Кіріспе

Annette Lu Hsiu lien (7 маусым 1944 жылы туған) – тайвандық саясаткер. «Танвай» қозғалысында белсенді феминист болған ол 1990 жылы Демократиялық прогрессивті партияға қосылды және 1992 жылы Заң шығарушы Юаньға сайланды. Кейін 1997-2000 жылдары Таоюань округінің басшысы, ал 2000-2008 жылдары президент Чэн Шуй Бьянның кезінде Қытай Республикасының вице-президенті қызметін атқарды. Лу 2007 жылдың 6 наурызында президенттікке үміткер болу ниетін білдірді, бірақ ДПП үміткері Франк Сиеге қолдау көрсету үшін үміткерліктен бас тартты. Лу 2012 жылы қайта үміткер болды, бірақ екінші рет үміткерліктен бас тарды, ДПП төрағасы Цай Ин Вэньге ұсынысын берді. 2018 жылы партияның Тайбэй мэріне кандидаттығына Пасуя Яодан жеңіліп, партиядан кететінін мәлімдеді. Алайда, 2019 жылдың қыркүйегінде Лу 2020 жылғы президенттік сайлауға «Формоза Альянсы» атынан қатысатынын жариялағанда, ол әлі де Демократиялық прогрессивті партияның мүшесі болып тұрды.

Ерте өмір және білім

Лу Жапон үкімдігі кезінде Тайваньтың солтүстігіндегі Тоэн қаласында (қазіргі Таоюань қаласы) дүниеге келген. Оның Хокло және Хакка тегі бар, ал әкесінің әкесі 1740 жылы Фуцзянь провинциясының Чжанчжоу қаласының Нанкин округінен Тайваньға келген. Оның бір ағасы және үш апайы бар. Тайбэйдің бірінші қыздар гимназиясын бітіргеннен кейін Лу Тайвань ұлттық университетінде заңды оқыды. 1967 жылы бітірген соң, ол Иллинойс университетінде (Urbana-Champaign) (салыстырмалы құқық, 1971) және Гарвард университетінде (1978) заң магистрі дәрежесін алды.

Саясаттағы өрлеуі

1970 жылдары Лу Тайваньда өзін көрнекті феминист қорғаушы ретінде таныстырды, оның ішінде «Жаңа феминизм» немесе Синь Нюсинг Чжуй (新女性主義) еңбегін жазды. Ол Гоминьданға (КМН) мүшеліктен бас тартып, «тангвай» қозғалысына қосылды және «Формоза» журналында қызмет етті. Кейін Лу қозғалыста белсенділік танытып, демократия мен авторитарлық үкіметтің тоқтатылуын талап етті. 1979 жылы Лу Халықаралық адам құқықтары күні митингісінде үкіметті сынап 20 минут сөз сөйледі, бұл оқиға кейіннен Каосиунг оқиғасы деп белгілі болды. Осы митингіден кейін Тайвань демократиялық қозғалысының басшылығының көп бөлігі, Лу да оның ішінде, түрмеге қамалды. Ол сотталып, зорлық-зомбылықпен бүлік тудыруға кінәлі деп танылып, әскери сот тарапынан 12 жылға бас бостандығынан айырылды. Халықаралық Амнистия оны ар-ождан тұтқыны деп жариялады және халықаралық қысым мен Ма Инцзю және Джером А. Коэннің күш-жігерінің нәтижесінде 1985 жылы, шамамен бес жарым жыл түрмеде отырғаннан кейін босатылды. 1990 жылдары Лу Тайваньды Біріккен Ұлттар Ұйымына «Қытай Республикасы» есімімен емес, «Тайвань» есімімен қайта қабылдау үшін жұмыс істеді.

Сайланған лауазымдар

Лу 1990 жылы қарашада Демократиялық прогрессивті партияға қосылды және 1992 жылы Заң шығарушы Юаньға сайланды. 1997 жылы ол өзінің туған қаласы Таоюаньның басшысы болып сайланды, және 2000 жылғы президенттік сайлауда Чэнь Шуй Бьян оны вице-президенттікке кандидат ретінде таңдағанға дейін осы лауазымды атқарды.

Роман

Лу түрмеде "Осы үш әйел" атты романын аяқтады. Түрме басшылығының бақылауынан жалтару үшін, ол романның бір бөлігін дәретхана қағазына, ал жуындырғышты үстел ретінде пайдаланып жазды. 2008 жылы романмен аттас теледрама сценарийі жасалды. Драма 2008 жылғы 24 қарашада Қытай телеарнасында көрсетілді.

2000-2008 жылдардағы вице-президенттік

2000 жылдың 18 наурызында Лу вице-президент болып сайланды. 2001 жылы ол Дүниежүзілік бейбітшілік корпусының Әлемдік бейбітшілік сыйлығымен марапатталды. Бұл Тайваньда қырқыс пікір-таластарға себеп болды, Лудың саяси қарсыластары оны осы сыйлықтың маңыздылығы мен құндылығын әлдеқайда жоғары көрсеткені үшін айыптады. Ол сондай-ақ Батыс есімін қабылдаған Қытай Республикасының (ROC) алғашқы сайланған вице-президенті болды. TIME Asia журналына берген сұхбатында ол Гоминьдан партиясының (KMT) азаттық күрескерлерінің атынан өзіне билікті беруге ешқашан дайын болмағанын айтты. Лу 2008 жылғы президенттік сайлауға үміткер болды; ол 6 наурызда өзінің кандидатурасын жариялады және Ю Ши Кун, Фрэнк Сюй және Су Цэн Чангпен бақ сынасты. Демократиялық прогрессивті партиясының (DPP) ішкі сайлауында дауыстардың 6,16% ғана жинаған Лу жарыстан шықты.

