Кіріспе

Тайвань бірлігі одағы (ТСУ) – Тайвань тәуелсіздігін жақтаған және Тайваньның жергіліктілендіру қозғалысына қатысқан Тайваньдағы саяси партия. Ол 12 тамыз 2001 жылы ресми түрде құрылды және Pan Green Coalition құрамына кіреді. Демократиялық прогрессивті партиядан (ДПП) айырмашылығы, Pan Green Coalition-дағы ірі серіктес партиясы, ТСУ Тайвань Республикасын құру үшін белсенді түрде үгіт жүргізеді. 2016 жылғы сайлаулардан кейін партияның болашағы күмәнді болып қалды, себебі партия мемлекеттік қаржыландыруға ие болу үшін жеткілікті дауыс жинамады. ТСУ-ның жарияланған саяси мақсаты – Тайвань Республикасын құру және Тайваньды Қытай идеясымен байланыстыратын символдар мен ұғымдарды жоюға бағытталған десиникализация саясатын қолдау. ТСУ Қытай концепциясымен қалған кез келген байланыс Тайванды «аномальді ұлтқа» айналдырады және Тайванды Қытайдан анық бөліп көрсету Тайванның жау және шетелдік мемлекеттің ықпалында қалуына жол бермеу үшін қажет деп санайды. ТСУ Тайвань үшін жаңа конституция жасауды және Тайваньның ресми атауы ретінде «Қытай Республикасы» атауын жоюды қатты қолдады. Ли табиғи түрде «рухани көшбасшы» ретінде танылды (бірақ ол жеке өзі партияға ешқашан қосылмады); ТСУ Лидің танымалдылығының арқасында партияға 5% қолдау деңгейін алуға көмектесетініне үміттенді. Сонымен қатар, Лидің партиядағы басымдығы ТСУ ұсынған кандидаттардың барлығының Лидің жеке келісімімен бекітілгенін көрсетті. Арада уақыт өткен соң, Лидің әрекеттері Гоминьданның (КМТ) біріктіруші ұстанымдарынан алшақтағандықтан, ол ақыры Гоминьданнан шығарылды. Лидің шығарылуы Гоминьданда жаппай дезертирліктерге әкеледі деген алғашқы болжамдар болғанымен, Гоминьданның ірі басшыларының немесе Лидің жақын достарының ешқайсысы жақтан өтті. Дегенмен, бұрынғы КМТ мүшелері жаңа партияның негізгі құрылыс бөліктері болды, ТСУ кандидаттарының жартысы тікелей КМТ-ден келді. 2001 жылдың желтоқсанында 225 мүшелі Заң шығарушы Юаньда тоғыз орын жеңіп алғаннан кейін, ТСУ Тайвань тәуелсіздігі партиясын (ТАИП) Тайвань тәуелсіздігін ынталы түрде қолдайтын саяси күш ретінде ығыстырды және ТСУ заң шығарушылары тиісті қаулыларды жақтауға кірісті. Мысалы, олар ұлттық ту мен әнұранды өзгерту туралы пікірталас ашты. 2002 жылғы Тайбэй және Каосиуң қалалық сайлауларында ТСУ мэрлікке үміткер ұсынбады, Тайбэй қалалық кеңесінде бірде-бір орын жеңіп алмады, ал Каосиуң қалалық кеңесінде екі орын жеңіп алды.

Ясукуни ғибадатханасына бару

2005 жылы сәуірде ТСУ төрағасы Шу Чин Цянның Ясукуни ғибадатханасына сапары саяси спектрде кең пікір қақтығысын тудырды және сайлаушылар үшін партияның мақсаттарын одан да түсініксіз етті. Дегенмен, ТСУ толық тәуелсіздік мақсатына кез келген жолмен жететінін мәлімдеді. Төраға Шу бұл сапарды милитаризмді қолдау ретінде қарастыруға болмайтынын айтты және бұл Тайваньның бұрынғы отаршыл иесі – Жапонияға, Тынық мұхиты аймағының қауіпсіздігін нығайту мақсатындағы жақсы ниет білдіру екенін мәлімдеді. Төраға Шу Тайвань халқына Қытай Халық Республикасы Тайваньға 700 зымыранды бағыттап отырғанын еске салып, Қытай басып кірсе, Жапония маңызды одақтас болатынын атап өтті. Алайда, Шу төрағасының сапары аборигендерден шыққан заң шығарушы Као Чин Су Мэйге, Тайвань Таоюань халықаралық әуежайы деп қайта аталған Чианг Кай Шек халықаралық әуежайына келген кезде, жақтастарымен бірге наразылық білдіріп, танымалдыққа ие болуға мүмкіндік берді. Кейін ТСУ-дың баспасөз конференциясын бірігуді қолдамайтын «Патриоттық қауымдастық» (愛國同心會) мүшелерінен құралған наразы топ бұзды. Олар наразылықтарын және қанағаттанбаушылықтарын баспасөз конференциясы өткізілген ғимаратқа жұмыртқа лақтыру арқылы көрсетті. Биліктегі ДПП партиясы бұл дауға қатыспай, оқиғадан алшақтауға тырысты.

Ағымдағы жағдай

ТСУ 2005 жылғы желтоқсандағы жергілікті сайлауда «жасыл» партия серіктесі ДПП-мен бірге жеңіліске ұшырады және қала әкімі немесе аудан судьясы лауазымына ие бола алмады. 2008 жылғы сайлауда бірде-бір округтік сайлау округінен жеңіске жетпегені және пропорционалдық өкілдік үшін қажетті 5% шегіне жетпегені салдарынан Заң шығарушы Юаньдағы олардың өкілдігі жойылды. 2012 жылғы заң шығарушы сайлауда ТСУ халықтың 8,98% дауысын алып, Заң шығарушы Юаньға үш өкіл сайлады, осылайша Тайвань үкіметіндегі сенімді үшінші партия ретіндегі мәртебесі қайта жаңартылды. 2016 жылғы заң шығарушы сайлауда ТСУ барлық дауыстардың 2,51% жинады, бірақ бұл өкілдікке жеткіліксіз болды. Соңғы жеңіліс партия төрағасы Хуан Кунь Хуэйдің отставкаға кетуіне әкелді. Одан кейін партияның барлық қызметкерлері жұмыстан босатылды.

Парламент сайлауы

Сайлауда ұтылған орын саны, жиналған дауыс саны, дауыс үлесі Сайлау қорытындысы, Сайлау жетекшісі 2001 801,560 8,5% 13 орын; азшылық үкіметтік коалициясы Хуан Чу вен 2004 756,712 8,28% 1 орын; азшылық үкіметтік коалициясы Хуан Чу вен 2008 344,887 3,5% 12 орын; орын жоқ Хуан Кунь хүй 2012 1,178,896 8,96% 3 орын; оппозициялық коалиция Хуан Кунь хүй 2016 305,675 2,51% 3 орын; орын жоқ Хуан Кунь хүй 2020 50,435 0,36%; орын жоқ Лю И те 2024 43,372 0,31%; орын жоқ Лю И те

Ұлттық жиналысқа сайлау

Сайлау Жалпы жеңілген орын саны Жалпы дауыс саны Дауыс үлесі Сайлау қорытындысы Сайлау жетекшісі2005 273,147 7.05% 21 орын; Оппозиция Шу Чинчианг