Кіріспе

Британдық инженер және автомобиль дизайны жасаушы (1946 жылы туған)

Сэр Патрик Майкл Хед, FREng (5 маусым 1946 жылы туған) – британдық автоспорт басшысы, «Уильямс Формула 1» командасының негізін қалаушы және бұрынғы бас инженері. 1977 жылғы Формула 1 маусымынан бастап 27 жыл бойы Хед «Уильямс Гран-при Инжиниринг» компаниясының техникалық директоры болды және Формула 1-дегі көптеген жаңалықтарға жауапты болды. Хед 2004 жылдың мамырына дейін «Уильямс» машиналарының дизайны мен құрылысын қадағалады, содан кейін оның қызметі Сэм Майклға жүктелді.

Ерте мансап

Патрик Хед мотор спортының ортасында дүниеге келді, оның әкесі Майкл 1950-ші жылдары Jaguar спорт машиналарын жарыстырды және Веллингтон колледжінде жеке білім алды. Мектепті бітіргеннен кейін Хед Корольдік теңіз күштеріне қосылды, бірақ әскери карьера оның өмірін өткізуге арналмағанын тез түсінді, сондықтан университетте оқуға кетті, алдымен Бирмингемде, кейін бірінші курс емтихандарын тапса алмағаннан кейін UCL-де. Хед 1970 жылы механикалық инженерия мамандығы бойынша бітірді және бірден Хантингдон қаласындағы шасси өндіруші Lola компаниясына жұмысқа орналасты. Онда ол Джон Барнардпен достық қарым-қатынас орнатты, оның Формула-1 дизайндары McLaren, Benetton және Ferrari үшін кейін Уильямсқа қарсы бәсекелестікке түсті. Хед бірнеше жаңа жобаларға қатысты, олардың барлығы автомобиль құрастырушылар немесе инженериялық компаниялар ретінде орнығуға тырысты, және осы кезеңде Хед пен Фрэнк Уильямс танысты. Нәтижеге жетпегендігіне көңілі тоқпаған Хед мотор спортын тастап, қайықтар жасаумен айналысты, бірақ Уильямс оны өз командасына қосылуға көндірді, ол 1975 жылы болды. 1976 жылы 34 жастағы Фрэнк Уильямс өз командасын қайта құруға уақыт келді деп шешті және дереу Хедті Формула-1-ге қайтаруға кірісті. Бір сәтсіз әрекеттен кейін, 8 ақпан 1977 жылы Williams Grand Prix Engineering құрылды, онда Уильямс пен Хед компанияның тиісінше 70 және 30 пайызына ие болды. 1977 жылғы F1 маусымында команда March шассиінде жарысты, бірақ 1978 жылғы F1 маусымында, Saudi Airlines қолдауымен және австралиялық жүргізуші Алан Джонспен келісімге келгеннен кейін, Хед жобалаған FW06 тұңғыш рет пайда болды. Ақшаның жоқтығына қарамастан, және Уильямс өзі жиі телефон будкасынан бизнес жүргізуге мәжбүр болғандықтан, Хед әлі де лайықты машина жасауға қол жеткізді. Келесі маусымда Уильямс конструкторлар чемпионатында 9-шы орын алып, 11 әлем чемпионаты ұпайын жинады, және осыдан бастап қарқынды даму басталды. 1979 жылғы F1 маусымының төртінші кезеңінде Джонс команданың тұңғыш рет подиумға көтерілді. Сол жылы Хед жобалаған машина жүзден астам жарыста алғашқы жеңіске жетті, швейцариялық жүргізуші Клей Регаццони Сильверстоундағы Ұлыбритания Гран-присінде жеңіске жетті. 1979 жылы тағы төрт жеңіске қол жеткізілді және Хед енді танымал Гран-при машинасының дизайнері болды.

1980 жылдар

1980 жылғы F1 маусымында Гедтің машинасы Алан Джонс пен команданы екі жүлдеге ие етіп, «Уильямс» командасын көшбасшылар қатарына қосты. 1980-ші жылдары үлкен табыстарға қол жеткізілді, Гед жеке машиналарды жобалаудан бас тартып, техникалық директор лауазымын құрды. Техникалық директор – жобалау, құрастыру, жарыс және сынақ процестерін бақылайтын, барлық салаларды біріктіретін маман. Фрэнк Дерни бас дизайнер болып тағайындалды. 1980 жылдары ол көптеген революциялық идеяларды ұсынды, соның ішінде 1982 жылы сынақтан өткен алты дөңгелекті автомобиль және үздіксіз айнымалы беріліс. Бұл беріліс машинаның дәстүрлі қорабын алмастырып, қозғалтқыштың айналуын бір тұрақты деңгейде ұстауға мүмкіндік берді. Алайда, ережелердің өзгеруіне байланысты ешқайсысы жарысқа қатыса алмады. Көптеген адамдар бұл өзгерістердің себебін басқа командалардың қысымымен байланыстырды, олар өздерінің ұқсас жүйелерін жасауға кеткен уақыттан қорқып қалды. 1986 жылы Фрэнк Уильямс жол апатында ауыр жарақат алғаннан кейін Гед пен «Уильямс» командасының басшылары команданы басқаруға мәжбүр болды. Осы қиындықтарға қарамастан, Гедтің уақытша басшылығымен команда 1986 жылғы F1 маусымында конструкторлар кубогын, ал 1987 жылғы F1 маусымында конструкторлар және жүргізушілер кубогын (Нелсон Пикемен) жеңіп алды.

