Кіріспе

Агостино Стеффани (25 шілде 1654 – 12 ақпан 1728) – итальяндық композитор және дипломат.

Білім

Стеффани 1654 жылғы 25 шілдеде Кастельфранко Венетода дүниеге келді. Бала кезінде ол Венециядағы Сан-Марко шіркеуінің хорына қабылданды. Стеффани хордың өте жақсы әншісі болды және маңызды шараларда ән салуға шақырылды. 11 және 12 жасында ол Венецияда операда ән айтты. 13 жасында Стеффани қолдауға ие болып, Мюнхенге көшті. Стеффанидің білімі Баварияның сайлаушысы Фердинанд Мария есебінен аяқталды, ол оны Churfürstlicher Kammer und Hofmusikus қызметіне тағайындады және оған жақсы жалақы берді. Иоганн Каспар Керлден сабақ алғаннан кейін, Стеффани 1673 жылы Римге оқуға жіберілді, онда Эрколь Бернабей оның ұстазы болды, және ол басқа туындылардың қатарында алты мотет жазды, олардың түпнұсқа қолжазбалары қазір Кембридждегі Фитцуильям мұражайында сақтаулы. 1674 жылы Бернабеймен Мюнхенге оралғанда Стеффани өзінің алғашқы еңбегін, Psalmodia vespertina атты шығармасын жариялады, оның бір бөлігі 1774 жылы Джованни Баттиста Мартинидің Saggio di contrappunto еңбегінде қайта басылды. 1675 жылы Стеффани сарай органшысы болып тағайындалды.

Патшалық тағайындауы

Ол Лепсинг абысының атағымен діни қызметкер болып тағайындалған күні нақты белгісіз. Оның шіркеулік мәртебесі оған назарын сахнаға аударуға кедергі болмады, өмірінің әртүрлі кезеңдерінде сол кезеңнің драмалық музыкасына күшті әсер еткен шығармалар жазды. Оның алғашқы операсы – «Марко Аврелио», карнавалға арналған және 1681 жылы Мюнхенде қойылған. Одан кейін 1685 жылы «Солон», 1686 жылы «Аудация е респето», «Прерогатив д'аморе» және «Сервио Туллио», 1687 жылы «Аларико», 1688 жылы «Ниобе, Теба патшайымы» опералары жарық көрді. Сайлаушы Максимилиан Эмануэльдің оған көрсеткен құрметіне қарамастан, Стеффани 1688 жылы Ганновер сарайында Капельмейстер болып тағайындалды, онда ол 1681 жылдан бері таныс болған Брансвик-Люнебург герцогы Эрнест Августпен (кейін Ганновер сайлаушысы) қарым-қатынасын жақсартты, сондай-ақ сайлаушының қызы София Шарлоттамен (кейін Бранденбург және Пруссия королевасы), философ Лейбницпен, абат Ортенсио Мауромен және көптеген әдебиетшілермен жақын болды. Стеффани 1689 жылы Ганноверде жаңа опера үйінің ашылуына арналған «Генрико Леоне» («Генрих Арыстан») операсын жазды, осылайша ұзақ жеңістер тізбесін бастады. Ол сол театр үшін 1689 жылы «Эркольдің Ахиллемен күресі», 1690 жылы «Алессандроның мақтанышы», 1691 жылы «Жақсы Орландо», 1692 жылы «Келісімді бәсекелестер», 1693 жылы «Қанағаттанған Либерия», 1695 жылы «Тағдырдың жеңістері» және «Бакханалия», ал 1696 жылы Пьетро Торримен бірлесіп «Бризеида» операларын жазды. «Бризеида» операсының либреттосын Франческо Палмиери жазған. Ал қалған опералардың көпшілігінің либреттосын Мауро абысы жазған. Ноталар Букингем сарайында сақтаулы, онда ол әндер мен дуэттерден тұратын бес томдық жинақпен бірге, 1714 жылы Ганновер сайлаушысы Англияға әкелген жинақтың бір бөлігін құрайды, сол кезде ол Ұлыбританияның королі Георг I болып сайланды. Бірақ Стеффани жаңа мекенінде тек музыкант ретінде ғана емес, өзге де салаларда көзге түсті. 1692 жылы Эрнест Августың сайлаушы болып тағайындалуы қиындықтарға әкелді, оларды шешу үшін елшілердің түрлі неміс сарайларын аралап, дипломатиялық өкілдікпен келуі қажет болды.

