Жорджоненың «Дауыл» суреті: 1506-1508 ж. салынған, мағынасы әлі де ашылмаған Ренессанс шедеврi. Венециядағы Галереяда сақталады. Цыған әйел мен солдат бейнесі.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Жорджоне салған сурет
Painting by Giorgione
«Дауыл» (италянша La Tempesta) – итальяндық суретші Жорджоне салған, 1506-1508 жылдар аралығында жасалған Ренессанс кезеңінің суреті. Бастапқыда венециялық ақсүйек Габриэле Вендраминнің тапсырысымен салынған бұл сурет қазір Италияның Венеция қаласындағы Галерея дель’Аккадемияда сақталуда. Көркемсурет тарихшылары көп талқылағанмен, суретте бейнеленген оқиғаның мәні әлі де ашылмаған күйде қалып отыр.
The Tempest (Italian La Tempesta) is a Renaissance painting by the Italian master Giorgione dated between 1506 and 1508. Originally commissioned by the Venetian noble Gabriele Vendramin, the painting is now in the Gallerie dell'Accademia of Venice, Italy. Despite considerable discussion by art historians, the meaning of the scene remains elusive.
Сипаттама және түсіндірме
Оң жақта әйел отыр, баласын емшеп бағып отыр. Бұл әйел кем дегенде 1530 жылдан бері цыған ретінде сипатталған, ал Италияда картина «La Zingara e il Soldato» («Цыған әйелі мен әскер») немесе «La Zingarella e il Soldato» («Цыған қызы мен әскер») деп те белгілі. Оның позы ерекше – әдетте нәресте анасының құшағында болады, бірақ бұл жағдайда нәресте анасының жанына орналасқан, нәрестенің кіндік аймағы көрінеді. Сол жақта, қарама-қарсы тұрып, ұзын таяқ немесе сүңгі ұстаған адам тұр, ол әскери адам болуы мүмкін. Ол күлімсіреп, сол жаққа қарайды, бірақ әйелге қарамайтын сияқты. Сурет тарихшылары бұл адамды әскер, қойшы, цыған немесе үйленбеген ерлер клубының мүшесі деп санайды. Суреттің рентгендік зерттеуі Джорджоне бастапқыда бұл жерге ер адамның орнына тағы бір әйелдің жалаңаш суретін салғанын көрсетті. Картинада «тыныш» атмосфера бар, ол қазіргі заманғы көрермендерді әлі де қызықтырады. «Темпест» картинасы туралы заманауи мәтіндік түсіндірме жоқ, соңғы түсіндірме де жоқ. Кейбіреулер үшін бұл Мысырға қашуды бейнелейді, ал басқалары үшін – классикалық мифологиядан (мүмкін, Парис пен Энона; немесе Иасион мен Деметра) немесе ежелгі грек пасторальдық романынан алынған көрініс. Италиялық ғалым Сальваторе Сеттистің пікірінше, шөл қаласы жұмақты бейнелейді, ал екі тұлға – Адам мен Хауа және олардың ұлы Қаин, ал молния, ежелгі гректер мен еврейлерде болғандай, оларды Еденнен қуған Құдайды көрсетеді. Тағы да басқалар моральдық аллегориялық түсіндірме ұсынды немесе Джорджонеде нақты тақырып болмағанын айтты.
On the right a woman sits, nursing a baby. The woman has been described as a gypsy since at least 1530, and in Italy, the painting is also known as La Zingara e il Soldato ("The Gypsy Woman and the Soldier"), or as La Zingarella e il Soldato ("The Gypsy Girl and the Soldier"). Her pose is unusual – normally the baby would be held on the mother's lap; but in this case the baby is positioned at the side of the mother, so as to expose her pubic area. A man, possibly a soldier, holding a long staff or pike, stands in contrapposto on the left. He smiles and glances to the left but does not appear to be looking at the woman. Art historians have identified the man alternatively as a soldier, a shepherd, a gypsy, or a member of a club of unmarried men. X rays of the painting have revealed that in the place of the man, Giorgione originally painted another female nude. The painting has a "silent" atmosphere, which continues to fascinate modern viewers. There is no contemporary textual explanation for The Tempest and, ultimately, no definitive reading or interpretation. To some it represents the flight into Egypt; to others, a scene from classical mythology (possibly Paris and Oenone; or Iasion and Demeter) or from an ancient Greek pastoral novel. According to the Italian scholar Salvatore Settis, the desert city would represent Paradise, the two characters being Adam and Eve with their son Cain, and the lightning, as in ancient Greek and Hebrew times, would represent God, who has just ousted them from Eden. Others have proposed a moral allegorical reading or concluded that Giorgione had no particular subject in mind.