1990 жылдар

1990 жылы Уильямс Лейтон Хаус Рейсинг командасының техникалық директоры қызметінен жайылған Адриан Ньюиді жұмысқа алды. Екі инженер тез арада 1990-жылдардың ең керемет дизайндық серіктестігін құрды, Хед/Ньюи машиналары бұрын-соңды көрілмеген үстемдікке жетті, және он жыл өткен соң Феррари/Шумахер дәуірінде ғана осындай деңгейге қол жеткізілді. 1991 және 1997 жылдар аралығындағы жеті жыл ішінде Уильямс елу тоғыз жарысқа жеңіс тудырды, бес конструкторлар чемпионатында жеңіске жетті, ал төрт түрлі пилот әлем чемпионаттарын жеңіп алды. Ньюидің техникалық директор болуға деген ниеті де болды, бірақ Хед команданың негізін қалаушы және үлескер болғандықтан, оған мүмкіндік берілмеді. 1996 жылы Уильямс пилоттар мен конструкторлар чемпионаттарын жеңіп алғанда, Макларен Ньюиді өздеріне тартып алды, бірақ ол 1997 жылғы маусымда жұмыстан кетіп, күту кезеңін өткізуге мәжбүр болды.

2000 жылдар

Ньюи кеткеннен кейін «Уильямс» командасы көбінесе әлсіреген күйде көрінді, кейде жеңіске жететін, бірақ тұрақты түрде күресе алмайтын. 2000–2004 жылдар аралығындағы «Феррари»/Шумахердің үстемдік кезеңінде «Уильямс» 2002 және 2003 жылдары конструкторлар чемпионатында күміс жүлдегер атанды, ал 2003 жылы олардың пилоты Хуан Пабло Монтойя әлем чемпионаты атағына ең жақын келді. 2004 жылы Хед Бас инженерлік директор лауазымына көшті, ал Сэм Майкл техникалық директор болды. Хедтің орын ауысуынан кейін «Уильямс» командасының құлдырауы жалғасты, және Монтойяның 2004 жылғы Бразилия Гран-приінде жеңіске жеткенінен кейін, Пастор Малдонадоның 2012 жылғы Испания Гран-приінде жеңіске жеткенімен аяқталған ұзақ жеңіссіз кезең басталды.

2010 жылдар

2012 жылы Хед «Уильямс» командасындағы лауазымынан кетті. Ол «Williams Hybrid Power Limited» компаниясында 2014 жылдың сәуір айында «GKN» компаниясына сатылғанға дейін жұмысын жалғастырды. 2015 жылы ол автоспортқа қосқан үлесі үшін рыцарь атағымен марапатталды. 2019 жылдың наурызында Хед сегіз жылдан кейін алғаш рет «Уильямс Ресингке» қайта оралды. Ол кеңесші қызметінде оралды.

Айртон Сена апаты

2007 жылдың сәуірінде Gazzetta dello Sport итальян газеті Болоньядағы сот 1994 жылы Сан-Марино Гран-приінде Айртон Сеннаның қазасына техникалық іркіліс себеп болды деген қорытындыға келгенін хабарлады. Италия заңнамасына сәйкес, мұндай оқиғаға жауаптылық дәлелденуі тиіс, бірақ Хедке немесе «Уильямс» командасының бас дизайнері Адриан Ньюиге қарсы ешқандай шара қолданылмады, олардың екеуі де сот отырысына қатыспады. Соттың шешімі оқиға болғаннан кейін 13 жыл өткен соң жарияланды және іс жабылды. 2007 жылғы 13 сәуірде Италияның апелляциялық соты 15050 нөміріндегі үкімде былай деді: «Апаттың себебі руль бағанасының бұзылуы болды. Бұл бұзушылық нашар жобаланған және нашар орындалған өзгерістердің нәтижесінде туындады. Осы жағдайға жауаптылық Патрик Хедке жүктеледі, ол қадағалауды жібергені үшін кінәлі». Хед Сеннаның қазасына кінәлі деп табылғанына қарамастан, Италияда адам өлтіруге қатысты мерзім 7 жыл 6 ай болғандықтан және соңғы үкім оқиғадан кейін 13 жыл өткен соң шығарылғандықтан тұтқындалмады.

Құрметтер

2002 жылы Хед Корольдік инженерлік академиясының (FREng) мүшесі болып сайланды. 2015 жылғы Королеваның туған күніне арналған наградалар салтанатында Хед "мотор спортына қосқан үлесі үшін" Бакалавр рыцарь дәрежесіне ие болды.