Кіріспе

Испанияның орталық банкі

Испания банкі (lang es) – Еурожүйенің испан мүшесі және 1874 жылдан 1998 жылға дейін Испанияның ақша-кредиттік органы болып табылды, испан песетасын шығарды. 2014 жылдан бері ол Еуропалық банктік қадағалау шеңберінде Испанияның ұлттық құзыретті органы болып табылады. Ол 1782 жылы Мадридте Карл III құрған Banco Nacional de San Carlos болып, 1856 жылы қазіргі атауын алды. Оның қызметі Испания банкінің автономиялық заңымен реттеледі. Банк өзінің атын ағылшын тіліне аудармайды, барлық ағылшын тіліндегі хабарламаларында испанша атын қолданады. Испания банкінің 9,1 миллион троялық унция алтын қоры бар (шамамен 283 тонна) (2019), ол өзінің сақтау орындарында және Лондон мен Нью-Йорктегі әртүрлі мекемелерде сақталады. ХВҚ деректері бойынша, Испания әлемдегі 40 ірі алтын қорының ішінде 20-шы орында тұр (2015 жылдың шілдесіне қарай). 2021 жылдың қаңтар айында "Филомена" қар буылы 130 жылдан бері алғаш рет Испания банкінің сағатының тоқтауына себеп болды. Бұл оқиға 9 қаңтарда, сенбі күні, сағат 11:35-те болды.

Тарих

Бастапқыда Banco Nacional de San Carlos деп аталды, ол 1782 жылы Мадридте Карл III тарапынан мемлекеттік облигациялар (валес реаль) арқылы мемлекеттік қаржыны тұрақтандыру мақсатында құрылды. АҚШ Тәуелсіздік соғысынан кейін, Испания Он үш колонияға әскери және қаржылық қолдау көрсеткен болатын. Банк мемлекетке көмектессе де, бастапқыда акционерлері жеке меншікте болды. Оның активтеріне «испан капиталистері, француз рентьелері және Жаңа Испаниядағы (колониалды Мексика) үнді қауымдастықтарының бірнеше қазыналары» кірді. Оның алғашқы директоры француз банкирі Франсуа Кабаррус болды, Испанияда ол Франсиско Кабаррус деп танылды. 1808 және 1813 жылдар аралығындағы Пиреней соғысы кезінде Наполеонның Испанияға басып кіргенінен кейін, мемлекет банкке 300 миллионнан астам реал қарыз болды, бұл оны қаржылық қиындыққа ұшыратты. 1829 жылы Қаржы министрі Луис Лопес Балестерос 40 миллион реалдық қор құрды, оған банк Мадридте өз ноталарын шығара алды. Бұл, банк өзін Banco Español de San Fernando деп атағаннан кейін болды (Испания королі Фернандо VII-нің атымен). 1844 жылы бәсекелес Banco de Isabel II және басқа да банктер құрылды, ал 1846 жылы тағы да бір банк құрылды. 1847 жылы Мадридтегі жылжымайтын мүлік нарығының құлдырауына байланысты Banco de Isabel II, Banco de San Fernando-мен бірікті және соңғысының атын сақтап қалды. 1850 жылдары Рамон Сантильян басшылығымен банк өз қызметін Аликанте және Валенсия қалаларына кеңейтіп, Banco de España деген атау алды. Испания үкіметі азаматтық және отарлық соғыстарын қаржыландыру үшін банкке қаржылық қолдау қажет етіп, 1874 жылы Banco de España-ға испан банкноттарын шығару монополиясын берді. Банк бас кеңсесінің құрылысы 1884 жылы Мадридтегі Calle de Alcalá және Paseo del Prado көшелерінің қиылысында басталды. 1936 жылы 510 тонна алтын қоры Кеңес Одағына аударылды (бұл оқиға «Мәскеу алтыны» деп белгілі), бұл Испания банкінің барлық алтын қорының 72,6% құрады. Бұл алтын Испания азаматтық соғысы кезінде де сол жерде қалды. 1946 жылы генерал Франконың үкіметі банкті қатаң бақылауға алды. 1962 жылы банк ресми түрде мемлекеттік меншікке алынды. 1970 жылдардың соңында демократия қалпына келтірілгеннен кейін банк трансформациялар мен жаңғыртулар сериясын бастады, ол бүгінгі күнге дейін жалғасуда. Испанияның 1994 жылы Еуропалық Одақтың Экономикалық және Монетарлық Одағына кіргенімен, Banco de España Еуропалық Орталық Банктер Жүйесінің мүшесі атанды. Испания банкінің ЕОБ капиталының 8,84% үлесі бар.