Мәдениеттік сілтемелер мен қабылдау
Бұл Лорд Байронның сүйікті суреті болды, себебі оның тақырыбы мен символикасының күдіктілігі көрермендерге өз еркімен әңгіме құрауға мүмкіндік берді. Жан Моррис осы сурет оның суретке қарайтын көзқарасын өзгерткенін жазды. Ол тақырыпқа қызығушылық танытты және «мұңғажайлы, мәңгілік тоқтап тұрған жұмбақ сезіміне» толы деп сипаттап, оны суретшінің өзінің рухымен мекенделген «көңілді сурет» деп атады. Хью Дюфор «Giorgione бойынша Tempesta» атты музыкалық шығарма жазды, онда ол «Джорджоне түстер арқылы жасағандай, тембрді оның екіншілік немесе анекдоттық сипатынан айыруды» көздеді. Чех ақыны Ладислав Новак «Джорджоне дауылы» атты өлең жазды, онда Мейстер Экхарт оның символизмін бай адамның кабинетінде түсіндіреді. Оның сөзіне сәйкес, ол адам – Джорджонені бейнелейтін шабандоз, ал әйел – суретшінің сүйгені, бірақ ол өзінің сезіміне жауап күтпейді. Марк Хелприннің 1991 жылғы «Ұлы соғыстың сарбазы» романында басты кейіпкер осы суретті өзінің сүйіктісі деп жариялайды және ол сюжеттің орталық бөлігін құрайды. Басты кейіпкерлер Венециядағы суретке келіп, оны көреді және роман барысында осы сурет туралы бірнеше рет айтылады. Сурет испан жазушысы Хуан Мануэль де Праданың 1997 жылғы Premio Planeta de Novela сыйлығының иегері «La tempestad» (ағылшын тіліндегі аудармасы – «The Tempest») романындағы оқиғаның ортасында тұр. Джефф Дайердің 2009 жылғы «Джефф Венецияда, Варансидегі өлім» романында басты кейіпкер Джефф Атман Мэри Маккартидің «Венецияны бақылау» кітабында оқығаннан кейін осы суретті көру үшін Gallerie dell'Accademia-ға барады. Нейл Гейманның «The Wake» туындысында сурет Арман Королінің тамақ залында ілінген күйінде бейнеленген. Джон Сперлингтің «Лист кітабы: Франц Лист тақырыбындағы вариациялар» кітабында Франц Лист пен Мари д'Агуль осы суреттің – «Суретшінің отбасы» деп аталатын «Tempesta» мағынасын талқылайды (94-96 беттер).
This was Lord Byron's favorite painting because the ambiguity of both its subject matter and symbolism allowed viewers to make up their own tale. Jan Morris wrote that the picture changed the way she looked at painting. She was fascinated with the subject and "its sense of permanently suspended enigma", and calls it a "haunted picture", inhabited by the actual presence of the artist. Hugues Dufourt composed a musical piece called La Tempesta d'après Giorgione where he wanted to "strip the timbre away from its subordinate or anecdotal character, like what Giorgione has done in terms of colour". Czech poet Ladislav Novák wrote a poem called Giorgione's Tempest where Meister Eckhart explains its symbolism in a wealthy man's study. According to him, the man is a shepherd who represents Giorgione and the lady is a woman the painter loves, without hoping his love will be requited. In Mark Helprin's 1991 novel A Soldier of the Great War the protagonist claims the painting as his favorite and it plays a central role in the plot. It is viewed by the main characters who visit the painting in Venice and is referred to several times throughout the novel. The painting is at the centre of the plot in the novel La tempestad (English translation The Tempest, 2004) by the Spanish author Juan Manuel de Prada, winner of the 1997 Premio Planeta de Novela. In Geoff Dyer's 2009 novel Jeff in Venice, Death in Varanasi, the protagonist, Jeff Atman, visits the Gallerie dell'Accademia specifically to view the painting, having read a description of it in Mary McCarthy's Venice Observed. In The Wake, by Neil Gaiman, the painting is depicted hanging in the dining room of the Dream King. In A Book of Liszts: Variations on the Theme of Franz Liszt, by John Spurling, a fictionalized Franz Liszt and Marie d'Agoult discuss the meaning of The Tempest, which the narrator of the scene calls The Family of the Painter (pp. 94 96).