Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
1963 жылғы барлау тікұшағы
1963 scout helicopter
Hughes OH-6 Cayuse – американдық Hughes Helicopters компаниясы жобалаған және өндірген бір қозғалтқышты жеңіл тікұшақ. Оның ресми атауы Cayuse тайпасынан алынған, ал «Loach» лақап аты оны сатып алу бағдарламасы – Жеңіл бақылау тікұшағы (LOH) және тікұшақтарға берілген «хоппер» деген жалпы аттан шыққан. OH-6, 1960 жылы Bell H-13 Sioux паркін жаңарту мақсатында шығарылған 153-ші техникалық талаптарға сәйкес әзірленді. Hughes ұсынған 369-шы үлгі өндіріс келісімшарты үшін Fairchild Hiller және Bell компанияларымен бәсекелесті. 1963 жылдың 27 ақпанында алғашқы прототипі бірінші сынақ ұшуын жасады. 369-шы үлгінің ерекшелігі – көзге жасы келгендей пішіні бар, соқтығысқа төтеп бере алатын және сыртқы көруге қолайлы фюзеляжы. Төрт қанатты толық буынды бас роторы оны өте икемді етіп, жеке құрамды тасымалдау, сүйемелдеу, шабуыл және бақылау міндеттерін орындауға мүмкіндік берді. 1965 жылдың мамыр айында АҚШ армиясы Hughes компаниясына өндіріс келісімшартын тапсырды. 1966 жылы OH-6 АҚШ армиясының қатарына қосылып, Вьетнам соғысында белсенді түрде қолданысқа кірді. Соғыс алаңында ол көбінесе Bell AH-1 Cobra шабуылдық тікұшағы сияқты роторлы машиналармен бірге «аңшы-өлтіруші» тактикасын қолданып, жаудың жердегі нысаналарын анықтап, жоюға жұмыстандырылды. OH-6 жаудың атыс нүктесін анықтау және AH-1 сияқты басқа платформаларға шабуыл үшін нысананы көрсету үшін әдейілеп олардың назарын аударуға тырысты. 1972 жылы «Винь тыңдауы» деп аталған құпия операция кезінде OH-6A тікұшақтарының екеуі күрт өзгертіліп, Орталық барлау агенттігі (ЦРУ) Air America арқылы Вьетнамның жоғары деңгейдегі байланыс желісіне еніп, құнды ақпаратты ұсынды. Ресми мәліметтерге сәйкес, АҚШ армиясы үшін өндірілген 1422 OH-6A тікұшағының 964-і Вьетнамда жойылды. 1967 жылы OH-6 тікұшақтарының бағасы өскеннен кейін АҚШ армиясы бағдарламаны қайта ашты, бұл 1300-ге жуық OH-6 тікұшақтарына қоса, тағы 2700 тікұшақ сатып алуға мүмкіндік берді. Бәсекелі сынақ ұшудан және жабық тендерден кейін Hughes келісімшартты Bell компаниясына жоғалтты, нәтижесінде Bell OH-58 Kiowa тікұшағы өндірілді. OH-6/369-шы үлгі жапондық Kawasaki Heavy Industries авиакомпаниясымен әскери және азаматтық операторлар үшін лицензия бойынша өндірілді. Одан әрі оның негізінде азаматтық тікұшақ – 500-шы үлгі жасалды, ол MD Helicopters компаниясымен 21-ші ғасырға дейін MD 500 ретінде шығарылды.
