Кіріспе

Халық бірінші партиясы (PFP, ) – Тайваньдағы орталық немесе оңшыл саяси партия. Партия Джеймс Сунгтың 2000 жылғы қаңтарда өткен президенттік сайлаудағы тәуелсіз кандидаттығы сәтсіз аяқталғаннан кейін 2000 жылғы наурыз айында құрылды; Сунг бұрын тәуелсіз кандидаттыққа түскендігі үшін Гоминьданнан қуылған болатын. 2001 жылғы заң шығарушы сайлауда партия Заң шығарушы Юаньдағы үшінші ірі партияға айналды. 2004 жылғы президенттік сайлауда Гоминьдан мен Халық бірінші партиясының Лиен Чан мен Джеймс Сунгтан құралған бірлескен тізімі президент Чэн Шуй Бьянға шамалы есебімен жеңілді. 2008 жылғы заң шығарушы сайлауда партия барлық орындарынан, біреуін қоспағанда, айырылды, бірақ 2012 жылғы заң шығарушы сайлауда үш орынға қайта қол жеткізді. Сунг 2012 және 2016 жылғы президенттік сайлауларда қайта қатысып, тиісінше 2,77% және 12,84% дауыс жинады. 2020 жылы Сунг өзінің соңғы президенттік үміткерлігін жариялады; ол сайлауда 4,26% дауыспен жеңілді. Сол жылы өткен заң шығарушы сайлауда Халық бірінші партиясы Заң шығарушы Юаньдағы барлық орындарынан айырылды.

Тарих

PFP партиясы 2000 жылы президенттік сайлауға тәуелсіз кандидат ретінде қатысып, сәтсіздікке ұшырағаннан кейін Джеймс Сунг және оның қолдаушылары тарапынан құрылды. Сунг бұрын Гоминьдан партиясының мүшесі болған, бірақ тәуелсіз президенттікке үміткерлігін жариялағаннан кейін партиядан қуылды. Сунг өзі партия төрағасы болып табылады және партия саясатының көп бөлігін бақылайды. Партияның аты, «Халық бірінші» (親民), конфуцийлік мағынаға ие. Партия Гоминьданмен (КМТ) «көк коалиция» аясында жақын, бірақ керіс қарым-қатынас сақтайды. Алайда, ПФП, «Жаңа партия» сияқты, КМТ-дан туындағандықтан, екі партия да бірдей сайлаушылар үшін бәсекелесуге мәжбүр болды. Бұл динамикада КМТ және ПФП бір уақытта бәсекелесіп, ынтымақтасуы керек болды, бұл күрделі және қызықты саяси жағдайға әкелді. Бірнеше ерекше жағдайларда, екі партия да кандидаттарды тікелей ұсынды, бірақ сайлауға жақын уақытта үміткерлігі әлсіз партия ресми емес түрде жарыстан бас тартты. Бұл өз кезегінде PFP немесе КМТ өзінің кандидаттарына қарсы науқан жүргізген жағдайларға әкелді, бұл партия ішінде наразылық тудырды. Мұндай жағдайдың қайталануын болдырмау үшін, 2000 жылы Демократиялық прогрессивті партияның үміткері Чэнь Шуйбяньнің аз дауыспен президент сайлауында жеңіске жеткенін еске алып, төраға Сунг 2004 жылғы президенттік сайлауда КМТ төрағасы Лиен Чанның президенттік тізімінде вице-президенттікке кандидат болды. 2006 жылдың 9 желтоқсанында Тайбэй мэрі сайлауында жеңілгеннен кейін Сунг саясаттан кетіп қалатынын мәлімдеді. Осы кезде, нақты мақсаттары болмаған PFP белгісіз болашаққа қадам басты және Гоминьданмен (КМТ) бірігуді қарастырды. Көптеген келіссөздерден кейін, ПФП мен КМТ бірікпеді.

