Кіріспе

1890 жылғы Уильям Адольф Бугероның суреті

«L'Amour et Psyché, enfants» – Уильям Адольф Бугероның 1890 жылы салған майлы суреті. Қазіргі уақытта жеке коллекцияда сақталуда. Сурет 1890 жылы Париж салонында қойылған, сол жылы Бугеро Француз суретшілер қоғамының президенті болған. Суретте грек мифологиясының Эрос және Психе тұлғалары құшақтасып, сүйісіп тұрған көрініс бейнеленген. Бугеро неоклассикалық дәуірдегі классикалық стильде сурет салатын суретші. Суреттің ерекшелігі – тұлғалар тұрған көбіктік фон. Онда Купидон мен Психеяның тыйым салынған махаббатының басталуы көрсетілген, бұл сол кезде танымал тақырып болатын.

Мазмұны

XVIII ғасырдың ортасында классикалық грек және рим мифологиясына қызығушылықтың қайта жандануы Купидон мен Психеяның оқиғасын бейнелеуге мүмкіндік берді. Патша мен патшайымның қызы Психеяның сұлулығы адамдардың оған табынуына себеп болды. Бұл Купидонның анасы, Сұлулық құдайы Венераны ашуландырды. Ол Купидонды оны жебесімен қағып, кек алу үшін оны қорқынышты жаратылысқа ғашық етуді жөн көрді. Бірақ Купидон өзін-өзі жебесімен жарақаттап, Психеяға ғашық болып қалады. Ол оны құпия түрде үйлендіреді, бірақ ол оның бетін ешқашан көре алмайды деген шартымен. Ол оның әуесқойлығына жеңілгенде қашып кетеді. Психея сүйіктісін іздеп жер бетін және әлемнің астын аралайды. Ақырында олар қайта табысып, оған өлместік сыйы беріледі. Венерадан келген қиындықтарды жеңіп, олардың өмір мен өлімдегі айырмашылықтары осы тақырыпты танымал етеді. Уильям Бугеро Купидон мен Психеяның кейіпкерлерін кішкентай балалар, тіпті нәрестелер ретінде бейнелейді. Купидон, Эросқа римдік нұсқасы, көбінесе қанатты, ойшау, садақ-жебесі бар нәресте ретінде бейнеленеді. Эрос, грекше баламасы, көбінесе жас жігіт ретінде суреттеледі, оның Психеямен махаббаты осы кезде басталады. Бірақ көрермен Купидонды нәресте ретінде көреді, ал Психея да жас бала ретінде бейнеленген, бірақ өнер тарихында ол көбінесе жас әйел ретінде суреттелген. Бугеро оны көбелек қанаттарымен суреттейді, өйткені Аристотель көбелектерге грекше «психе» деген ат берген. Психея – адам жанының түрленуінің символы, ол адамнан өлмеске айналады. Кейіпкерлерді бала ретінде суреттеуі Венераның олардың қарым-қатынасын бұзғанға дейінгі тазалығына сілтеме жасайды. Бұл сурет көрсетілген салон үшін кеңінен қабылданатын болар еді. Бугеро осы оқиғаны көптеген суреттерінде пайдаланды, оларды таныс жас ғашықтар ретінде бейнеледі.

Құрамы

Купидон мен Психея кейіпкерлері ұзын, тік қанвасқа бекітілген. Олар өмірден де ұзын, әрі ірі көрінеді. Купидон тепе-теңдік үшін аяғын бұлтқа тірейді, сондай-ақ, композицияны теңгеріп тұрады. Олардың дене мүшелері жұмсақ құшақтасу арқылы байланысқан. Бугеро Купидон мен Психеяны демімен бірге суретке түсіріп, Психеяның жанына жеңілше сүйісқандығын бейнелейді. Оның қолы Купидонды итеріп жібергендей, ол төмен қарай, одан бұрылып қарайды. Көк мата олардың артынан, айналасындағы бұлттарға қарай желбірейді. Назар осы кейіпкерлерге шоғырланған, олар жерден жоғары, аспанда әдемі ойнап жүр. Бугеро балаларды салу стилі айқын және мағыналы. Олардың ақ денелері жарқырап, қызғылт түсті – олардың тазалығының символы. Иықтарынан нәзік қанаттар шығып тұр. Бугеро пастельдік түстер мен жұмсақ, барқыттай соққанда балалық шақ пен жас махаббаттың қияли элементтерін көрсетеді. Сурет көбінесе көк түспен боялған, бұл махаббат оқиғасын бейнелеу үшін сирек кездесетін түс. Суретші қызыл және қызғылт түстерді қолданбау арқылы тыйым салынған махаббат тақырыбынан ауырып, жас махаббат идеясын ұсынады. Түстер салқын және айқын. Бугеро Купидон мен Психеяның дене бітімін дәл бейнелеуге тырысады. Суреттің текстурасын жеңіл маталар, алтын түстес шаштар мен олардың терісінің тегіс болуы құрайды.