The Hughes OH 6 Cayuse is a single engine light helicopter designed and produced by the American aerospace company Hughes Helicopters. Its formal name is derived from the Cayuse people, while its "Loach" nickname is derived from Light Observation Helicopter (LOH) program under which it was procured, and likely the word "chopper", a common nickname for helicopters. The OH 6 was developed to meet United States Army Technical Specification 153, issued in 1960 to replace its Bell H 13 Sioux fleet. The Model 369 submitted by Hughes competed against two other finalists, Fairchild Hiller and Bell, for a production contract. On 27 February 1963, the first prototype conducted its maiden flight. The Model 369 had a distinctive teardrop shaped fuselage that was crashworthy and provided excellent external visibility. Its four bladed full articulated main rotor made it particularly agile, and it was suitable for personnel transport, escort and attack missions, and observation. During May 1965, the U. S. Army awarded a production contract to Hughes. During 1966, the OH 6 began service with the U. S. Army, and promptly entered active combat in the Vietnam War. In theater, it was commonly operated in teams with rotorcraft such as the Bell AH 1 Cobra attack helicopter, using so called "hunter killer" tactics to flush out and eliminate hostile ground targets. The OH 6 would act as bait to draw enemy fire and mark targets for other platforms such as the AH 1 to attack. In one clandestine incident in 1972, known as the Vinh wiretap, a pair of OH 6As were heavily modified and used by the Central Intelligence Agency (CIA) via Air America to infiltrate Vietnamese high level communications, providing valuable intelligence. Reportedly, 964 out of the 1,422 OH 6As produced for the U. S. Army were destroyed in Vietnam alone. During 1967, following price escalations for the OH 6, the U. S. Army reopened the program to bids for as many as 2,700 additional airframes beyond the 1,300 OH 6s already contracted. Following a competitive fly off and a sealed bidding process, Hughes lost the contract to Bell, resulting in the competing Bell OH 58 Kiowa being produced. The OH 6/Model 369 was license produced overseas by the Japanese aerospace company Kawasaki Heavy Industries for both military and civilian operators. It was also developed into a civilian helicopter, the Model 500, produced into the 21st century by MD Helicopters as the MD 500.
Өмірбаян
1960 жылы АҚШ армиясы жеңіл бақылау тікұшағы (LOH) үшін 153 нөміріндегі техникалық талаптарды жариялады. Ол ұрыс даласында әртүрлі міндеттерді орындай алуға тиіс болды, оның ішінде: жеке құрамды тасымалдау, сүйемелдеу, жараланғандарды эвакуациялау, бақылау және шабуылдық міндеттер. Бұл тікұшақтар Bell H 13 Sioux тікұшақтарының бірінші буынын алмастыру үшін арналған еді. Әскери авиацияның белгілеу жүйесіне сәйкес бастапқыда YHO 6A деп аталған тікұшақ, 1962 жылы Қорғаныс министрлігі барлық авиация үшін бірыңғай белгілеу жүйесін құрғанда YOH 6A деп қайта аталды. Барлығы бес прототип салынды, олардың барлығы бір Allison T63 A 5A турбовалдық қозғалтқышымен жабдықталды. Прототиптер АҚШ армиясына Форт-Рукер, Алабама штатына жеткізілді, онда олар Bell және Fairchild Hiller компаниялары жасаған басқа он прототиппен бәсекелесті. Байқау барысында Bell компаниясының YOH 4 үлгісі жеткіліксіз қуатты болғандықтан (ол T63 A 5 қозғалтқышымен жабдықталған) іріктеуден шығарылды. Осыған байланысты LOH келісімшарты үшін тендерлер Fairchild Hiller және Hughes компаниялары арасында өтті. Ақырында Hughes жеңімпаз деп таңдалды. 1965 жылдың мамыр айында АҚШ армиясы Hughes компаниясына өндіріс келісімшартын берді. Бастапқы тапсырыс 714 тікұшақтан тұрды, кейіннен ол 1300-ге дейін ұлғайтылды, сонымен қатар тағы 114 тікұшаққа опция берілді. Hughes тікұшақ корпусы үшін қозғалтқышыз 19 860 доллар, ал Hiller тікұшақ корпусы үшін де қозғалтқышыз 29 415 доллар сұрады. Hiller компаниясының OH 5A деп белгіленген жобасы бойынша Говард Хьюз компаниясына бұл тапсырысты алу үшін нақты өндіріс құнынан төмен баға ұсынуға нұсқау бергені хабарланды. Осы тактиканың нәтижесінде АҚШ армиясымен жасалған келісімшарт бойынша үлкен шығынға ұшырады, бірақ компания ұзақ өндіріс циклының нәтижесінде тікұшақтың қаржылық тұрғыдан тиімді болатынын күткен. OH-6 және оның қосалқы бөлшектерінің бағасының өсуіне байланысты АҚШ армиясы 1967 жылы бағдарлама бойынша тендерлерді қайта ашуды шешті. Осыған байланысты 1968 жылы Hughes компаниясы тағы 2700 тікұшақ корпусын жасауға ұсыныс берді. Стэнли Хиллер АҚШ армиясына Hughes компаниясының этикалық емес процедураларды қолданғаны туралы шағымданып, келісімшартты барлық тараптар қайтадан бәсекелесуі үшін ашты. Хиллер қайтадан тендерге қатыспады, бірақ Bell компаниясы өзгертілген 206 модельін ұсынды. 2001 жылдан бастап JGSDF OH 6 тікұшақтары отандық Kawasaki OH 1 тікұшақтарымен толықтырылды, ол одан да жетілдірілген бақылау тікұшағы болып табылады.