Президенттік ұсыныстар

2011 жылдың қыркүйегінде Джеймс Сунг PFP партиясының алғашқы президенттік үміткерлігін ұсынды және 2012 жылғы сайлауда өзінің серігі ретінде академик Руй Шиунг Линды таңдады, сайлау бюллетенінде қатысу үшін қажетті қолдарды жинады. Сарапшылар PFP-нің қатысуы «Көк пан» коалициясының дауысын бөліп, ДПП-ға жеңіске жететін сайлауды сыйлап береді деп болжағанмен, Сунг өзінің үгіт науқанының маңызды екенін және оны аяқтайтынын мәлімдеді. Сайлау күні Сунг-Лин жұбы күтілгеннен нашар нәтиже көрсетіп, дауыстардың 2,77%-ын ғана жинады, ал Гоминьдан партиясының (КМТ) Ма Инчжоуы Демократиялық прогрессивті партиясының (ДПП) Цай Инвэньді 51,60%-ға 45,63% есебімен жеңді. Сонымен қатар өткен заң шығарушы сайлауда PFP партиялық тізім бойынша дауыстардың 5,46%-ын алып, Заң шығарушы Юаньда екі орынға ие болды, сондай-ақ бір округтік орынды жеңіп алып, барлығы үш орынға қол жеткізді. Сунг 2016 және 2020 жылдары да президенттікке үміткер болады. 2016 жылы ол дауыстардың 12,84%-ын алды, ал Гоминьдан партиясының Эрик Чу 31,04%, Демократиялық прогрессивті партиясының Цай Инвэнь 56,12% дауыс жинады. 2020 жылы ол дауыстардың 4,26%-ын алды, ал Гоминьдан партиясының Хан Куо Ю 38,61%, Демократиялық прогрессивті партиясының Цай Инвэнь 57,13% дауыс жинады. 2016 жылы олар өз орындарын сақтап қалды; алайда, 2020 жылы PFP партиялық тізім бойынша өкілдік ету үшін 5% шегіне жетпеді және округтік орындарды жеңе алмады, соның салдарынан Заң шығарушы Юаньда өкілдігі жойылды. 2020 жылғы сайлау нәтижесіне дейін Джеймс Сунг 2020 жылғы үміткерлігі өзінің соңғысы екенін жариялады, бұл партияның болашағына күмән тудырды.

Саяси ұстанымдар

"Халық бірінші" партиясы орталық немесе оңшыл саяси партия саналады. "Халық бірінші" партиясының ресми мақсаттары, Қытай мен Тайвань арасындағы қатынастар және дипломатия саласында, Тайваньның (ROC) көбірек халықаралық ұйымдарға қатысуы, Қытай мәдениетін шетелде насихаттауы және Тайвань мен материктің арасындағы экономикалық және мәдени өзара әрекеттесуді дамытуға ұмтылуы болып табылады. Оның көзқарастары, әдетте, Қытайдың бірігуіне жақсы көзқараспен қараса, Тайваньның тәуелсіздігіне қатаң қарсы тұрады.

Президент сайлауы

Сайлауға қатысушы Үміткер Серігі Жалпы дауыс саны Дауыстар үлесі Нәтижесі 2000 Джеймс Сонг Чу Ю Чанг Чау Хсиунг 4,664,932 36,8% Жеңілді 2004 Лиен Чан ( ) Джеймс Сонг Чу Ю 6,423,906 49,8% Жеңілді 2012 Джеймс Сонг Чу Ю Лин Рюй Шиунг 369,588 2,77% Жеңілді 2016 Джеймс Сонг Чу Ю Хсу Хсин Инг ( ) 1,576,861 12,84% Жеңілді 2020 Джеймс Сонг Чу Ю Сандра Ю 608,590 4,26% Жеңілді

Парламент сайлауы

Сайлау Жеңілген орын саны Дауыс саны Дауыс үлесі Орын өзгерісі Сайлау жетекшісі Статус Президент 2001 1,917,836 20,3% 29 орын Джеймс Сонг Чу Ю Чен Шуй Бьян 2004 1,350,613 14,78% 12 орын Джеймс Сонг Чу Ю 2008 28,254 0,3% 33 орын Джеймс Сонг Чу Ю Ма Инцзео 2012 722,089 5,49% 2 орын Джеймс Сонг Чу Ю 2016 794,838 6,52% 0 орын Джеймс Сонг Чу Ю Цай Инвэнь 2020 518,921 3,66% 3 орын Джеймс Сонг Чу Ю 2024 69,817 0,51% 0 орын Джеймс Сонг Чу Ю Лай Чинте

Ұлттық жиналысқа сайлау

Сайлау Жалпы жеңілген орын саны Жалпы дауыс саны Дауыс үлесі Өзгерістер Сайлау жетекшісі Статусы Президент2005 236,716 6.11% 18 орын Джеймс Сонг Чу Ю Чен Шуй Бьян.