Кіріспе

Корольдік әуе күштерінің құрамынан тыс қалған ұшу эскадрильясы

No 5 (Армиялық өзара әрекеттесу) эскадрильясы (Корольдің Ұлылығы No. V (Army Cooperation) Squadron деп атады) – Корольдік әуе күштерінің эскадрильясы. Ол соңғы рет 2004 жылдың сәуірінен 2021 жылдың наурызына дейін Линкольнширдегі RAF Уоддингтон әуе базасынан Raytheon Sentinel R1 Airborne STand Off Radar (ASTOR) ұшағымен қызмет етті. 1913 жылдың шілдесінде құрылған бұл эскадрилья Бірінші дүниежүзілік соғыс бойында қызмет етті және Корольдік ұшу корпусы үшін алғашқы жоғалту мен жеңіске жеткен эскадрилья болып ерекшеленді. No. V эскадрильясы 1920 жылы Үндістанға көшіріліп, Екінші дүниежүзілік соғысқа дейін онда қалды. Суық соғыс кезеңінде No. 5 (Истребитель) эскадрильясы English Electric Lightning және Panavia Tornado F3 ұшақтарымен ұшты.

Бірінші дүниежүзілік соғысқа дейінгі дайындық

5-ші Корольдік ұшу корпусы (RFC) эскадрильясы 1913 жылдың 26 шілдесінде Фарнборо, Гэмпширде 3-ші эскадрильядан алынған қатысушылардың күштерімен құрылды. Бірінші дүниежүзілік соғыс басталғаннан кейін, 5-ші эскадрилья 1914 жылдың 15 тамызында Францияға жөнелтілді, Британдық экспедициялық корпусы (BEF) үшін барлау жұмыстарын жүзеге асыру үшін түрлі ұшақ түрлерімен жабдықталды. 24 тамызда 5-ші эскадрилья RFC тарихында жау ұшағын оқпен түсірген алғашқы бөлімше болды, лейтенант Уилсон мен лейтенант Рабаглиати Ле-Като-Камбрезис маңында неміс «Этрих Таубе» ұшағын атып түсірді. 1917 жылдың 24 наурызынан 7 сәуіріне дейін эскадрилья Францияның солтүстігіндегі Ла-Горгта орналасқан. 5-ші эскадрилья «Корольдік ұшақ фабрикасы» B.E.2 ұшағында біркелкі жабдықталды, артиллерияны бақылаушылар ретінде маманданған, 1917 жылдың мамырында «Корольдік ұшақ фабрикасы» R.E.8 ұшағымен қайта жабдықталды және соғыс аяқталғанға дейін, сондай-ақ 1919 жылға дейін Канада корпусымен тығыз байланыста жұмыс істеді. Ол Германияға оккупациялық армияның құрамында көшірілді. (Канада корпусымен байланысы эскадрильяның белгісіне 1937 жылдың маусымында бекітілген кеспе жапырақтың енгізілуіне әкелді).

Соғыс аралығы

Жоқ, V эскадрилья 1919 жылдың қыркүйек айында Ұлыбританияға қайтып келді және 1920 жылдың 20 қаңтарында таратылды. 1931 жылдың мамыр айында No. 5 эскадрилья Westland Wapiti Mk. IIa ұшақтарына көшуді бастады.