During 1960, the United States Army issued Technical Specification 153 for a Light Observation Helicopter (LOH) capable of fulfilling various roles on the battlefield, including personnel transport, escort, casualty evacuation, observation, and attack missions. These would be used to replace its fleet of Bell H 13 Sioux, a compact first generation rotorcraft. Originally designated as the YHO 6A according to the Army's designation system, the aircraft was redesignated as the YOH 6A in 1962 when the Department of Defense created a joint designation system for all aircraft. A total of five prototypes were built, all of which were powered by a single Allison T63 A 5A turboshaft engine, capable of producing The prototypes were delivered to the U. S. Army at Fort Rucker, Alabama, where they competed against the other ten prototype aircraft produced by Bell and Fairchild Hiller. During the course of the competition, the Bell submission, the YOH 4, was eliminated as being underpowered (it was powered by the T63 A 5). Accordingly, the bidding for the LOH contract came down to Fairchild Hiller and Hughes. Ultimately, Hughes was selected as the winner of the competition. During May 1965, the U. S. Army awarded a production contract to Hughes; this initial order for 714 rotorcraft was subsequently increased to 1,300 along with an option for another 114. Hughes's price was $19,860 per airframe, without the engine, while Hiller's price was $29,415 per airframe, also without the engine. The Hiller design, designated OH 5A, It was reported that Howard Hughes had directed his company to submit a bid at a price beneath the actual production cost of the helicopter in order to secure this order. Accordingly, this tactic had resulted in substantial losses being incurred on the contract with the U. S. Army; the company had allegedly anticipated that an extended production cycle would eventually make the rotorcraft financially viable. Due to price escalations for both the OH 6 and spare components, the U. S. Army opted to reopen bids for the program in 1967. Accordingly, during 1968, Hughes submitted a bid to build a further 2,700 airframes. Stanley Hiller complained to the U. S. Army that Hughes had used unethical procedures; therefore, the Army opened the contract for rebidding by all parties. While Hiller did not participate in the rebidding, Bell opted to, submitting their redesigned Model 206. Beginning in 2001, the JGSDF OH 6s were supplemented by the indigenously developed Kawasaki OH 1, a more advanced observation helicopter.
Қызметке қосу және әлемдік рекордтар
1966 жылы OH 1 АҚШ армиясының қатарына қосылды. Оның алғашқы шетелдегі орналасуы, сондай-ақ майдан жебегіндегі қатысуы Вьетнам соғысы болды. Ұшқыштар жаңа тікұшақты «Лоуч» деп атады, бұл атау ұшақтың пайда болған бағдарламасының LOH (жеңіл бақылау тікұшағы) аббревиатурасының айтылуынан туындаған. (Лоуч – Оңтүстік-Шығыс Азияда кең таралған, суды мекендейтін, ет жейтін немесе жәндіктермен қоректенетін балықтардың көптеген түрлері, олар негізінен судың астындағы және тығыз өсімдіктер арасында аң аулауға бейім.) 1964 жылы АҚШ Қорғаныс министрлігі АҚШ армиясына қарасты барлық қанатты ұшақтарды АҚШ Әуе күштеріне беру туралы жарлық шығарды, ал АҚШ армиясы роторлық қанатты ұшақтарға көшуге бағытталды. Осыған сәйкес, АҚШ армиясының қанатты ұшағы Cessna O 1 Bird Dog, артиллериялық бақылау және барлау ұшулары үшін қолданылып келді, ол жаңа OH 6A тікұшағымен алмастырылатын болды. OH 6 тікұшағының алғашқы кезеңдерінде, ол 1966 жылы жылдамдық, төзімділік және көтерілу уақыты бойынша 23 жеке әлемдік рекордты орнату арқылы өзінің жоғары көрсеткіштерін көрсетті. 1966 жылдың 26 наурызында Джек Швибольд Калифорниядағы Эдвардс әуе базасында YOH 6A тікұшағымен жабық контурдағы қашықтық бойынша рекордтық көрсеткішті тіркеді – қонбастан 1,739.96 миль (2,800.20 км) ұшты. Содан кейін, 1966 жылдың 6 сәуірінде Роберт Ферри Калифорния штатының Калвер-Сити қаласынан Флорида штатының Ормонд-Бич қаласына 1 тоннадан астам жанармаймен ұшып, 15 сағат ішінде жалпы 1,923.08 теңіздік миль (2,213.04 миль, 3,561.55 км) қашықтықты және аяқталуға жақын 24,000 фут (7315 м) биіктікте тікұшақтар бойынша ұзақ қашықтыққа арналған жаңа әлемдік рекордты орнатты. 2021 жылға дейін бұл рекордтар күшінде.