Адам өлтіруге әрекеті

2004 жылғы 19 наурызда Лу Тайнань қаласында сайлау үгітін жүргізіп жатқанда оң тізесіне оқ тиді. Сол оқиғада Ченге де қарнына оқ тиді. Екеуі де оқтан аман қалды және бір күні Чи Мей ауруханасынан шықты. "Пан-Блю" коалициясы бұл оқ жарудың қастандық емес, көлікке деген ықылымдылықты арттыру үшін жасалған өзіне-өзі келтірілген жарақат екенін айтты. Келесі күні Чен/Лу жұбы сайлауда 0,228% айырмамен жеңіске жетті, бұл көрсеткіш оқиғаға қатысты адамдар үшін маңызды болды.

Кейінгі саяси мансап

Лу 2018 жылдың наурыз айында Тайбэй қаласының әкімі лауазымына Демократиялық прогрессивті партиясының ішкі сайлауына қатысатынын жариялады. ДПП Пасуя Яоны кандидат ретінде ұсынғаннан кейін, Лу партиядан шығу ниетін білдірді. Ол 2019 жылға дейін ДПП мүшесі болып қала берді және 2019 жылдың қыркүйегінде Формоза Альянсынан 2020 жылғы президенттік сайлауға түсетінін мәлімдеді, ал Пенг Пай Хсиен оның серігі болды. 2019 жылдың 2 қарашасында Лу президенттік үгітін тоқтатты.

Сағалар арасындағы қатынастар

Қытаймен Тайвань бұғазындағы қарым-қатынастар тұрғысынан алғанда, Лу президент Чэн Шуйбяньге қарағанда Тайвань тәуелсіздігін жақтауда әлдеқайда еркін сөйлейтін болды, сондықтан ол Қытай Халық Республикасы үкіметі мен Қытайдың бірігуін қолдайтындар тарапынан Ченге қарағанда күштірек сынға ұшырады. Оның сөздері Қытайдың мемлекеттік баспасөздерінде "Тайвань бұғазының екі жағындағы халық арасында адірнелік тудырды" деген айыптауларға әкелді. ҚХР мемлекеттік БАҚ Луды "ессіз" және "жер бетіндегі шлам" деп сипаттады. 2010 жылы Лу Оңтүстік Кореяға сапар шегіп, Тайваньтің халықаралық жанжалдарды шешу моделі ретінде "жұмсақ күш" деп атаған нәрсені, яғни бейбіт экономикалық және саяси дамуды қолдады. 2013 жылдың сәуір айының ортасында Джордж Вашингтон университетінде сөйлеген сөзінде Лу Демократиялық Прогрессивті партияны (ТДП) Қытайдың материктік бөлігін жақсырақ түсінуге шақырды, өйткені Тайваньнің болашағы материктегі дамуға байланысты. Ол Тайвань бұғазындағы қарым-қатынастың тек алыс туыстар емес, жақын көршілер арасындағы қарым-қатынас ретінде қарастырылуы керек екенін айтты. Сондай-ақ Тайвань мен Қытай арасында жеккөрушілік пен соғыс болмауы тиіс екенін, екі тарап та бейбіт өмір сүруді, өнеркәсіптік ынтымақтастықты және мәдени алмасуды ұмтылуы керектігін атап өтті. 2013 жылдың 29 сәуірінде Тайбэйде өткен «Бір Қытай қағидасына қарсы» одағының құрылтай жиналысында сөз сөйлеген Лу 2005 жылы қабылданған «Бөлінуге қарсы» заңнан бері Қытайдың Тайваньді үнсіз аннексиялауына және Тайваньнің егемендігінің біртіндеп ыдырауына қарсы ескертті. Алайда Тайвань әлемде бір Қытайдың болуына қарсы емес екенін, бірақ Тайвань Қытайдың бір бөлігі емес екенін айтты. Ол Тайвань президенті Ма Инь Чжоуды Тайваньді Қытайға тәуелді етуі үшін сынады. Ол ҚХР-мен қарым-қатынас жасау үшін 1996 жылғы келісімді (Гоминьданның 1992 жылғы келісіміне қарсы) қайталады, онда Тайвань 1996 жылғы Тайвань президенттік сайлауынан бері тәуелсіз және егемен мемлекет болып табылады деді.

Сыбайлас жемқорлық айыбы және ақталу

2007 жылдың 21 қыркүйегінде Лу, ДПП төрағасы Ю Ши Кун және Ұлттық қауіпсіздік кеңсесінің бас хатшысы Марк Чен Тайваньның Жоғарғы прокуратурасы тарапынан сыбайлас жемқорлық қылмыстары бойынша айыпталып, іс қозғалды. Луға шамамен 165 000 АҚШ долларын жымқыру және арнайы қаражатты заңсыз пайдалану айыбы тағылды.