Екінші дүниежүзілік соғыс

1939 жылдың қыркүйек айында соғыс басталғанда, 5-ші эскадрилья Форт-Сандеман қаласында орналасқан, әлі де Westland Wapiti екіұшағымен жабдықталған. 1940 жылдың маусым айында Hawker Hart ұшағына ауысқанда, эскадрилья жеңіл бомбалаушы эскадрильясына айналды. 1941 жылдың ақпан айында 5-ші эскадрилья Hawker Audax ұшағына ауыстырылды. 1949 жылдың 11 ақпанында эскадрилья Уэльстегі RAF Pembrey базасында қайта құрылды, себебі 595-ші эскадрилья қайта нөмірленді, алайда эскадрилья 1951 жылдың 25 қыркүйегінде таратылды. 1957 жылғы қорғаныс туралы ақ парақ 5-ші эскадрильяның Venom FB.5 ұшағын пайдалану кезінде 1957 жылдың 12 қазанында таратылуын көрсетті. 5-ші эскадрилья 1965 жылдың 7 қазанында RAF Geilenkirchen базасында таратылды. No V (AC) эскадрильясының алғашқы Lightning ұшағы 19 қарашада келді, Lightning T.5 XS451 RAF Binbrook базасына жеткізілді. Эскадрильяның алғашқы бір орындық Lightning ұшақтары 1965 жылдың 10 желтоқсанында келді, Lightning F.3 XR755 және XR756 жеткізілді. No V (AC) эскадрильясы өзінің алғашқы өндірістік Lightning F.6 ұшағын 1967 жылдың 3 қаңтарында XS894 ұшағының келуіне байланысты алды. 1967 жылдың 6-25 қазаны аралығында эскадрилья 9 Lightning F.6 және бір Lightning T.5 ұшақтарымен RAF Luqa базасына әуе қорғанысы жаттығуына (ADEX) үшін, No. 50 эскадрильясының Avro Vulcan B.2 ұшақтарына қарсы дислокацияланды. No 5 (AC) эскадрильясы 1968 жылдың 1 және 8 тамызы аралығында "Nimble" жаттығуына қатысу үшін қайтадан RAF Luqa базасына жіберілді. Ерекше айта кететін жайт, 1969 жылғы Рождество кезінде V(AC) эскадрильясы Сингапурдағы RAF Tengah базасына Ultimacy жаттығуына күш беру үшін дислокацияланды, ұшу кезінде жанармай құюды пайдаланып, Омандағы RAF Masirah базасында бір рет тоқтады. Жаңа қанатты танктермен ұзақ қашықтыққа сынақ жүргізу 1968 жылы Бахрейндегі RAF Muharraq базасына тоқтамай дислокациялану арқылы жүзеге асырылды. 1970 жылы эскадрилья екі Lightning F.1A (XM181 және XM183) ұшағын алды, олар Lightning F.6 ұшақтарының нысанасы ретінде пайдаланылды, себебі олар жеңіл және маневрлі болды (кейіннен олар Lightning F.3 ұшақтарымен ауыстырылды). No. V (F) эскадрильясы екі Lighting F.3, жеті Lightning F.6 және екі орындық T.5 ұшақтарын RAF Luqa базасына 1974 жылдың 18 қарашасы мен 13 желтоқсаны аралығында Sunfinder жаттығуының бөлігі ретінде дислокациялады, No. 8 эскадрильясының Avro Shackleton AEW.2 және No. 85 эскадрильясының English Electric Canberra B.2 ұшақтарымен бірге. 1976 жылдың 5 сәуірі мен 7 мамыры аралығында эскадрилья RAF Luqa базасына он Lightning F.6 ұшағымен APC үшін дислокацияланды. No V (AC) эскадрильясының соңғы APC дислокациясы RAF Luqa базасына 1977 жылдың 31 наурызы мен 5 мамыры аралығында болды. 1990 жылдың тамызында V (AC) эскадрильясы (No. 29 (F) эскадрильясымен бірге) Перс шығанағындағы соғысқа Ұлыбританияның үлесі ретінде дислокацияланған алғашқы RAF эскадрильясы болды, алғашқы алты Tornado F.3 ұшағы 11 тамызда Сауд Арабиясының Дахран әуежайына келді. 1993 және 1995 жылдар аралығында эскадрилья Босния мен Герцеговинадағы ұшуға тыйым салынған аймақты сақтауға көмектесті, "Deny Flight" операциясының бөлігі ретінде.