During 1966, the OH 1 entered service with the U. S. Army. Its first overseas deployment, as well as into frontline combat, was the Vietnam War. The pilots dubbed the new helicopter Loach, a word created by pronunciation of the LOH (light observation helicopter) acronym of the program that spawned the aircraft. (Loach is also the name for numerous stream dwelling carnivorous or insectivorous fishes, especially common in South East Asia, which specialise in hunting among substrates and dense cover.) During 1964, the U. S. Department of Defense issued a memorandum directing that all U. S. Army fixed wing aircraft be transferred to the U. S. Air Force, while the U. S. Army transitioned to solely operating rotor wing aircraft. Accordingly, the U. S. Army's fixed wing airplane, the Cessna O 1 Bird Dog, which was utilized for artillery observation and reconnaissance flights, would be replaced by the incoming OH 6A. Early on in the OH 6's career, the type demonstrated its performance in a particularly prominent manner via the setting of 23 individual world records for helicopters during 1966 in the categories of speed, endurance and time to climb. On 26 March 1966, Jack Schwiebold set the closed circuit distance record in a YOH 6A at Edwards Air Force Base, California, flying without landing for 1,739.96 mi (2,800.20 km). Subsequently, on 6 April 1966, Robert Ferry set the long distance world record for helicopters by flying from Culver City, California, with over a ton of fuel to Ormond Beach, Florida, covering a total of 1,923.08 nm (2,213.04 mi, 3,561.55 km) in 15 hours, and near the finish at up to 24,000 feet (7315 m) altitude. As of 2021, these records still stand.
Вьетнам соғысы
1967 жылдың желтоқсан айында Оңтүстік Вьетнамға алғашқы OH 6A вертолеттері жеткізілді. Жасырын жаудың жердегі күштерінің орнын көрсету үшін OH 6-дағы бақылаушы түтін гранатасын пайдаланып, осы ақпаратты басқа бөлімшелерге жеткізіп, оларға тиімді оқ атуға көмектесетін. Уақыт өте келе, осы екі вертолеттің тиімділігі соншалық, жаулар AH 1-нің күшті жауабынан қорқып, салыстырмалы түрде осал OH 6-ға оқ атудан жиі бас тартатын. AH-1 келгенге дейін "аңшы-өлтіруші" топтары Bell UH 1 Iroquois пайдалы вертолеттерінің қаруланған түрлерінің атыс күшіне сүйенетін. 1972 жылы Орталық барлау агенттігі (ЦРУ) Air America арқылы екі күшті модификацияланған OH 6A вертолетін жасырын тыңдау миссиясы үшін пайдаланды. Хьюз 500P (penetrator) деп атаған бұл ұшақ 1968 жылы ARPA жобасы ретінде "Mainstreet" кодовый атымен басталды. 1971 жылы Калифорния штатының Калвер-Сити қаласындағы (Хьюз әуежайы) және 51-аймақта сынақ және оқу ұшулары жүргізілді. Вертолеттердің (N351X және N352X) дыбыстық қолтаңбасын азайту мақсатында, оларға төрт пернелі "қайшы" стиліндегі құйрық роторы (кейін Хьюз жасаған AH 64 Apache-ге енгізілген), бесінші ротор пернесі және қайта пішілген ротор ұштары, модификацияланған эгзосты жүйесі және өнімділікті арттыратын басқа да түрлі өзгерістер енгізілді. 1970 жылдардың басында Солтүстік Вьетнам әскерлерінің арасында кеңестік SA 7 Grail иықтан атылатын зениттік зымырандары пайда болды; бір тию Лоушты құлатып, экипажы оқ астында екенін білмей тұрып, қатаң зардап шегуі мүмкін еді.
