивті партиясының фракциялық жетекшісі Кер Чиен Мин үшін заңсыз лобби жасады деп айыптады, ол сол кездегі Әділет министрі Цэн Юнг Фу мен Тайвань Жоғарғы прокуратурасының бас прокуроры Чэнь Шоу Хуаннан (陳守煌) Кердің кінәсіздігі туралы үкімге қатысты апелляцияны тоқтату үшін ықпал етуді сұраған сенімсіздік ісінде. 2013 жылдың 11 қыркүйегінде Ван Тайбэй аудандық сотына КМТ мүшелігін жою туралы шара қолдану үшін адвокат жіберді. 2013 жылдың 13 қыркүйегінде сот Ванның өтінішін мақұлдады, ол үшін Ван 9,38 миллион NT$ көлемінде кепіл төлеуге міндетті болды. Бұл шешім Ванның Гоминьдан мүшесі және Заң шығарушы Юаньның президенті болып қалатынын, басқаша хабарланғанша, растады. Алайда, бұл сот шешімін КМТ төрағасы және президенті Ма Ин Чжу қабылдамады және партия шешімге қарсы шағымданатынын мәлімдеді. Тайвань бойынша көптеген қолдау топтары Ванды қолдады. Ванға қатысты тәртіптік шаралар қабылданғаннан кейін, Каосиунның Лучжу қаласында Ванның туған жерінде 11 аудандық күзетші КМТ мүшелігінен бас тартты. Ван оларды партияда қалуға шақырды. Ван Малайзиядан Тайвань Таоюань халықаралық әуежайына келгенде, мыңдаған жақтастары күтіп алды, олардың ішінде заң шығарушы Хунг Хсю Чу да болды. People First партиясының төрағасы Джеймс Сунг Маның бұл айыбын сынға алып, саясатта адамилық болуы керек екенін айтты. 2015 жылдың қазан айында КМТ бұрын заң шығарушы органның басшысы болған саяхатшылар үшін мерзімдік шектеулерді ресми түрде алып тастады.
Кейінгі саяси мансап
2019 жылдың 7 наурызында Ван 2020 жылғы Тайвань президенттік сайлауында Гоминьданнан түсу үшін бақ сынасатынын жариялады. 2019 жылдың 6 маусымында ол 2019 жылғы Гоминьдан президенттік праймеризден бас тартты. 17 маусымда Ван «мен [президенттікке] соңына дейін күресемін, бірақ қалай ететінімді түсіндіру қиын» дегенін қайталады, алайда Гоминьданнан кетуді немесе вице-президенттікке кандидат болуды қарастырмайтынын айтты.
Жеке өмір
1969 жылы 26 наурызда 28 жасында Ван Ши Чиэнь үй шаруашылығы колледжінің Фэн Лин мейрамханасында өткен мерейтойлық шарада болашақ әйелі Чэнь Цай Ляньмен танысты. Олар бір-біріне көз тигеннен-ақ ғашық болды және терең байланыс сезінді. Олардың никелесу салтанаты "Мандарина Краун" қонақүйінде өтті. 2021 жылы Ван Тайвань мен Жапония арасындағы өзара достық пен түсіністікті нығайтуға қосқан үлесі үшін Жапонияның "Көктем Күнінің" Ұлы кордонымен марапатталды.