Дипломатиялық

Стеффани 1696 жылы ерекше елші лауазымымен осы миссияға жіберілді, содан кейін Папа Иннокентий XI, Ганновер католиктері үшін ол қамтамасыз еткен белгілі бір артықшылықтарды мойындап, оны Мармара теңізіндегі Спига епископы етіп тағайындады (қазіргі Түркиядағы Бига қаласы). 1709 және 1723 жылдар аралығында Стеффани Жоғарғы және Төменгі Саксонияның апостольдық викарийі қызметін атқарды, бұл Жоғарғы және Төменгі Саксония аймақтарын қамтитын жаңа Рим католик диаспоралық округі болды. 1698 жылы ол Брюссельге елші ретінде жіберілді, ал сол жылы Эрнест Августың қайтысынан кейін Дюссельдорфте Сайлаушы Палатин, Иоганн Вильгельмнің қызметіне кіріп, онда ол құпия кеңесші және Апостольдық тақ протонотарі лауазымдарын атқарды. Драмалық шығармалар жазуды жалғастырса, әдеп сақтау ережелерін бұзу қаупін болдырмау үшін Стеффани екі жаңа опера жазды: Ганновердегі «Энея» және Дюссельдорфтағы «Тассилон», оларды өзінің хатшысы және көшірмешісі Грегорио Пиваның атынан қойды. Букингем сарайында сақталған ноталарға оның қолы қойылған. Осы жинақтағы «Арминио» партитурасы да Дюссельдорфта 1707 жылы жазылған, және ол Стеффанидің туындысы болғаны анық, бірақ композитордың аты көрсетілмеген. Стеффани сайлаушы Георгты Англияға ертіп бармады, бірақ 1724 жылы Лондондағы Дауыстық музыка академиясы оны өмір бойына құрметті президенті етіп сайлады. Оған көрсетілген құрмет үшін ол алты дауысты және оркестрге арналған «Stabat Mater» және үш мадригал жіберді. Осы туындылардың қолжазбалары әлі де сақталған, ал Британ кітапханасында шамамен сол кезеңдегі үш дауысты және оркестрге арналған «Confitebor» партитурасы бар. Бұл шығармалар жазылған заманнан озып кетеді, ал операларында Стеффани сахнаның талаптарын жақсы түсінеді, бұл музыкалық драма біртіндеп әдемі безендірілген, бірақ мазмұны жұқа концерттерге айнала бастаған кезеңде ерекше көзге түседі. Букингем сарайындағы қолжазбалар болмаса, бұл опералар белгісіз болар еді. Стеффани камералық дуэттерімен еске алынады, олар, оның замандасы Карло Мария Клари (1669–1745) сияқты, көбінесе екі дауысқа арналған кантаталар түрінде жазылған және фигуралы баспен сүйемелденеді. Британ кітапханасы (Add MS 5055 5056) осы туындылардың жүзден астамын сақтайды, олардың кейбіреулері 1679 жылы Мюнхенде жарияланған. Стеффани Италияға соңғы рет 1727 жылы сапар шекті, сол жылы Ганноверде оған көрсеткен мейірімділігін ризашылықпен еске алған Гендель Римдегі кардинал Оттобони сарайында оны тағы да кездестірді. Бұл екі композитордың соңғы кездесуі болды. Стеффани көп ұзамай Ганноверге оралды және 1728 жылдың 12 ақпанында Франкфуртта дипломатиялық мәселелермен айналысып жатып қайтыс болды.

Композициялар

Стеффани заманауи итальян композиторларынан (мысалы, Алессандро Скарлатти) аспаптық формаларды игеруімен ерекшеленеді. Оның шығармалары, опералық увертюралар сияқты, итальяндық әдемілік пен француздық ықпалға байланысты логикалық тұжырымды құрылымды үйлестіреді.

Танымал мәдениетте

Донна Леонның қазіргі триллері "Жаннат әшекейлері" (қазан 2012) Стеффанидің өмірі мен еңбектерін сюжеттік фон ретінде қолданады.