In December 1967, the first OH 6As arrived in South Vietnam. As to indicate the position of concealed enemy ground forces, the observer in the OH 6 would mark the spot using a smoke grenade, assisting other units in effectively firing upon them. Over time, the effectiveness of this pairing was such that enemies would often decide against firing on the relatively vulnerable OH 6 in fear of the response that would be unleashed by the AH 1. Prior to the arrival of the AH 1, "hunter killer" teams often relied on the firepower from armed models of the Bell UH 1 Iroquois utility helicopter. During 1972, a pair of heavily modified OH 6As were utilized by the Central Intelligence Agency (CIA) via Air America for a covert wire tapping mission. The aircraft, dubbed 500P (penetrator) by Hughes, began as an ARPA project, codenamed "Mainstreet", in 1968. Development included test and training flights in Culver City, California (Hughes Airport) and at Area 51 in 1971. In order to reduce their acoustic signature, the helicopters (N351X and N352X) received a four blade 'scissors' style tail rotor (later incorporated into the Hughes designed AH 64 Apache), a fifth rotor blade and reshaped rotor tips, a modified exhaust system, and various other performance boosting modifications. During the early 1970s, Soviet supplied SA 7 Grail shoulder launched anti aircraft missiles emerged amongst North Vietnamese troops; one hit could down a Loach, potentially dealing fatal damage before its crew were aware that they were under fire.
160-шы арнайы операциялар авиациялық полкі және 160-шы арнайы топ
1980 жылдың сәуірінде «Бүркіт тырнағы» операциясы (Тегерандағы американдық тұтқындарды құтқару әрекеті) сәтсіз аяқталғаннан кейін, әскерилердің арнайы операцияларды орындау үшін даярланған және жабдықталған ұшақтары мен экипаждары жетіспейтіні анықталды. Осы кемшілікті жою үшін Армия арнайы авиациялық топ құра бастады, ол келесі құтқару операциясына – «Жабайы доңыз» операциясына дайындалды. Топты құрастырушылар ең қиын жерлерге қонуға және Әуе күштерінің көлік ұшақтарында оңай тасымалданатын шағын тікұшақтың қажеттігін анықтады. Олар осы рөлге OH 6A барлау тікұшағын таңдады, ол топтың қалған ұшақтары – MH 60 және MH 47-ге қарағанда «Кішкентай құс» деп аталды. Жобаның жеке бөлігі ретінде Алабама штатының Форт-Рукер қаласында қаруланған OH 6A тікұшақтары жасалып жатты. OH 6A тікұшақтарын басқаруға таңдалған ұшқыштар 229-шы шабуылдық тікұшақ батальонынан алынып, Миссисипи штатының Галфпорт қаласындағы Миссисипи Армиясы Ұлттық гвардиясының Армиялық авиациялық қолдау орталығына (AASF) екі апталық біліктілік оқуына жіберілді. Оқу аяқталғаннан кейін C 141 Starlifter көліктік ұшақтары тікұшақтар мен экипаждарды Аризона штатының Форт-Хуачукасына екі апталық міндеттерді оқыту үшін тасымалдады. Міндеттерді оқыту C 130 Hercules көліктік ұшағына тиеуден тұрды, ол оларды ұзақ маршруттармен алдыңғы базаларға жеткізді. 1980 жылдың күзінде Форт-Рукерден қаруланған OH 6 тікұшақтары оқу бағдарламасына қосылды. 1981 жылдың 20 қаңтарында тұтқындар босатылғаннан кейін «Жабайы доңыз» операциясы тоқтатылды, және қысқа уақытқа топты таратуға және қызметкерлерді бұрынғы бөлімшелеріне қайтаруға мүмкіндік болды. Бірақ Армия болашақтағы жағдайларға дайын болу үшін бөлімшені сақтап қалуды жөн көрді. 158-ші топ ретінде белгіленген топ жақын арада 160-шы авиациялық батальонға айналды. Персоналды тасымалдауға пайдаланылған OH 6A тікұшақтары Жеңіл шабуыл компаниясының MH 6 тікұшақтарына, ал қаруланған OH 6A тікұшақтары Жеңіл шабуыл компаниясының AH 6 тікұшақтарына айналды. 1986 жылдың 1 қазанында қолдау сұранысының өсуіне байланысты Оклахома Ұлттық гвардиясының 1245-ші авиациялық батальоны, құрамында 25 AH 6 және 23 UH 1 тікұшақтары бар, 160-шы батальонның операциялық бақылауына берілді. 1245-ші АВН БН-нің сарбаздары Миссисипи штатының Галфпорт қаласындағы Миссисипи Армиясы Ұлттық гвардиясының Армиялық авиациялық қолдау орталығына (AASF) екі апталық біліктілік оқуына жіберілді. Келесі екі апталық міндет түнгі операцияларды оқыту үшін Юмаға бару болды. AH/MH Little Birds тікұшақтары бір C 5 Galaxy және екі C 130 Hercules көліктік ұшағымен, батальонға арналған барлық қолдау жиынтықтарымен бірге көтерілді. Экипаждар 160-шы батальонмен бірге барлық операциялық тұжырымдамаларды үйренді. 1245-ші батальон инфрақызыл көру көздігін жөндеді және Little Birds және C 130 ұшақтарымен жылдам орналасу үшін қажетті дағдыларды дамытуға жұмыстады.
Following the April 1980 failure of Operation Eagle Claw (the attempted rescue of American hostages in Tehran), it was determined that the military lacked aircraft and crews who were trained and prepared to perform special operations missions. To remedy this shortcoming, the Army began developing a special aviation task force to prepare for the next attempt to rescue the hostages: Operation Honey Badger. The architects of the task force identified the need for a small helicopter to land in the most restrictive locations and that was also easily transported on Air Force transport aircraft. They chose the OH 6A scout helicopter to fill that role, and it became known as the Little Bird compared to the other aircraft in the task force, the MH 60 and the MH 47. As a separate part of the project, armed OH 6As were being developed at Fort Rucker, Alabama. The pilots selected to fly the OH 6A helicopters came from the 229th Attack Helicopter Battalion and were sent to the Mississippi Army National Guard's Army Aviation Support Facility (AASF) at Gulfport, Mississippi, for two weeks of qualification training in the rotorcraft. When the training was completed, C 141 Starlifter airlifters transported both rotorcraft and crews to Fort Huachuca, Arizona, for two weeks of mission training. The mission training consisted of loading onto C 130 Hercules transport aircraft which would then transport them to forward staging areas over routes as long as The armed OH 6s from Fort Rucker joined the training program in the fall of 1980. Operation Honey Badger was canceled after the hostages were released on 20 January 1981, and for a short while, it looked as if the task force would be disbanded and the personnel returned to their former units. But the Army decided that it would be more prudent to keep the unit in order to be prepared for future contingencies. The task force, which had been designated as Task Force 158, was soon formed into the 160th Aviation Battalion. The OH 6A helicopters used for transporting personnel became the MH 6 aircraft of the Light Assault Company and the armed OH 6As became the AH 6 aircraft of the Light Attack Company. On 1 October 1986, to help meet the increasing demands for support, the 1 245th Aviation Battalion from the Oklahoma National Guard, which had 25 AH 6 and 23 UH 1 helicopters, was placed under the operational control of the 160th. The 1 245th AVN BN enlisted were sent to the Mississippi Army National Guard's Army Aviation Support Facility (AASF) at Gulfport, Mississippi, for two weeks of qualification training in the aircraft. The following two week mission was to Yuma for night operation training. The AH/MH Little Birds were lifted by a single C 5 Galaxy, and two C 130 Hercules, along with all support kits for the battalion. Crews trained side by side with the 160th for all operational concepts. The 1 245 modified infantry night vision goggles and worked to develop the necessary skills for rapid deployment with Little Birds and C 130s.